חודש של חידוש ואהבה

קאטאלאג: זמנים ניסן נומ׳ ⁨2⁩ פאקעט גייד ז׳ 25 תשנ"ב (1991–92) אידיש 58 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 58 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז ניסן איז דער חודש פון התחדשות און חסד, און אז די מצה איז דער שליסל וואס עפנט אויף א איד צו אמונה און צו א קשר מיטן רבונו של עולם וואס איז העכער פון זמן און מקום.

לויט רבי יהושע אז בניסן נברא העולם, ציילט דער משגיח אויס דריי ניסנס פון בריאה: די וועלט אליין, וואס איז נפגם געווארן דורכן חטא פון אדם הראשון; כלל ישראל ביי יציאת מצרים, נפגם דורכן חטא העגל; און דער משכן, א קלענערע וועלט פון קדושה. דער לעצטער ניסן וועט זיין די גאולה. דער רבונו של עולם איז נישט מיד געווארן מחדש צו זיין, און א איד טאר אויך נישט מיד ווערן. ניסן איז דער חודש פון חסד, די רעכטע זייט, קעגן תשרי וואס איז דין. דער פרילינג, ווי שיר השירים באשרייבט אים, רופט א איד ער זאל זיך מחדש זיין מיט דער בריאה. די מצה איז דער שליסל: דער תרגום רופט זי "פטירא", אויפעפענען, און פסח איז אויפעפענען די טירן און דאס הארץ. פסח איז אברהם אבינו'ס יום טוב און דער יסוד פון אמונה, די צייט איינצופלאנצן אמונה אין די קינדער. מצה איז א הימלישע שפייז העכער פון זמן און מקום, מיט די שמות הקדושים. צום סוף ברענגט ער דעם רדב"ז אז חמץ איז דער יצר הרע, צוויי מעשיות, און א רוף צו בעטן אויף א כשר'ן פסח.

ענינים: חודש ניסן · מצה, מיכלא דמהימנותא · התחדשות אין עבודת השם

סדר השיעור

  1. 0:00 די דריי ניסנס פון בריאה שטייט אינעם קאטאלאג

    לויט רבי יהושע אז בניסן נברא העולם, ווייזט דער משגיח ווי די וועלט, דערנאך כלל ישראל ביי יציאת מצרים, און דערנאך דער משכן זענען יעדעס מאל באשאפן געווארן אין ניסן, די ערשטע צוויי נפגם געווארן דורך א חטא, און דער לעצטער ניסן פון דער גאולה דארף נאך קומען. פון דעם וואס דער רבונו של עולם באנייט אלעמאל נאכאמאל, און פונעם משכן וואס מ'האט אויפגעשטעלט זיבן מאל, לערנט ער אפ אז מען טאר נישט מיד ווערן.

  2. 8:16 ניסן, דער חודש פון חסד שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די וועלט איז געבויט מיט חסד און אז ניסן איז דער חודש פון חסד, די רעכטע זייט, וואס אידן שטארקן אין אסאך מנהגים. ער שטעלט אוועק רבי יהושע און בית הלל (חסד, ניסן) קעגן רבי אליעזר און בית שמאי (דין, תשרי).

  3. 12:32 דער פרילינג רופט א איד זיך מחדש צו זיין שטייט אינעם קאטאלאג

    פסח הייבט זיך אן מיט חסד, און אין ניסן באנייט זיך די גאנצע וועלט, אזוי ווי שיר השירים באשרייבט דעם פרילינג. דער משגיח פרעגט דעם איד פארוואס ער אליין זאל בלייבן אלט ווען די גאנצע בריאה שטייט אויף פריש, און ער ברענגט די הפטרה פון די עצמות היבשות.

  4. 16:06 די מצה, דער שליסל וואס עפנט אויף שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח רופט די מצה דער שליסל צו ניסן: ארויסגיין פון די ענגשאפט פון מצרים, דער תרגום "פטירא" וואס מיינט אויפעפענען, אויפעפענען די טיר ביים סדר, און די אוצרות פון טל וואס עפענען זיך פסח ביינאכט. פסח רופט א איד ער זאל אויפעפענען זיין הארץ, און דער מהר"ל ערקלערט אז דער פרילינג באנייט די טבע ווייל כלל ישראל ווערט באנייט.

  5. 22:47 פסח, אברהם אבינו'ס יום טוב פון אהבה און אמונה שטייט אינעם קאטאלאג

    פסח ווערט אלץ באנייט, די הויז, די קליידער און די כלים, און א איד דארף בעטן דעם רבונו של עולם ער זאל אים באנייען. דער משגיח ווייזט אז פסח איז אברהם אבינו'ס יום טוב: זיין ברית, די מלאכים וואס זענען געקומען און זיין מלחמה מיט די פיר מלכים זענען אלע געווען פסח, און אלס דער שורש פון אהבה און פון אמונה מאכט ער פסח פארן יסוד פון אמונה.

  6. 29:35 איינפלאנצן אמונה אין די קינדער; עסן אמונה

    פסח איז דער יום טוב פון די קינדער און די צייט איינצופלאנצן אין זיי אמונה, פשוט און אין זייער שפראך. ס'איז נישט גענוג צו רעדן וועגן אמונה; מען דארף זי עסן, און די מצה, דער "מיכלא דמהימנותא", ווערט א חלק פון דעם מענטש'ס פלייש און בלוט.

  7. 34:02 מצה העכער פון זמן און מקום

    יעדע זאך אין עולם הזה געפינט זיך אין זמן און מקום, ווי מ'זעט ביי די דינים פון עדים. מצה איז א הימלישע ברויט וואס דער זמן איז נישט שולט אויף איר; ווען אכצן מינוט זמן איז שולט אויפן טייג ווערט עס חמץ און נעמט איין מקום. אזוי אויך מיינט אמונה צו גלייבן אין דעם וואס מ'קען נישט באגרייפן.

  8. 37:53 די נשמה אינעם ברויט

    דער משגיח פרעגט וויאזוי א גשמיות'דיג ברויט קען געבן חיים, און ענטפערט פונעם פסוק אז א מענטש לעבט פון דעם "מוצא פי ה'" אינעם ברויט, זיין נשמה. אין לחם ליגט דריי מאל דער שם הוי', און א איד וואס וואשט זיך און מאכט המוציא לשם שמים עסט די קדושה אריין אין זיך.

  9. 42:58 מצה, דער שם הוי' במילוי, און "מה"

    מצה איז אין גימטריא דריי מאל דער שם הוי' במילוי (מ"ה), דער שורש פון יציאת מצרים וואס איז העכער פון פארשטאנד. דער סדר איז פול מיטן ווארט "מה", א פראגע אן א תשובה, און דאס איז אמונה. דער משגיח דערציילט ווי דער דברי חיים האט נאכן סדר געפילט ווי די שמות הקדושים זענען איינגעזאפט געווארן אין זיין גוף.

  10. 48:22 פסח דער יסוד; חמץ איז דער יצר הרע

    פסח איז די נידעריגסטע מדריגה צווישן די ימים טובים אבער זייער יסוד, דער קשר מיטן רבונו של עולם, און דערפאר איז חמץ בכרת. דער משגיח ברענגט דעם רדב"ז אז חמץ איז דער יצר הרע, וואס מען דארף אויסרייסן מיטן שורש, און דערציילט פון באראן ראטשילד'ס "פסח הויז" און דעם דברי חיים'ס תשובה, אז דער רבונו של עולם וויל מען זאל ארויסנעמען דעם חמץ און אריינברענגען די מצה אין דעם זעלבן ארט.

  11. 53:02 בעטן אויף א כשר'ן פסח

    דאס רייניגן פאר פסח איז אויסרייסן דעם יצר הרע, און מען דארף בעטן אויף א כשר'ן פסח. דער משגיח דערציילט פון א צדיק וואס האט ביים סדר געפונען א ווייץ קערנדל אין דער זופ, און האט פון הימל געהערט אז ער האט נישט מתפלל געווען ניצול צו ווערן פון חמץ. דערנאך ערקלערט ער די צוויי מאל מצה עסן אלס די גאולה פון מצרים און די גאולה העתידה, און ענדיגט מיט א ברכה.

דער שיעור, אויסגעשריבן

די דריי ניסנס פון בריאה

0:18

דער משגיח עפנט מיט דער גמרא אז לויט רבי יהושע איז די וועלט באשאפן געווארן אין ניסן, און מיט תוספות וואס ערקלערט אז במחשבה איז זי באשאפן געווארן אין תשרי און למעשה אין ניסן. דער רבונו של עולם האט געוואלט א אידיאלע, הייליגע וועלט, אבער דורכן חטא פון אדם הראשון איז עס נפגם געווארן. א,ב

2:26

דערפאר איז די וועלט נאכאמאל באשאפן געווארן אין ניסן, א קלענערע וועלט: כלל ישראל, וואס זענען געווארן א פאלק ביי יציאת מצרים. זיי האבן געדארפט לעבן אייביג, אבער דורכן חטא העגל איז דאס אויך נפגם געווארן, ווי די גמרא טייטשט "אני אמרתי אלהים אתם... אכן כאדם תמותון". א יאר שפעטער, אין ניסן, איז אויפגעשטעלט געווארן דער משכן, כאטש א ווינקעלע וואו די אידיאלע וועלט זאל זיין. דער לעצטער ניסן, פון ימות המשיח, האט א הבטחה אז ער וועט זיין א הצלחה. ג,ד

6:07

דערפון לערנט דער משגיח אז ווען עפעס איז נישט געראטן הייבט מען אן נאכאמאל. משה רבינו האט אויפגעשטעלט דעם משכן זיבן מאל, ווי "שבע יפול צדיק וקם"; דער רבונו של עולם איז נישט מיד געווארן צו באנייען זיין וועלט, און א איד טאר אויך נישט מיד ווערן. ה

ניסן, דער חודש פון חסד

8:16

די וועלט איז געבויט מיט חסד, "עולם חסד יבנה", און ניסן איז דער חודש פון חסד, די רעכטע זייט. אידן שטארקן די רעכטע איבער דער לינקער: מען הייבט אן מיט דער רעכטער ביים אנטון, און מען שרייבט פון רעכטס צו לינקס. ו

10:48

רבי יהושע און בית הלל זענען מידת החסד, און רבי אליעזר, וואס האלט ווי בית שמאי, זאגט אז די וועלט איז באשאפן געווארן אין תשרי, דער חודש פון דין, ווי רש"י זאגט אז בתחילה עלה במחשבה לבראתו במידת הדין. ניסן איז חסד, ווען די וועלט גיסט זיך מיט חסד. ח,ט

דער פרילינג רופט א איד זיך מחדש צו זיין

12:32

די ערשטע הלכה פון פסח איז מעות חטים, און דער סדר הייבט זיך אן מיט "כל דכפין": פסח איז א יום טוב פון חסד. אין ניסן בליט און זינגט די וועלט, ווי שיר השירים, וואס מען ליינט פסח, באשרייבט דעם פרילינג. ווען די גאנצע בריאה שטייט אויף פריש, פרעגט דער משגיח דעם איד פארוואס ער אליין זאל בלייבן אלט, און ער ברענגט די הפטרה פון די עצמות היבשות וואס שטייען אויף לתחיה. י,כ

די מצה, דער שליסל וואס עפנט אויף

16:19

דער שליסל צו ניסן איז די מצה: ארויסגיין פון מצרים, פון די ענגשאפט, און ווערן א חלק פון דעם רבונו של עולם'ס התחדשות. דער תרגום רופט מצה "פטירא", און ווי רש"י טייטשט "פטר רחם" מיינט עס אויפעפענען. פסח איז אויפעפענען, קעגן דעם צמצום פון דין. ל,מ,נ

18:59

די גמרא זאגט אז דער הלל נאכן קרבן פסח האט געשפאלטן דעם דאך, און הלל הייבט זיך אן מיט אויפעפענען די טיר. פסח ביינאכט, זאגט תרגום יונתן, עפענען זיך די אוצרות פון טל, און דערפאר האט יצחק געבענטשט מיט טל. שלמה המלך'ס "פתחי לי" מיינט אז די שכינה בעט א איד ער זאל אויפעפענען זיין הארץ צו תורה און יראת שמים. ס,ע,פ,צ

21:59

דער מהר"ל ערקלערט אז די טבע באנייט זיך אין פרילינג ווייל דעמאלט ווערט כלל ישראל באנייט, און די התחדשות אין הימל גיסט זיך אריבער אין דער טבע.

פסח, אברהם אבינו'ס יום טוב

23:04

פסח באנייט א איד זיין הויז, זיינע קליידער און כלים, און ער דארף בעטן דעם רבונו של עולם ער זאל אים אויך באנייען. יעדער יום טוב איז כנגד איינעם פון די אבות, און פסח איז אברהם אבינו'ס: דער ברית בין הבתרים, די מילה און די מלאכים אויפן שלישי למילה, און זיין נצחון איבער די ארבע מלכים, וואס דער מדרש זאגט זענען די ארבע גליות, זענען אלע געווען פסח. עוג איז געקומען ווען אברהם האט געבאקן מצות. ר,ש

27:10

אברהם אבינו איז דער יסוד פון אהבה, און דערפאר איז פסח א צייט פון אהבה. ער איז אויך דער ראש למאמינים; דער ערשטער דבור, "אנכי ה' אלקיך אשר הוצאתיך מארץ מצרים", איז לויטן רמב"ם די מצוה פון אמונה, און מיר גלייבן היינט דורך אברהם'ס כח. ממילא איז פסח דער יסוד פון אמונה. ת

איינפלאנצן אמונה אין די קינדער

29:57

פסח איז דער יום טוב פון די קינדער, די צייט איינצופלאנצן אמונה, צו רעדן צו זיי פשוט, אפילו אויף ענגליש, ווי דער אוהב ישראל שרייבט אויף "בשעה שיש מצה ומרור מונחים לפניך". אב,אג

32:19

רעדן וועגן אמונה איז נישט גענוג; מען דארף זיך שפייזן מיט איר, ווי דוד המלך זאגט. מצה איז "מיכלא דמהימנותא", דאס ברויט וואס מען זאגט דערויף די דברים פון אמונה, און געגעסן ווערט עס זיין פלייש און בלוט. אד,אה,או

מצה העכער פון זמן און מקום

34:18

יעדע זאך אין עולם הזה געפינט זיך אין זמן און מקום; עדים ווערן נאר זוממין אויף זמן און מקום. מצה איז א הימלישע ברויט וואס דער זמן איז נישט שולט אויף איר. ווען דער זמן, אכצן מינוט, איז שולט אויפן טייג, ווערט עס חמץ און נעמט איין מער מקום. אזוי אויך מיינט אמונה צו גלייבן אין דעם וואס מ'קען נישט באגרייפן. אז

די נשמה אינעם ברויט

38:23

דער משגיח פרעגט וויאזוי א גשמיות'דיג ברויט קען געבן חיים, וואס קיין סייענטיסט קען נישט ערקלערן, און ברענגט דעם רמ"א אז חיים איז דער חיבור פון נשמה מיט גוף. דער פסוק ענטפערט: א מענטש לעבט פונעם "מוצא פי ה'" אינעם ברויט, זיין נשמה, אזוי ווי דער נשמת חיים וואס דער רבונו של עולם האט אריינגעבלאזן אין אדם. אח,אט,אי

40:48

א מענטש האט נפש, רוח און נשמה, און לחם איז אין גימטריא דריי מאל שם הוי'. א איד וואס וואשט זיך לשם שמים, און הייבט אויף די הענט ווי די משנה ברורה ערקלערט, עסט די קדושה אריין אין זיך. אכ

מצה, דער שם הוי' במילוי, און "מה"

44:30

דער שם הוי' במילוי איז מ"ה, און דריי מאל מ"ה איז מצה. יציאת מצרים איז געקומען פון דעם באהאלטענעם שם, מיט ניסים העכער פון פארשטאנד, דערפאר הייבט זיך דער סדר אן מיט "מה נשתנה" און די הגדה איז פול מיט "מה": מען קען נאר פרעגן און נישט וויסן, און דאס איז אמונה. אנ

47:00

ווען א איד עסט מצה, נעמט ער שמות הקדושים אריין אין זיין בלוט און ביינער. דער דברי חיים האט נאכן סדר געגלעט זיין בויך מיט טרערן, און געזאגט אז ער איז פול מיט שמות פון מצה, כוסות, מרור און אפיקומן.

פסח דער יסוד; חמץ איז דער יצר הרע

48:24

פסח איז די נידעריגסטע מדריגה, מען זאגט נאר האלב הלל, אבער ער איז דער יסוד, דער קשר פון א איד מיטן רבונו של עולם, דערפאר איז חמץ בכרת. תוספות און די ראשונים מוטשען זיך מיטן חומר פון חמץ; דער רדב"ז ענטפערט אז חמץ איז דער יצר הרע, וואס מען דארף אויסרייסן מיטן שורש. אס,אע

51:20

באראן ראטשילד האט זיך באריהמט פארן דברי חיים מיט א פסח הויז וואו חמץ קומט קיינמאל נישט אריין. דער דברי חיים האט געזאגט אז זיינע הייליגע רבי'ס האבן נישט געהאט קיינס, ווייל דער רבונו של עולם וויל מען זאל ארויסנעמען דעם חמץ און אריינברענגען די מצה אין דעם זעלבן ארט.

בעטן אויף א כשר'ן פסח

53:03

דאס רייניגן פאר פסח איז אויסרייסן דעם יצר הרע, און מען דארף בעטן אויף א כשר'ן פסח. א צדיק וואס האט גוט אויסגערייניגט האט ביים סדר געפונען א ווייץ קערנדל אין דער זופ. ער האט געפרעגט א שאלה אין הימל, ווי א ראשון האט פארשריבן אזעלכע שאלות, און געהערט אז א פייגעלע האט עס אריינגעלאזט, ווייל ער האט נישט געבעטן ניצול צו ווערן פון חמץ. אפ

56:19

די מצה פארן מאלצייט איז זכר צו יציאת מצרים, און דער גרעסערער אפיקומן איז די גאולה העתידה. דער משגיח ענדיגט מיט א ברכה אויף א פריילעכן פסח אין ירושלים.

מראי מקומות

תורה

  1. מ Shemos 13:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 16:19
  2. פ Bereishis 27:28 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 18:59
  3. ת Shemos 20:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:10
  4. אא Bereishis 15:6 28:26 טעקסט מפתח
  5. אז Devarim 19:19 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 34:18
  6. אח Devarim 8:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 38:23
  7. אי Bereishis 2:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 38:23

נביאים

  1. כ Yechezkel 37:1-14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:32
  2. ק Yechezkel 33:24 24:32 טעקסט מפתח
  3. אל Yeshayahu 63:9 42:13 טעקסט מפתח

כתובים

  1. ג Tehillim 82:6-7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 2:26
  2. ה Mishlei 24:16 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 6:07
  3. ו Tehillim 89:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:16
  4. י Shir haShirim 2:11-13 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 12:32
  5. צ Shir haShirim 5:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 18:59
  6. אד Tehillim 37:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:19

תרגום

  1. ל לכאורה Targum Onkelos on Shemos 12:8 מפתח אינעם אויסשרייב: 16:19
  2. ע לכאורה Targum Yonasan on Bereishis 27:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:59

משנה

  1. אמ לכאורה Mishnah Sanhedrin 10:1 43:45 מפתח

תלמוד בבלי

  1. א לכאורה Rosh Hashanah 10b-11a מפתח אינעם אויסשרייב: 0:18
  2. ד Gemara (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 2:26
  3. ז לכאורה Kiddushin 49b 9:53 מפתח
  4. ס לכאורה Pesachim 85b מפתח אינעם אויסשרייב: 18:59
  5. או Pesachim 115b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 32:19

מדרש

  1. ר Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 23:04
  2. ש Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 23:04

זוהר און קבלה

  1. ח Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 10:48
  2. אה Zohar (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 32:19

ראשונים

  1. ב לכאורה Tosafos Rosh Hashanah 27a מפתח אינעם אויסשרייב: 0:18
  2. ט Rashi on Bereishis 1:1 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:48
  3. נ Rashi on Shemos 13:2 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 16:19
  4. אס לכאורה Tosafos Pesachim 2a מפתח אינעם אויסשרייב: 48:24

אחרונים און חסידות

  1. אב Ohev Yisrael (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 29:57
  2. אט Shulchan Aruch Orach Chaim 6:1 (Rema) טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 38:23
  3. אכ Mishnah Berurah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 40:48
  4. אע Responsa of the Radbaz (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 48:24

תפילה און פיוט

  1. אג לכאורה Haggadah, Maggid (the son who does not know how to ask) מפתח אינעם אויסשרייב: 29:57
  2. אנ לכאורה Haggadah, Mah Nishtanah מפתח אינעם אויסשרייב: 44:30

אנדערע

  1. אפ Shu"t min haShamayim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 53:03

עיקרי הדברים

  1. 1:13 ניסן איז דער חודש פון בריאה, וואס איז באנייט געווארן דריי מאל: די וועלט, כלל ישראל ביי יציאת מצרים, און דער משכן; די לעצטע התחדשות וועט זיין די גאולה.
  2. 8:16 ניסן איז דער חודש פון חסד, די רעכטע זייט, און תשרי איז דער חודש פון דין.
  3. 16:19 די מצה איז דער שליסל צו ניסן: דער תרגום רופט זי "פטירא", אויפעפענען, און דער גאנצער ענין פון פסח איז אויפעפענען.
  4. 24:26 פסח איז דער יום טוב פון אברהם אבינו, דער ראש למאמינים, און דערפאר איז ער דער יסוד פון אמונה.
  5. 35:35 מצה איז א הימלישע שפייז העכער פון זמן און מקום, נישט אזוי ווי חמץ, וואס דער זמן איז שולט אויף אים און ער נעמט איין מקום.
  6. 39:54 דאס ברויט לעבט פון דעם "מוצא פי ה'" וואס ליגט אין אים; אין מצה ליגט דריי מאל דער שם הוי' מיטן מילוי, און ווער עס עסט עס, עסט אריין אמונה אין זיך.
  7. 48:24 פסח איז די נידעריגסטע מדריגה צווישן די ימים טובים, אבער ער איז דער יסוד, דער קשר פון א איד מיטן רבונו של עולם, און מען דארף בעטן אויף א כשר'ן פסח.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 17:51 וואס מיינט דער תרגום'ס נאמען פאר מצה, "פטירא"?

    תירוץ: 17:59 אויפעפענען, ווי רש"י ערקלערט "פטר רחם"; די מצה עפנט אויף, און דער גאנצער ענין פון פסח איז אויפעפענען.

  2. קשיא: 21:59 פארוואס באנייט זיך די טבע אין פרילינג?

    תירוץ: 22:11 דער מהר"ל זאגט ווייל דעמאלט ווערט כלל ישראל באנייט, און די התחדשות אין הימל איז אזוי גרויס אז זי גיסט זיך אריבער אין דער טבע.

  3. קשיא: 39:05 וויאזוי קען א גשמיות'דיג ברויט געבן א מענטש חיים?

    תירוץ: 39:16 די חיים קומען נישט פונעם ברויט אליין, נאר פונעם "מוצא פי ה'" וואס ליגט אין אים, די נשמה פונעם ברויט.

  4. קשיא: 50:36 פארוואס איז חמץ חמור'דיגער ווי אלע איסורים?

    תירוץ: 50:45 דער רדב"ז ענטפערט אז חמץ איז דער יצר הרע, וואס מען דארף אויסרייסן אינגאנצן.

  5. קשיא: 52:22 פארוואס האבן די הייליגע רבי'ס נישט געהאט קיין באזונדער פסח הויז?

    תירוץ: 52:36 ווייל דער רבונו של עולם וויל אז מען זאל ארויסנעמען דעם חמץ פון זיין ארט און דארט אריינברענגען די מצה.

  6. קשיא: 55:10 פארוואס איז חמץ אריינגעקומען אין דעם געהיטענעם צדיק'ס זופ?

    תירוץ: 55:45 ווייל ער האט נישט געבעטן דעם רבונו של עולם ער זאל ניצול ווערן פון חמץ.

מעשיות

  1. 47:31 דער דברי חיים נאכן סדר

    דער משגיח דערציילט אז דער דברי חיים האט זיך אמאל נאכן סדר אוועקגעזעצט און געגלעט זיין בויך, און פון זיינע אויגן האבן געראנען טרערן. ער האט געזאגט אז זיינע געדערים זענען פול מיט שמות הקדושים: פון מצה, פון ארבע כוסות, פון מרור, פון כורך און פון אפיקומן. דער משגיח ערקלערט אז דער סדר איז געווארן א חלק פון אים, איינגעזאפט אין זיין גשמיות.

    אין דער מעשה: דער דברי חיים, דער צאנזער רב

    דערציילט אין נאך 2 שיעורים ←

  2. 51:17 באראן ראטשילד'ס פסח הויז

    באראן ראטשילד, א רייכער איד וואס האט געטון גרויסע זאכן פאר כלל ישראל, איז אמאל געקומען באזוכן דעם דברי חיים פון צאנז, וואס האט אים שיין אויפגענומען. ווען מ'האט גערעדט וועגן פסח, האט דער באראן זיך באריהמט אז ער האט א באזונדער פסח הויז וואו קיינער גייט נישט אריין א גאנץ יאר און חמץ קומט נישט אריין, און דערפאר ווייסט ער אז ער האט א כשר'ן פסח. דער דברי חיים האט געענטפערט אז זיינע הייליגע רבי'ס האבן מוסר נפש געווען פאר יעדע מצוה, און פונדעסטוועגן נישט געהאט קיין פסח הויז, ווייל דער רבונו של עולם וויל אז וואו דער חמץ איז געווען זאל מען אים ארויסנעמען און דארט אריינברענגען די מצה.

    אין דער מעשה: באראן ראטשילד, דער דברי חיים, דער צאנזער רב

  3. 53:42 דער ווייץ קערנדל אין דעם צדיק'ס זופ

    א צדיק האט שווער געארבעט צו האבן א באמת כשר'ן פסח און האט אויסגערייניגט זיין גאנצע הויז, זיכער אז ס'איז נישטא קיין חמץ. ביים סדר, נאך דער מצה, האט מען דערלאנגט א זופ, און אין דער זופ האט געשווימען א ווייץ קערנדל. ער איז געווען צעבראכן, און האט געפרעגט א שאלה אין הימל, ווי גרויסע צדיקים האבן געקענט, פארוואס ס'איז אים געקומען און וויאזוי ס'איז געשען. מ'האט אים געענטפערט אז דער טאפ איז געשטאנען אונטערן קוימען און א פייגעלע האט אריינגעלאזט דאס קערנדל, און אז ס'איז געקומען ווייל ער האט נישט געבעטן דעם רבונו של עולם ער זאל ניצול ווערן פון חמץ.

    דערציילט אין נאך 6 שיעורים ←

געדאנקען

  1. 2:26 נאך יעדער ניסן'דיגע בריאה וואס איז נישט געראטן, איז געקומען א קלענערע, מער קאנצענטרירטע: פון דער גאנצער וועלט, צו כלל ישראל, צו א ווינקעלע קדושה אינעם משכן וואו די אידיאלע וועלט זאל זיין.
  2. 7:10 דער רבונו של עולם אליין איז נישט מיד געווארן מחדש צו זיין די וועלט נאך א דורכפאל, און דערפון לערנט א איד וואס פאלט ער זאל אנהייבן פון ניי און נישט מייאש ווערן.
  3. 17:51 דער תרגום פון מצה, "פטירא", מיינט אויפעפענען, און דאס פארבינדט די מצה מיטן אויפעפענען די טיר ביים סדר, די אפענע אוצרות פון הימל, און דעם רוף "פתחי לי" אין שיר השירים.
  4. 35:59 חמץ איז טייג וואס דער זמן איז געווען שולט אויף אים, אכצן מינוט איז דער שיעור פון זמן, און דערפאר וואקסט עס און נעמט איין מקום; מצה איז פריי פון זמן און מקום, אזוי ווי אמונה.
  5. 40:48 לחם איז אין גימטריא דריי מאל דער שם הוי', קעגן נפש רוח און נשמה, און מצה איז דריי מאל דער שם הוי' במילוי (מ"ה), א העכערע קדושה.
  6. 46:04 דאס ווארט "מה" וואס קומט אזוי אסאך מאל פאר אין דער הגדה איז אמונה: מען קען נאר פרעגן "מה", אבער נישט וויסן.
  7. 52:31 דער רבונו של עולם וויל נישט קיין באזונדער "פסח הויז" וואס חמץ האט קיינמאל נישט באריהרט; ער וויל אז דארט וואו דער חמץ איז געווען זאל מען אים ארויסנעמען און אריינברענגען די מצה, אזוי ווי ביים יצר הרע.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 6:07 דער משגיח זאגט אז ווען עפעס איז נישט געראטן, טאר מען נישט מיד ווערן נאר אנהייבן נאכאמאל, אזוי ווי דער רבונו של עולם האט באנייט די וועלט נאכאמאל און נאכאמאל.
  2. 23:56 דער משגיח זאגט אז פסח דארף א איד בעטן דעם רבונו של עולם ער זאל אים באנייען.
  3. 29:57 דער משגיח זאגט אז פסח איז די צייט איינצופלאנצן אמונה אין די קינדער, און ביים סדר רעדן צו זיי פשוט אין א שפראך וואס זיי פארשטייען.
  4. 53:03 דער משגיח זאגט אז דאס רייניגן פאר פסח איז אויסרייסן דעם יצר הרע, ארויסנעמען דעם חמץ און אים פארברענען, און ערשט דערנאך עסן מצה.
  5. 53:31 דער משגיח זאגט אז מען דארף בעטן דעם רבונו של עולם אויף א כשר'ן פסח.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, באראן ראטשילד, דוד המלך, דער אפטער רב, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער מהר"ל פון פראג, דער רדב"ז, דער רמב"ם, יעקב אבינו, יצחק אבינו, ישמעאל, משה רבינו, עוג מלך הבשן, עשו, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי יהושע בן חנניה, רש"י, שלמה המלך

ערכים אפיקומן, התחדשות, חטא העגל, חסד, יצר הרע, מדת הדין, מיכלא דמהימנותא, מילוי, משכן, נטילת ידים, רבונו של עולם, שם הוי"ה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט