יוסף צדיק נסתר' בבחינת אור הגנוז שמאיר בחושך מצרים

קאטאלאג: פרשת השבוע וישב נומ׳ ⁨6⁩ פאקעט גייד ז׳ 7 תשנ"ג (1992–93) אידיש 1 שעה 21 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 21 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט פארוואס דער דין אז ווער עס האט אויפגעצויגן א קינד איז ווי ער האט עס געבוירן איז געבליבן באהאלטן פון יעקב, פון יוסף און פון דער ווייב פון פוטיפר, כדי יוסף זאל דורכגיין זיינע נסיונות אין מצרים און ווערן דער צדיק נסתר, דער אור הגנוז וואס לייכט אינמיטן חושך פון גלות, אזוי ווי די חנוכה ליכט.

דער משגיח עפנט מיטן חלום פון יוסף און מיטן זכות פון רחלס שווייגן, און דערנאך די קשיא פון יעקב אז יוסףס מאמע איז שוין געשטארבן, וואס רש"י פארענטפערט אז בלהה האט אים אויפגעצויגן, און ווער עס האט אויפגעצויגן א יתום איז ווי ער האט אים געבוירן. ער פרעגט פארוואס יעקב, וואס האט געלערנט די גאנצע תורה, האט דאס נישט געוואוסט, און פארוואס די ווייב פון פוטיפר, וואס האט געזען אז זי וועט האבן קינדער פון יוסף, האט געוואלט זינדיגן אנשטאט ווארטן אויף איר טאכטער אסנת. ער שטעלט אוועק דריי הקדמות: דער צדיק יסוד עולם ווערט עס דורך נסיונות אין שמירת הברית; חידושים אין דער תורה ווערן נתגלה ערשט אין זייער צייט; און דער פרקי דרבי אליעזר וועגן אסנת. דער דין איז געבליבן באהאלטן כדי יוסף זאל האבן די נסיונות און זוכה זיין צו מלכות. שמירת הלשון איז כנגד שמירת הברית. דערנאך פארבינדט ער יוסף, דער ערשטער פון די באהאלטענע צדיקים, מיטן אור הגנוז פון חנוכה, און ער שליסט מיט א מעשה פונעם לובלינער און מיט חנוכה אלס גמר חתימה.

ענינים: יוסף און זיינע ברידער · אור הגנוז · די חנוכה ליכט

סדר השיעור

  1. 0:00 יוסףס גארב און רחלס שווייגן

    דער משגיח לערנט דעם חלום פון יוסף, אז זיין גארב איז אויפגעשטאנען, אלס א רמז אויפן זכות פון זיין מאמעס שווייגן, און פרעגט פארוואס מ'דערמאנט דאס שווייגן ווען רחל האט באמת איבערגעגעבן די סימנים צו לאה. ער ברענגט דעם מדרש אז רחלס תפילה פאר אידן איז אנגענומען געווארן ווייל זי האט נישט מקנא געווען איר שוועסטער.

  2. 4:49 בלהה אלס יוסףס מאמע

    יעקב פרעגט ווי אזוי קען זיך יוסףס מאמע בוקן ווען זי איז שוין געשטארבן, און רש"י ענטפערט אז דאס מיינט בלהה וואס האט אים אויפגעצויגן. דער משגיח ברענגט די גמרא אז ווער עס האט אויפגעצויגן א יתום איז ווי ער האט אים געבוירן, און פרעגט ווי אזוי יעקב, וואס האט געלערנט די גאנצע תורה, האט דאס נישט געוואוסט. דערנאך ברענגט ער רש"י וועגן דער סמיכות פון תמר און דער ווייב פון פוטיפר.

  3. 9:32 צוויי משיחים און די כוונה פון פוטיפרס ווייב

    דער משגיח ערקלערט אז אין יעדער פרשה געפינט מען משיח, און די פרשה פון יהודה און די פרשה פון יוסף זענען כנגד משיח בן דוד און משיח בן יוסף; סיי תמר סיי די ווייב פון פוטיפר האבן געמיינט לשם שמים. ער פרעגט פארוואס די ווייב פון פוטיפר האט געוואלט זינדיגן אנשטאט ווארטן אז יוסף זאל חתונה האבן מיט איר טאכטער.

  4. 12:41 ערשטע הקדמה: דער צדיק יסוד עולם

    דער משגיח שטעלט אוועק די ערשטע פון דריי הקדמות: אין יעדן דור איז פאראן א צדיק יסוד עולם, אמאל אנטפלעקט און אמאל באהאלטן, וואס די וועלט ווערט געשפייזט אין זיין זכות, און ער ווערט דאס דורך נסיונות אין שמירת הברית. יוסף איז דער צדיק, און דער זכות ברענגט צו מלכות.

  5. 15:59 צווייטע הקדמה: חידושים ווערן נתגלה אין זייער צייט

    דער משגיח ערקלערט אז חידושים אין דער תורה ברענגען חידושים אין דער בריאה, און אז הלכות קענען זיך טוישן פון דור צו דור, מיט א משל פון שיעורים פאר א קרבן לעתיד. טייל חידושים זענען באהאלטן ביז זייער צייט, אזוי ווי דער דין אז א מואבית איז מותר, וואס איז נתגלה געווארן ביי בועז און פריער באהאלטן כדי דער שטן זאל נישט שטערן דעם ייחוס פון משיח.

  6. 24:08 דריטע הקדמה: די מעשה פון אסנת

    דער משגיח ברענגט דעם פרקי דרבי אליעזר: אסנת, די טאכטער פון דינה פון שכם, האט יעקב אוועקגעשיקט מיט א קמיע, זי איז אוועקגעטראגן געווארן קיין מצרים און די ווייב פון פוטיפר, וואס האט נישט געהאט קינדער, האט זי אויפגענומען; זי האט אראפגעווארפן די קמיע צו יוסף, ער האט דערקענט זיין טאטנס שריפט און חתונה געהאט מיט איר. רבינו בחיי ערקלערט אז זי הייסט די טאכטער פון פוטיפרע ווייל זי איז דארט אויפגעצויגן געווארן.

  7. 28:53 פארוואס דער דין איז געבליבן באהאלטן: יוסףס נסיונות

    דער משגיח פארענטפערט די קשיות: די ווייב פון פוטיפר האט נישט געוואוסט אז א טאכטער וואס מ'האט אויפגעצויגן ווערט גערעכנט ווי איר אייגענע, און יעקב האט עס אויך נישט געוואוסט, ווייל דער חידוש האט געמוזט בלייבן באהאלטן. יוסף האט געדארפט ווערן מלך דורך נסיונות אין שמירת הברית, אליין און יונג אין מצרים; ווען יעקב וואלט עס געוואוסט, וואלט ער עס איבערגעגעבן צו יוסף, און יוסף וואלט פשוט געזאגט אז ער וועט חתונה האבן מיט איר טאכטער. דער דין איז נתגלה געווארן ערשט ווען יוסף איז געווארן מלך.

  8. 39:00 ברית הלשון און יוסףס מלכות

    דער משגיח ברענגט פון ספר יצירה און פונעם תולדות יעקב יוסף אז ברית הלשון איז מכוון כנגד ברית המעור, און דעם חתם סופר אויף "אין יתרון לבעל הלשון". די שבטים האבן געטענה'ט אז ווער עס רעדט לשון הרע קען נישט זיין קיין מלך; יוסף האט געענטפערט מיטן זכות פון זיין מאמעס שווייגן, וואס ברענגט צו מלכות. דער משגיח באטאנט אז יוסף האט נישט גערעדט לשון הרע, און די מחלוקת איז העכער פון אונזער השגה.

  9. 46:23 אסנתס נאמען און דער אור הגנוז פון חנוכה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח פרעגט פארוואס מ'האט אסנת באהאלטן אין א סנה און זי גערופן נאכן סנה, און ער גייט איבער צו חנוכה: וישב און מקץ זענען די סדרות פון חנוכה, און די חנוכה ליכט זענען מגלה דעם אור הגנוז, דאס ליכט פון משיח וואס וועט ווייזן די וועלט אין א נייעם ליכט. די ליכטיגקייט איז באהאלטן אין דער תורה, און ווער עס מוטשעט זיך אין תורה זעט עס לויט זיין מדריגה.

  10. 53:07 פסולת השמנים: נשמות וואס שבת צינדט נישט אן

    דער משגיח ברענגט דעם רמז פון די צדיקים אויף דער גמרא אז פתילות און שמנים וואס מ'טאר נישט צינדן שבת מעג מען צינדן חנוכה: "פסולת" איז א רמז אויף נשמות, ווייל א נשמה איז א ליכט. ס'איז פאראן נשמות וואס אפילו שבת צינדט זיי נישט אן, אבער די חנוכה ליכט קען זיי אנצינדן.

  11. 56:33 די חנוכה ליכט אין רשות הרבים

    דער משגיח ערקלערט אז שבת מיינט בלייבן אין רשות היחיד, די רשות פונעם יחידו של עולם, און רשות הרבים איז דער ארט פון דער סטרא אחרא. די חנוכה ליכט שטעלט מען קעגן רשות הרבים, אויף דער לינקער זייט, אונטער צען טפחים, אין די וואכנטעג און אין די לענגסטע נעכט, אזוי ווי א גרינער פלאץ אינמיטן מדבר.

  12. 1:00:44 ל"ו ליכט, ל"ו באהאלטענע צדיקים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט פונעם בני יששכר אז די ל"ו חנוכה ליכט זענען כנגד די ל"ו שעה וואס אדם הראשון האט גענאסן פונעם אור הגנוז, און פארבינדט עס מיט די ל"ו באהאלטענע צדיקים. דער ערשטער פון זיי איז יוסף, א צדיק נסתר וואס די ברידער האבן נישט דערקענט, וואס האט מקיים געווען די תורה בסתר אין מצרים און איז א סימן פאר אידן אין גלות.

  13. 1:05:22 שוכני סנה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט די ברכה צו יוסף פון "שוכני סנה" און דעם טעם פארוואס השם יתברך האט זיך באוויזן אין א סנה: ער איז מיט אידן אין זייערע צרות. יוסף איז געבליבן הייליג אין מצרים, דאס טמא'סטע לאנד, און אסנת, וואס איז אהין געטראגן געווארן אלס קליין קינד מיט נאר א קמיע, האט זיך אויך דארט געהאלטן איידל, דערפאר טראגט זי דעם נאמען פונעם סנה.

  14. 1:08:40 אסנת האט געלערנט פון יוסף; יוסף אין היינטיגן מצרים שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז אסנת האט אפשר געהאלטן איר קדושה דורך קוקן אויף יוסף אין דער זעלבער הויז. דערנאך זאגט ער אז די היינטיגע בחורים זענען אין א מצרים ערגער ווי אמאל, און דערמאנט ווי צניעותדיג די גאס איז אמאל געווען, און ער ברענגט דעם אור החיים אז פאר משיח קען מען אריינפאלן אין דעם נ' שער הטומאה, אבער די תורה היטט אפ. ער רופט אז מ'זאל זיין ווי יוסף און זאגן ניין צום יצר הרע.

  15. 1:13:09 חנוכה אלס גמר חתימה; די מעשה פונעם לובלינער

    דער משגיח מערקט אן אז דער ענין אז חנוכה איז דער גמר חתימה איז נתגלה געווארן ערשט דורך די תלמידים פונעם בעל שם טוב, נאך א געלעגנהייט פאר שוואכערע דורות. ער דערציילט ווי דער לובלינער האט געזען א מוסר לייכטן אין אלע עולמות ווען ער האט געצונדן חנוכה ליכט, ערקלערט אז יעדער איד איז אינעווייניג גוט, און מאנט אנצוהאלטן די ליכט נאך חנוכה, ווען השם יתברך גיט כוחות העכער פון די אייגענע.

דער שיעור, אויסגעשריבן

יוסףס גארב און רחלס שווייגן

1:48

דער משגיח עפנט מיטן חלום פון יוסף אז זיין גארב איז אויפגעשטאנען, און לערנט אז דאס איז א רמז אויפן זכות פון זיין מאמעס שווייגן. ער פרעגט פארוואס מ'דערמאנט דווקא דאס שווייגן, ווען רחל האט געטון אסאך מער: זי האט בפועל איבערגעגעבן די סימנים צו לאה, כדי איר שוועסטער זאל נישט פארשעמט ווערן. דערנאך ברענגט ער דעם מדרש אז ווען רחל האט געבעטן פאר אידן און געזאגט אז זי האט נישט מקנא געווען איר שוועסטער, האט השם יתברך איר געענטפערט "יש שכר לפעולתך". א,ב,ג

בלהה אלס יוסףס מאמע

5:02

יעקב האט געפרעגט אויפן חלום: ווי אזוי קען זיך יוסףס מאמע בוקן, ווען רחל איז שוין געשטארבן? רש"י ענטפערט אז דאס מיינט בלהה וואס האט אים אויפגעצויגן, און די גמרא לערנט אז ווער עס האט אויפגעצויגן א יתום אין זיין הויז איז ווי ער האט אים געבוירן. דער משגיח פרעגט ווי אזוי יעקב, וואס האט געלערנט די גאנצע תורה ביי שם ועבר, האט דאס נישט געוואוסט. דערנאך ברענגט ער רש"י אז די ווייב פון פוטיפר האט, אזוי ווי תמר, געמיינט לשם שמים: זי האט געזען אין די שטערן אז זי וועט האבן קינדער פון יוסף. ד,ה,ו,ט

צוויי משיחים און די כוונה פון פוטיפרס ווייב

9:35

אין יעדער פרשה, ערקלערט דער משגיח, געפינט מען משיח, און דא זענען די פרשה פון יהודה און די פרשה פון יוסף כנגד משיח בן דוד און משיח בן יוסף. אבער ער פרעגט: אויב די ווייב פון פוטיפר האט נישט געוואוסט צי די קינדער וועלן קומען פון איר אדער פון איר טאכטער, פארוואס זיך אריינלאזן אין אן עבירה, אנשטאט ווארטן אז יוסף זאל חתונה האבן מיט איר טאכטער?

ערשטע הקדמה: דער צדיק יסוד עולם

13:01

כדי צו פארענטפערן שטעלט דער משגיח אוועק דריי הקדמות. די ערשטע: אין יעדן דור איז פאראן א צדיק יסוד עולם, אמאל אנטפלעקט און אמאל באהאלטן, און אין זיין זכות ווערט די וועלט געשפייזט. צו דער מדריגה קומט ער דורך נסיונות אין שמירת הברית, און יוסף איז דער צדיק אין דעם זין; דער זכות ברענגט צו מלכות.

צווייטע הקדמה: חידושים ווערן נתגלה אין זייער צייט

16:13

די צווייטע הקדמה איז אז די תורה ווערט כסדר נתחדש: חידושי תורה וואס מ'נעמט אן אין הימל ברענגען חידושים אין דער בריאה, און הלכות קענען זיך טוישן פון דור צו דור. אלס משל ברענגט דער משגיח אז ווער עס עסט היינט חלב זאל פארשרייבן וויפיל ער האט געגעסן, ווייל בזמן הבית קען מען פסק'ענען אנדערש וועגן דעם שיעור פאר א קרבן.

20:58

טייל חידושים בלייבן באהאלטן ביז זייער צייט. רות איז געווען א מואבית, און ערשט אין די צייטן פון בועז איז נתגלה געווארן אז דער פסוק וואס פארבאט מואב רעדט נאר פון מענער און נישט פון פרויען. פארוואס נישט פריער? ווייל פון דעם זיווג וועט ארויסקומען משיח, און דער שטן, וואס ארבעט אז משיח זאל נישט קומען, וואלט עס געשטערט; דערפאר איז עס באהאלטן געווען. מ

דריטע הקדמה: די מעשה פון אסנת

24:29

די דריטע הקדמה איז פונעם פרקי דרבי אליעזר. דינה האט געהאט א טאכטער פון שכם, און כדי זי צו ראטעווען פון די ברידער האט יעקב אנגעשריבן אויף א קמיע אז זי איז פון זיין משפחה, און זי אריינגעלייגט אין א סנה. זי איז געקומען קיין מצרים, און די ווייב פון פוטיפר, וואס האט נישט געהאט קינדער, האט זי אויפגענומען. ווען די טעכטער פון מצרים האבן אראפגעווארפן צירונג אז יוסף זאל קוקן, האט זי אראפגעווארפן די קמיע; יוסף האט דערקענט זיין טאטנס שריפט און חתונה געהאט מיט אסנת. רבינו בחיי ערקלערט אז דער פסוק רופט זי די טאכטער פון פוטיפרע ווייל זי איז דארט אויפגעצויגן געווארן. ס,פ,ע

פארוואס דער דין איז געבליבן באהאלטן: יוסףס נסיונות

29:23

יעצט ווערן די קשיות מתורץ. די ווייב פון פוטיפר האט ריכטיג געזען אז אין איר הויז וועלן זיין קינדער פון יוסף, ווייל א טאכטער וואס מ'האט אויפגעצויגן ווערט באמת גערעכנט ווי א אייגענע; נאר זי האט נישט געוואוסט דעם חידוש, דערפאר האט זי זיך אליין פארלייגט אויף אים. יעקב האט עס אויך נישט געוואוסט, דערפאר האט ער געפרעגט אויפן חלום. דער משגיח ערקלערט אז עס איז באהאלטן געווען מיט כוונה: יוסף האט געדארפט ווערן מלך אין מצרים, און מלכות קומט דורך שמירת הברית.

32:44

די אנדערע שבטים זענען געווען צדיקים, אבער נאר יוסף האט געהאט אזעלכע נסיונות. טאג איין טאג אויס האט זי אים געמוטשעט, א בחור פון זיבעצן יאר, אליין אין מצרים, דער מיאוס'סטער ארט, אן א טאטע, אן א ברודער און אן א רבי וואס זאל אים מחזק זיין. ווען יעקב וואלט געוואוסט דעם דין, וואלט ער עס איבערגעגעבן צו יוסף, וועמען ער האט איבערגעגעבן זיין גאנצע תורה, און יוסף וואלט פשוט געזאגט אז ער וועט חתונה האבן מיט איר טאכטער, און די נסיונות וואלטן נישט געווען. דערפאר איז עס געבליבן באהאלטן ביז יוסף איז געווארן מלך.

ברית הלשון און יוסףס מלכות

39:07

דער משגיח ברענגט פון ספר יצירה, וואס דער תולדות יעקב יוסף ברענגט, אז ברית הלשון איז כנגד ברית המעור: ווער עס איז מטמא זיין מויל איז מטמא דעם ברית. דער חתם סופר לערנט אז דער פסוק וועגן דעם "בעל הלשון" איז ראשי תיבות מילה. ר,ש,אא

41:14

על פי זה ערקלערט ער די טענה פון די שבטים "המלך תמלך עלינו": מלכות פאדערט שמירת הברית, און זיי האבן געהאלטן אז יוסף רעדט לשון הרע. יוסף האט געענטפערט אז ער וועט זיין מלך אין זכות פון זיין מאמע, וואס האט אפגעהיטן איר מויל און גארנישט אויסגעזאגט; דערפאר האט ער דערמאנט איר שווייגן און נישט דאס איבערגעבן די סימנים. דער משגיח באטאנט אז יוסף האט נישט גערעדט לשון הרע, און וואס עס איז פארגעקומען צווישן אים און די הייליגע שבטים איז העכער פון אונזער השגה. אב

אסנתס נאמען און דער אור הגנוז פון חנוכה

46:26

דער משגיח פרעגט פארוואס עס איז אזויפיל פארגעקומען מיט אסנת, און פארוואס מ'האט זי באהאלטן אין א סנה און זי גערופן נאכן סנה. ער גייט איבער צו חנוכה: וישב און מקץ ליינט מען ארום חנוכה, און דער בני יששכר ברענגט אז די חנוכה ליכט זענען מגלה דעם אור הגנוז, דאס ליכט פון משיח. ווען משיח וועט קומען וועט מען זען די וועלט אין אן אנדער ליכט, אזוי ווי א גרינע אדער א רויטע לאמפ פארבט אלעס, און אלע קשיות פונעם גלות וועלן ווערן פארענטפערט. י

49:51

די באהאלטענע ליכט פון ששת ימי בראשית איז באהאלטן געווארן פאר די צדיקים אין דער תורה. ווער עס מוטשעט זיך אין תורה בקדושה הייבט אן, ביסלעכווייז, צו זען איר ליכט, יעדער לויט זיין מדריגה. אד

פסולת השמנים: נשמות וואס שבת צינדט נישט אן

53:30

די צדיקים לערנען א רמז אין דער גמרא אז פתילות און שמנים וואס מ'טאר נישט צינדן שבת מעג מען צינדן חנוכה: א נשמה איז א ליכט, און די פסולת השמנים זענען נשמות. ס'איז פאראן נשמות וואס אפילו שבת צינדט זיי נישט אן, אבער די חנוכה ליכט יא, ווייל זי איז געמאכט אריינצושיינען אין ערטער וואס טויגן נישט. אז

די חנוכה ליכט אין רשות הרבים

56:52

שבת, ערקלערט דער משגיח, מיינט בלייבן אין רשות היחיד, די רשות פונעם יחידו של עולם, און נישט ארויסגיין אין רשות הרבים, דער ארט פון דער סטרא אחרא. די חנוכה ליכט, להיפך, שטעלט מען קעגן רשות הרבים, אויף דער לינקער זייט, אונטער צען טפחים, אין די וואכנטעג און אין די לענגסטע נעכט, אזוי ווי א גרינער פלאץ וואס מ'טרעפט אינמיטן מדבר.

ל"ו ליכט, ל"ו באהאלטענע צדיקים

1:00:55

דער בני יששכר ברענגט פון רבי פנחס קאריצער אז די ל"ו חנוכה ליכט זענען כנגד די ל"ו שעה וואס אדם הראשון האט גענאסן פונעם אור הגנוז. אזוי אויך זענען פאראן ל"ו באהאלטענע צדיקים, און דער ערשטער איז יוסף, א צדיק נסתר: די ברידער האבן אים נישט דערקענט, און דער תרגום אונקלוס זאגט אז ער האט מקיים געווען די תורה בסתר. ער איז אוועקגעשטעלט געווארן אין מצרים, די רשות הרבים, אלס א סימן פאר אידן וואס צינדן חנוכה ליכט אין גלות. אי,אל

שוכני סנה

1:05:37

יוסף איז געבענטשט געווארן מיט "רצון שוכני סנה". השם יתברך האט זיך באוויזן אין א סנה צו ווייזן אז ער איז מיט אידן אין זייערע צרות. מצרים איז געווען אזוי טמא אז קוים איינער איז דארט געבליבן ריין, און פונדעסטוועגן איז יוסף געבליבן הייליג; אויך אסנת, וואס איז אהין געקומען אלס קליין קינד, האט זיך געהאלטן איידל, דערפאר דערמאנט איר נאמען דעם סנה. אס

אסנת האט געלערנט פון יוסף; יוסף אין היינטיגן מצרים

1:08:41

ווי אזוי האט אסנת געהאלטן איר קדושה? אפשר, זאגט דער משגיח, דורך קוקן אויף יוסף אין דער זעלבער הויז און לערנען פון זיין הנהגה. דערנאך זאגט ער אז די היינטיגע בחורים זענען אין א מצרים ערגער ווי אלעמאל, און דערמאנט ווי איידל די גאס איז אמאל געווען. ער ברענגט דעם אור החיים, אז די תורה היט אפ אפילו נעבן דעם נ' שער הטומאה, און ווען דער יצר הרע קומט זאל מען אפזאגן אזוי ווי יוסף. אע

חנוכה אלס גמר חתימה; די מעשה פונעם לובלינער

1:13:11

אז חנוכה איז דער גמר חתימה איז נתגלה געווארן ערשט דורך די תלמידים פונעם בעל שם טוב; די פריערדיגע דורות האבן געוואוסט פון יום כיפור. די שוואכערע דורות, ערקלערט דער משגיח, האט מען געגעבן נאך א געלעגנהייט.

1:16:00

ער דערציילט פון א מוסר וועמענס נאמען תלמידים האבן געברענגט צום לובלינער אויף א קוויטל. דער רבי האט גערעדט פון א ליכט, און ערקלערט אז פונקט דעמאלט האט יענער געצונדן חנוכה ליכט, ווען א איד לייכט אין אלע עולמות. יעדער איד איז אינעווייניג גוט, און חנוכה לייכט זיין באהאלטענע ליכט; מ'טאר עס נישט אפלאזן נאר מיטנעמען נאך חנוכה. דעמאלט גיט השם יתברך כוחות העכער פון די אייגענע, אזוי ווי "רבים ביד מעטים". אצ

מראי מקומות

תורה

  1. א Bereishis 37:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:48
  2. ד Bereishis 37:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:02
  3. מ לכאורה Devarim 23:4 מפתח אינעם אויסשרייב: 20:58
  4. פ Bereishis 41:45 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:29
  5. צ לכאורה Bereishis 39:10 33:04 מפתח
  6. אב Bereishis 37:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 41:14
  7. אג לכאורה Bereishis 37:2 41:44 מפתח
  8. אכ לכאורה Bereishis 42:8 1:03:05 מפתח
  9. אס לכאורה Devarim 33:16 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:05:37

נביאים

  1. ג Yirmiyahu 31:15 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:48

כתובים

  1. ז לכאורה Rus 4:17 6:10 מפתח
  2. ח Tehillim 77:16 6:31 טעקסט מפתח
  3. ת Koheles 5:5 39:55 טעקסט מפתח
  4. אא לכאורה Koheles 10:11 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:07
  5. אה לכאורה Tehillim 19:11 51:11 מפתח
  6. או Mishlei 6:23 52:57 טעקסט מפתח
  7. אח Mishlei 20:27 53:47 טעקסט מפתח

תרגום

  1. אל לכאורה Onkelos on Bereishis 49:24 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:55

תלמוד בבלי

  1. ו לכאורה Sanhedrin 19b מפתח אינעם אויסשרייב: 5:02
  2. כ לכאורה Sukkah 52a 10:39 מפתח
  3. אד לכאורה Chagigah 12a מפתח אינעם אויסשרייב: 49:51
  4. אז Shabbos 21b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 53:30
  5. אט לכאורה Shabbos 22a 58:11 מפתח
  6. אנ לכאורה Sotah 21a 1:04:37 מפתח

תלמוד ירושלמי

  1. נ Talmud Yerushalmi (מקום נישט באשטימט) 21:52 מפתח

מדרש

  1. ב Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 1:48
  2. ס לכאורה Pirkei d'Rabbi Eliezer ch. 38 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:29

זוהר און קבלה

  1. ל Zohar (מקום נישט באשטימט) 14:52 מפתח
  2. ר לכאורה Sefer Yetzirah 1:3 מפתח אינעם אויסשרייב: 39:07

ראשונים

  1. ה Rashi on Bereishis 37:10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:02
  2. ט Rashi on Bereishis 39:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:02
  3. ע לכאורה Rabbeinu Bachya on Bereishis 41:45 מפתח אינעם אויסשרייב: 24:29
  4. ק לכאורה Rashi on Bereishis 37:3 37:09 מפתח
  5. אמ לכאורה Rashi on Bereishis 39:11 1:04:22 מפתח
  6. אפ לכאורה Rambam, Hilchos Geirushin 2:20 1:17:18 מפתח

אחרונים און חסידות

  1. י Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 46:26
  2. ש Toldos Yaakov Yosef (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 39:07
  3. אי Bnei Yissaschar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:55
  4. אע Ohr HaChaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:41

תפילה און פיוט

  1. אצ לכאורה Al HaNissim prayer (Chanukah) מפתח אינעם אויסשרייב: 1:16:00

עיקרי הדברים

  1. 5:02 רש"י פארענטפערט יעקבס קשיא וועגן יוסףס מאמע וואס איז געשטארבן: בלהה האט אויפגעצויגן יוסף, און ווער עס האט אויפגעצויגן א יתום אין זיין הויז ווערט גערעכנט ווי ער האט אים געבוירן.
  2. 20:37 נישט יעדער חידוש אין דער תורה ווערט נתגלה אין יעדן דור; טייל ווערן באהאלטן ביז זייער צייט, אזוי ווי דער דין אז א מואבית איז מותר, וואס איז נתגלה געווארן ערשט אין די צייטן פון בועז.
  3. 31:31 דער דין אז א קינד וואס מ'האט אויפגעצויגן ווערט גערעכנט ווי א אייגן קינד איז געבליבן באהאלטן פון יעקב, פון יוסף און פון דער ווייב פון פוטיפר, כדי יוסף זאל מוזן דורכגיין זיינע נסיונות אין מצרים און דורכדעם ווערן דער צדיק יסוד עולם און דער מלך.
  4. 41:36 מלכות ווערט מען זוכה דורך שמירת הברית, און שמירת הלשון איז כנגד דעם; דערפאר האט יוסף דערמאנט דאס שווייגן פון זיין מאמע און נישט דאס וואס זי האט איבערגעגעבן די סימנים.
  5. 48:28 די חנוכה ליכט זענען מגלה דעם אור הגנוז, די באהאלטענע ליכטיגקייט וואס איז דער אורו של משיח, און היינט געפינט מען אים באהאלטן אין דער תורה.
  6. 1:02:22 יוסף איז געווען דער ערשטער פון די ל"ו באהאלטענע צדיקים, א באהאלטענע ליכט וואס איז אוועקגעשטעלט געווארן אין מצרים, דער טמא'סטער ארט, און א סימן פאר אידן וואס צינדן חנוכה ליכט אין גלות.
  7. 1:13:43 חנוכה איז דער גמר חתימה, ווייל חנוכה באקומט אפילו א שוואכער מענטש כוחות נישט לויט זיינע כוחות, אזוי ווי "רבים ביד מעטים".

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 5:00 ווי אזוי האט יעקב געקענט זאגן "אני ואמך" וועלן זיך בוקן, ווען רחל איז שוין געשטארבן?

    תירוץ: 5:08 רש"י ערקלערט אז דאס מיינט בלהה, וואס האט אויפגעצויגן יוסף, און ווער עס האט אויפגעצויגן א יתום איז ווי ער האט אים געבוירן.

  2. קשיא: 11:57 פארוואס האט די ווייב פון פוטיפר געוואלט זינדיגן אנשטאט ווארטן אז יוסף זאל חתונה האבן מיט איר טאכטער?

    תירוץ: 29:37 אסנת איז נישט געווען איר אייגענע טאכטער, און זי האט נישט געוואוסט דעם חידוש אז א קינד וואס מ'האט אויפגעצויגן ווערט גערעכנט ווי א אייגנס.

  3. קשיא: 22:20 פארוואס איז דער היתר פון א מואבית נתגלה געווארן ערשט אין די צייטן פון בועז?

    תירוץ: 22:26 ווייל פון דעם זיווג וועט ארויסקומען משיח, און ווען דער שטן וואלט עס געוואוסט וואלט ער אלעס געטון עס צו שטערן; דערפאר איז עס באהאלטן געווען ביז זיין צייט.

  4. קשיא: 7:53 ווי אזוי האט יעקב, וואס האט געלערנט די גאנצע תורה ביי שם ועבר, נישט געוואוסט אז אויפציען א קינד איז ווי געבוירן?

    תירוץ: 31:31 דער חידוש איז באהאלטן געווארן פון אים, ווייל ווען ער וואלט עס געוואוסט וואלט ער עס איבערגעגעבן צו יוסף, און יוסף וואלט אויסגעמיטן די נסיונות וואס ער האט געדארפט האבן כדי צו ווערן מלך.

  5. קשיא: 2:54 פארוואס האט יוסף דערמאנט זיין מאמעס שווייגן און נישט דאס וואס זי האט איבערגעגעבן די סימנים צו לאה, וואס איז א גרעסערער זכות?

    תירוץ: 44:04 ווייל מלכות ווערט מען זוכה דווקא דורך היטן דאס מויל, וואס איז כנגד שמירת הברית.

מעשיות

  1. 24:29 אסנת און די קמיע

    לויט דעם פרקי דרבי אליעזר, אזוי ווי דער משגיח דערציילט, האט דינה געהאט א טאכטער פון שכם, און די ברידער האבן איר געוואלט שאטן. יעקב האט אנגעשריבן אויף א קמיע אז זי איז פון זיינע קינדער, זי אריינגעלייגט אין א סנה, און זי איז אוועקגעטראגן געווארן קיין מצרים צו דער ווייב פון פוטיפר, וואס האט נישט געהאט קינדער און האט זי אויפגענומען. ווען יוסף איז געפארן איבער מצרים און די טעכטער האבן אראפגעווארפן צירונג אז ער זאל קוקן, האט אסנת אראפגעווארפן די קמיע; יוסף האט דערקענט זיין טאטנס שריפט און חתונה געהאט מיט איר.

    אין דער מעשה: אסנת, דינה, שכם בן חמור, יעקב אבינו, יוסף הצדיק, דער מלאך מיכאל

    דערציילט אין נאך 9 שיעורים ←

  2. 1:15:23 דער לובלינער און דער מוסר

    אין א געוויסער שטאט איז געווען א מוסר וואס האט געמאכט אסאך צרות און מסר געווען אידן ביי דער רעגירונג. תלמידים פונעם לובלינער האבן אנגעשריבן א קוויטל מיט זיין נאמען און עס געגעבן צום רבי'ן, און ער האט אריינגעקוקט און גערעדט פון א ליכט; זיי האבן זיך געוואונדערט ווי אזוי מ'קען דאס זאגן אויף אזא רשע. ווען זיי האבן געפרעגט, האט דער לובלינער ערקלערט אז פונקט ווען מ'האט אים איבערגעגעבן דעם קוויטל האט יענער געצונדן חנוכה ליכט, און ווען א איד צינדט חנוכה ליכט לייכט ער אין אלע עולמות.

    אין דער מעשה: דער לובלינער חוזה

    דערציילט אין נאך 8 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 31:31 דער משגיח לערנט אז דאס וואס יעקב האט נישט געוואוסט א פשוטע גמרא איז געווען א באהאלטנקייט מן השמים: דער דין האט געמוזט בלייבן באהאלטן כדי יוסף זאל האבן די נסיונות און זוכה זיין צו מלכות, און ער איז נתגלה געווארן ערשט ווען יוסף איז געווארן מלך.
  2. 30:05 די ווייב פון פוטיפר איז געווען גערעכט מיט איר שטערן זעעריי, ווייל אסנת, וואס זי האט אויפגעצויגן, ווערט באמת גערעכנט ווי איר טאכטער; איר טעות איז געווען נאר ווייל זי האט נישט געוואוסט דעם חידוש.
  3. 41:30 די טענה פון די שבטים "המלך תמלך עלינו" האט געמיינט אז ווער עס רעדט לשון הרע האט פגום געווען דעם ברית הלשון און קען נישט זיין קיין מלך; יוסף האט געענטפערט אז ער וועט זיין מלך אין זכות פון זיין מאמעס שווייגן.
  4. 58:42 יוסף אלס דער אור הגנוז איז אוועקגעשטעלט געווארן דווקא אין מצרים, די רשות הרבים און דער ארט פון דער סטרא אחרא, אזוי ווי די חנוכה ליכט שטעלט מען קעגן רשות הרבים, נידעריג, אויף דער לינקער זייט און אין די פינסטערסטע נעכט.
  5. 1:07:32 אסנתס נאמען קומט פון "סנה": אזוי ווי השם יתברך אינעם סנה און אזוי ווי יוסף, איז זי געבליבן איידל און הייליג אין מצרים, און דאס האט זי צוגעפאסט צו יוסף, וואס איז געבענטשט געווארן מיט "שוכני סנה".
  6. 54:40 די חנוכה ליכט קענען אנצינדן נשמות וואס אפילו שבת קען נישט, די "פסולת השמנים", ווייל די ליכט פון חנוכה איז געמאכט געווארן אריינצושיינען אין ערטער וואס טויגן נישט.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 1:11:27 דער משגיח זאגט אז די היינטיגע בחורים, וואס זענען אין א מצרים מיט גרויסע נסיונות, דארפן זיך האלטן מיט דער תורה, וואס היט זיי אפ אין קדושה.
  2. 1:12:38 דער משגיח זאגט אז ווען דער יצר הרע וויל איינעם אריינרעדן צו קוקן, רעדן אדער טון וואס מ'טאר נישט, זאל מען שטארק אפזאגן, אזוי ווי יוסף אין מצרים.
  3. 1:18:34 דער משגיח זאגט אז מ'זאל נישט אפלאזן די ליכט וואס איז אנגעצונדן געווארן חנוכה, נאר עס מיטנעמען נאך חנוכה און פון דעמאלט אן זיך נעמען צו עבודת השם.
  4. 52:18 דער משגיח דערמאנט אז ס'איז א גרויסע סגולה צו קוקן אויף די חנוכה ליכט, ווייל די אויגן ווערן דורכגענומען מיטן אור הגנוז.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אדם הראשון, אסנת, בועז, בלהה, דוד המלך, דינה, דער בני יששכר, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער לובלינער חוזה, דער מלאך מיכאל, יהודה, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, לאה אמנו, נעמי, עבר, פוטי פרע, פוטיפר'ס ווייב, רבי יעקב יוסף פון פולנאה, רבי פינחס קאריצער, רבינו בחיי, רות, רחל אמנו, שכם בן חמור, שם, תמר

ערכים אור הגנוז, גמר חתימה, מואבי ולא מואבית, משיח בן יוסף, פסולת, צדיק, צדיק נסתר, קדושת הברית, רשות הרבים, שטן

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט