The Rejuvenation of the World and of Mankind

קאטאלאג: ZMANIM (English) ניסן נומ׳ ⁨4⁩ פאקעט גייד ז׳ 66 תשס"ז (2006–07) ענגליש 37 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 37 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז ראש חודש ניסן, ווען דער מענטש איז באשאפן געווארן, איז יעדעס יאר א צייט ווען די וועלט ווערט באנייט, און א איד דארף זיך מיט איר באנייען, ווערן אן אמת'ער אדם, און זיך צובינדן צום רבונו של עולם מיט דער אמונה פון פסח.

דער משגיח עפנט מיט דער שיטה אז די וועלט און דער מענטש זענען באשאפן געווארן אין ניסן, און ער שילדערט דעם רבונו של עולמ'ס ערשטן פלאן: א פולקומע וועלט אן מיה, אן קרענק און אן מיתה. אדם הראשון האט עס קאליע געמאכט מיטן חטא פון עץ הדעת; דער אייבערשטער האט אנגעהויבן פון דאס ניי ביי יציאת מצרים און אויסגעקליבן כלל ישראל, און דאס איז קאליע געווארן מיטן עגל; דערנאך האט ער די קדושה אריינגעשלאסן אינעם משכן, וואס איז אויפגעשטעלט געווארן ראש חודש ניסן, און דאס האט זיך געענדיגט מיטן חורבן. מ'האט א הבטחה אויף א פערטן ראש חודש ניסן. דער משגיח ערקלערט אז דאס איז א לימוד: נאך יעדן דורכפאל הייבט מען אן פון דאס ניי. דערנאך שילדערט ער ווי די וועלט לעבט אויף יעדן ניסן, און רופט יעדן איינעם זיך צו באנייען, צו הערשן איבער די בהמה'שע מדות פון זיין מזל און ווערן אן אדם. פסח, דער יום טוב פון אברהם אבינו, איז די צייט פון אמונה: דער קשר פון חתן און כלה מיטן רבונו של עולם, וואס מ'עסט אין דער מצה און מ'גיט איבער צו די קינדער.

ענינים: חודש ניסן · התחדשות אין עבודת השם · אדם הראשון און גן עדן

סדר השיעור

  1. 0:00 די בריאה אין ניסן און דער ערשטער פלאן

    דער משגיח עפנט מיט נעשה אדם וואס איז געזאגט געווארן ראש חודש ניסן, לויט רבי יהושע אז די וועלט איז באשאפן געווארן אין ניסן, און דערמאנט ברכת החמה יעדע 28 יאר. דערנאך שילדערט ער דעם אייבערשטנס כוונה: א פולקומע וועלט אן דאגות, אן קרענק און אן מיה, וואו דער מענטש לעבט אייביג און לערנט תורה.

  2. 4:22 דריי אנטוישונגען און א פערטער ניסן

    דער משגיח ערקלערט אז דער חטא פון אדם הראשון האט קאליע געמאכט דעם פלאן, און ער באטאנט אז דעם אייבערשטנס 'אנטוישונג' און 'חרטה' זענען געזאגט אין מענטשלעכע ווערטער. דער אייבערשטער האט אנגעהויבן פון דאס ניי ביי יציאת מצרים מיט כלל ישראל, וואס דער עגל האט קאליע געמאכט, און דערנאך די קדושה אריינגעשלאסן אינעם משכן פון ראש חודש ניסן, וואס האט זיך געענדיגט מיט א חורבן; מ'האט א הבטחה אויף א פערטן ראש חודש ניסן מיטן בנין בית המקדש השלישי.

  3. 9:32 דער לימוד: אנהייבן פון דאס ניי

    דער משגיח פרעגט פארוואס דער אייבערשטער האט דערלאזט דריי אנטוישונגען אויב ער האט געוואוסט וואס עס וועט זיין, און ער גלייכט עס צום קרבן פון ראש חודש וואס מ'ברענגט אלס א כפרה פאר מיעוט הירח. ער ענטפערט אז דאס איז א לימוד: א איד וואס פאלט דורך אין זיין עבודה טאר נישט מיד ווערן, נאר טון תשובה און אנהייבן פון דאס ניי, נאכאמאל און נאכאמאל.

  4. 12:43 די וועלט ווערט באנייט יעדן ניסן שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז די נייקייט פון דער בריאה קומט אראפ יעדן ניסן, און ער שילדערט דעם פרילינג מיט די ווערטער פון שיר השירים: די ווייסע תכריכים פונעם ווינטער צעגייען זיך אין גרינע פעלדער, בלומען, פייגל און פלאטערלינגען, און די גאנצע בריאה זינגט א נייע שירה צום אייבערשטן. ער פרעגט פארוואס זשע זאל דער מענטש בלייבן דער זעלבער אלטער ווען אלעס באנייט זיך, און רופט יעדן איינעם אויפצושטיין און באשליסן צו זיין אן אדם, נישט קיין בהמה.

  5. 18:54 הערשן איבער דער בהמה אינעם מענטש; באנייונג פאר פסח שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז יעדער מענטש ווערט געבוירן אונטער א מזל ווי די חיות אין די ברכות פון די שבטים, און ער דארף זיין א בעל הבית איבער דער מדה און זי אויפהייבן פאר עבודת השם. ער לייגט צו אז ניסן איז א צייט פון תחיית המתים, און אז אויף פסח איז אלעס ניי, פון די קליידער ביז די כלים, ממילא זאל דער מענטש אויך וועלן ווערן ניי.

  6. 22:52 אברהם אבינו, אמונה און מצה

    דער משגיח ברענגט אז פסח איז קעגן אברהם אבינו, וואס האט געבאקן מצות אויף פסח, און אז אמונה איז זיין ירושה צו יעדן איד, פארבארגן אדער אנטפלעקט. אמונה איז פארבונדן מיט יציאת מצרים, ווען כלל ישראל איז געווארן דעם אייבערשטנס כלה, מיט זיבן ברכות ביים סדר ווי שבע ברכות; די מצה איז די שפייז פון אמונה.

  7. 28:12 דער קשר פון פסח און דער חטא פון חמץ

    דער משגיח ערקלערט אז מ'גיט איבער די אמונה צו די קינדער דורך דער הגדה, און ער פרעגט פארוואס נאר חמץ אויף פסח איז א חיוב כרת, און עבירות אויף שבועות און סוכות נישט. ער ענטפערט אז פסח איז דער קשר פון חתן און כלה מיטן רבונו של עולם, ממילא שניידט חמץ אפ, און ער ברענגט פון ספרים אז חמץ און שאור זענען בגימטריא עץ הדעת, און מצה איז ווי עסן פונעם עץ החיים.

  8. 32:14 מאכן א פסח צום געדענקען

    דער משגיח מוטיגט אויסצונוצן דעם יום טוב מיט יראת שמים און שמחה: זיין מדקדק אין דעם וואס מ'עסט אויף פסח, זאגן די הגדה און הלל און עסן מצה מיט שמחה, וואס גיט אמונה אויף א גאנץ לעבן. ער דערמאנט אז די פמליא של מעלה קומט צום סדר, ברענגט ר' חיים מאיר פון וויזשניץ וועגן מאכן א פסח צום געדענקען, און דאנקט די ישיבה פארן געלעגנהייט צו רעדן.

דער שיעור, אויסגעשריבן

די בריאה אין ניסן און דער ערשטער פלאן

1:30

דער משגיח עפנט מיט ראש חודש ניסן, ווען דער אייבערשטער האט געזאגט נעשה אדם, לויט דער שיטה פון רבי יהושע אין דער גמרא אין ראש השנה אז די וועלט איז באשאפן געווארן אין ניסן. א נפקא מינה קומט אויס צוויי יאר שפעטער, ביי ברכת החמה, וואס מ'זאגט יעדע 28 יאר ווען די זון קומט צוריק צו איר ארט פון דער בריאה. דעם אייבערשטנס כוונה, ערקלערט ער, איז געווען א פולקומע וועלט אן דאגות, אן קרענק און אן מיה, וואו דער מענטש וועט לעבן אייביג און לערנען תורה. א

דריי אנטוישונגען און א פערטער ניסן

4:29

אדם הראשון האט עס קאליע געמאכט מיטן עסן פונעם עץ הדעת. דער משגיח באטאנט אז דער אייבערשטער ווערט נישט כפשוטו אנטוישט: אזוי ווי אין בראשית ו:ו, וואו ס'שטייט אז ער האט חרטה געהאט, רעדט די תורה אין מענטשלעכע ווערטער. ב

5:51

דער אייבערשטער האט אנגעהויבן פון דאס ניי אין אן אנדער ניסן, ביי יציאת מצרים, און אויסגעקליבן כלל ישראל; דער עגל האט דאס קאליע געמאכט, ווי די גמרא אין עבודה זרה שילדערט. דערנאך האט ער די קדושה אריינגעשלאסן אינעם משכן פון ראש חודש ניסן, און דאס האט זיך געענדיגט מיטן חורבן פון ביידע בתי מקדש. מ'האט א הבטחה אויף א פערטן ראש חודש ניסן, מיטן בית המקדש השלישי. ג

דער לימוד: אנהייבן פון דאס ניי

9:37

פארוואס האט דער אייבערשטער דערלאזט דריי דורכפאלן? דער משגיח גלייכט עס צום קרבן פון ראש חודש, וואס מ'ברענגט אלס כפרה פאר מיעוט הירח (חולין ס:): דער אייבערשטער לערנט אונז דורך זיך אליין. א איד וואס פאלט דורך טאר נישט מיד ווערן, נאר טון תשובה און אנהייבן פון דאס ניי, יעדעס מאל. ד

די וועלט ווערט באנייט יעדן ניסן

13:22

יעדן ניסן, ערקלערט דער משגיח, קומט אראפ די נייקייט פון דער בריאה און די וועלט ווערט יונג, ווי שיר השירים ב:יא-יג שילדערט: דער רעגן איז אוועק, די פייגל זינגען, די פייג און די וויינשטאק בליען. די ווייסע תכריכים פונעם ווינטער צעגייען זיך אין גרינע לאנקעס און בלומען, און יעדע בריה זינגט איר פסוק פון פרק שירה. ה,ו

17:00

פארוואס זשע, פרעגט ער, זאל דער מענטש, וואס דארף זיין דער אדם, בלייבן דער זעלבער אלטער ווען אלעס באנייט זיך? יעדער שטייט אויף; יעדער איינער זאל באשליסן איינמאל פאר אלעמאל צו זיין אן אדם און נישט קיין בהמה.

הערשן איבער דער בהמה אינעם מענטש

18:54

יעדער מענטש ווערט געבוירן אונטער א מזל, אזוי ווי די שבטים, וואס זייערע ברכות אין בראשית מט גלייכן זיי צו א לייב, א אייזל, א שלאנג און א הירש. איינער וואס איז געבוירן ווי א לייב טאר נישט לאזן אז דאס זאל אים באהערשן אנצופאלן אויף אנדערע, נאר ער זאל עס אויסנוצן פאר עבודת השם, אויפשטיין ווי א לייב אינדערפרי, ווי דער שולחן ערוך אורח חיים א:א זאגט. ווייל אויף פסח איז אלעס ניי, פון די קליידער ביז די כלים, זאל דער מענטש אויך וועלן זיין ניי. ז,ח

אברהם אבינו, אמונה און מצה

23:00

חז"ל זאגן אז די ימים טובים זענען קעגן די אבות, און פסח קעגן אברהם אבינו, וואס, ווי רש"י שילדערט, האט געבאקן מצות ווען עוג איז געקומען אים זאגן אז לוט איז געפאנגען געווארן. זיין ירושה צו יעדן איד איז אמונה, אנטפלעקט אדער פארבארגן. אמונה ווערט צום ערשטן מאל דערמאנט ביי אברהם, און זי איז דער ערשטער פון די עשרת הדברות. י,כ,ל

26:17

ביי יציאת מצרים איז כלל ישראל געווארן דעם אייבערשטנס כלה, ווי ישעיה סב:ה זאגט, און די זיבן ברכות ביים סדר זענען ווי שבע ברכות. די מצה, זאגט דער משגיח, איז די שפייז פון אמונה. מ

דער קשר פון פסח און דער חטא פון חמץ

29:03

דער משגיח פרעגט פארוואס נאר חמץ אויף פסח איז א חיוב כרת, און עבירות אויף שבועות און סוכות נישט. פסח איז דער קשר פון חתן און כלה, דער יסוד פון שיר השירים וואס מ'זאגט אויף פסח, ממילא שניידט חמץ אפ, און פסח היטן בינדט צו צום רבונו של עולם. די ספרים זאגן אז שאור און חמץ זענען בגימטריא עץ הדעת; מצה עסן איז ווי עסן פונעם עץ החיים, דעם אייבערשטנס פלאן פון אנהייב. נ

מאכן א פסח צום געדענקען

33:10

דער משגיח מוטיגט צו זיין מדקדק אין דעם וואס מ'עסט אויף פסח, אן צווייפלהאפטיגע הכשרים, און זאגן די הגדה און הלל און עסן מצה מיט שמחה, וואס גיט אמונה אויף א גאנץ לעבן און פאר די דורות. חז"ל זאגן אז די פמליא של מעלה קומט צום סדר. ער ברענגט ר' חיים מאיר פון וויזשניץ אויף "והיה היום הזה לכם לזכרון" (שמות יב:יד), און רופט צו מאכן א פסח צום געדענקען, דער מיטלפונקט פון דער אידישקייט. ס

מראי מקומות

תורה

  1. ב Bereishis 6:6 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 4:29
  2. ז לכאורה Bereishis 49:9-21 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:54
  3. כ לכאורה Bereishis 15:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:00
  4. ל לכאורה Shemos 20:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:00
  5. ס לכאורה Shemos 12:14 מפתח אינעם אויסשרייב: 33:10

נביאים

  1. מ Yeshayahu 62:5 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 26:17

כתובים

  1. ה לכאורה Shir HaShirim 2:11-13 מפתח אינעם אויסשרייב: 13:22
  2. נ Shir HaShirim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 29:03

תלמוד בבלי

  1. א לכאורה Rosh Hashanah 10b-11a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:30
  2. ג לכאורה Avodah Zarah 5a מפתח אינעם אויסשרייב: 5:51
  3. ד לכאורה Chullin 60b מפתח אינעם אויסשרייב: 9:37

ראשונים

  1. י לכאורה Rashi on Bereishis 14:13 מפתח אינעם אויסשרייב: 23:00

אחרונים און חסידות

  1. ח לכאורה Orach Chaim 1:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:54
  2. ט לכאורה Orach Chaim 490 (Hilchos Pesach) 21:08 מפתח

תפילה און פיוט

  1. ו Perek Shirah (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 13:22

עיקרי הדברים

  1. 2:54 דעם רבונו של עולמ'ס כוונה ביים באשאפן די וועלט אין ניסן איז געווען א פולקומע וועלט, וואו דער מענטש וועט לעבן אייביג, אן מיה, אן דאגות און אן קרענק.
  2. 4:29 דער פלאן איז דריי מאל נישט געלונגען: דער חטא פון אדם הראשון, דער עגל נאכדעם וואס כלל ישראל איז אויסגעקליבן געווארן, און דער חורבן פונעם משכן און די בתי מקדש; מ'האט א הבטחה אויף א פערטן ראש חודש ניסן.
  3. 9:37 דער אייבערשטער האט דערלאזט די דורכפאלן אלס א לימוד: א איד וואס פאלט דורך טאר נישט מיד ווערן, נאר טון תשובה און אנהייבן פון דאס ניי, יעדעס מאל.
  4. 13:22 אין ניסן ווערט די גאנצע בריאה געבוירן פון דאס ניי און זינגט א נייע שירה, און א מענטש וואס בלייבט דער זעלבער אלטער איז נישט קיין חלק דערפון.
  5. 18:54 יעדער מענטש ווערט געבוירן מיט א מזל וואס איז ענלעך צו א חיה, און ער דארף הערשן איבער דער מדה און זי אויפהייבן פאר עבודת השם.
  6. 23:10 פסח, דער יום טוב פון אברהם אבינו, איז די צייט פון אמונה, ווען כלל ישראל איז געווארן דעם רבונו של עולמ'ס כלה; די מצה איז די שפייז פון אמונה.
  7. 29:23 חמץ עסן אויף פסח שניידט אפ א מענטש, ווי עסן פונעם עץ הדעת, און פסח היטן בינדט אים צו צום רבונו של עולם, ווי עסן פונעם עץ החיים.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 4:35 ווי אזוי קען מען זאגן אז דער אייבערשטער איז אנטוישט געווארן אדער האט חרטה געהאט אז ער האט באשאפן דעם מענטש, ווען ער האט געוואוסט וואס עס וועט זיין?

    תירוץ: 4:45 עס מיינט נישט כפשוטו; די תורה רעדט אין מענטשלעכע ווערטער כדי מענטשן זאלן עס קענען פארשטיין.

  2. קשיא: 9:35 פארוואס האט דער אייבערשטער דערלאזט דריי אנטוישונגען אויב ער האט געוואוסט וואס עס וועט זיין?

    תירוץ: 9:44 כדי אונז צו לערנען אז ווען מ'פאלט דורך אין דעם תכלית, טאר מען נישט מיד ווערן נאר אנהייבן פון דאס ניי, אזוי ווי דער אייבערשטער.

  3. קשיא: 29:03 פארוואס איז חמץ עסן אויף פסח א חיוב כרת, און עבירות אויף שבועות און סוכות נישט?

    תירוץ: 29:30 ווייל פסח איז דער קשר פון חתן און כלה מיטן רבונו של עולם, ממילא שניידט דאס אפ ווען מ'איז עובר, און ווען מ'היט עס בינדט עס צו.

געדאנקען

  1. 5:43 ראש חודש ניסן קומט זיך אום אין דער געשיכטע ווי א רייע פון נייע אנהייבן: די בריאה פון אדם, יציאת מצרים, און די הקמת המשכן, און א פערטער ווארט נאך.
  2. 9:52 דעם אייבערשטנס איבערגעחזר'טע 'פרואוון' ביי דער בריאה, אזוי ווי דער קרבן פון ראש חודש פאר מיעוט הירח, זענען א דוגמא פאר א איד וואס פאלט דורך און דארף אנהייבן פון דאס ניי.
  3. 17:10 נעשה אדם ווערט באנייט יעדן ניסן: ווען די גאנצע בריאה ווערט יונג, האט א מענטש וואס באנייט זיך נישט זיך אליין ארויסגענומען פון דער בריאה.
  4. 19:49 זיין אן אדם מיינט נישט אויסמעקן די בהמה'שע מדות פון זיין מזל, נאר הערשן איבער זיי און זיי אויפהייבן פאר עבודת השם, אזוי ווי אויפשטיין ווי א לייב אינדערפרי.
  5. 29:03 דער כרת פאר חמץ, נישט ווי די קלענערע עונשים אויף שבועות און סוכות, ווייזט אז פסח איז דער קשר אליין צווישן דעם אייבערשטן און כלל ישראל, ממילא איז דער היפך דערפון אפגעשניטן ווערן.
  6. 31:07 דער ערשטער דורכפאל, דער חטא פון עץ הדעת, ווערט פאררעכט אויף פסח: חמץ איז דער עץ הדעת, און מצה, די שפייז פון אמונה, איז דער עץ החיים וואס דער אייבערשטער האט געמיינט פון אנהייב.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 12:05 דער משגיח זאגט אז א איד וואס וויל זיין אן עבד השם מוז נאך יעדן אנטוישונג טון תשובה און אנהייבן פון דאס ניי.
  2. 18:39 דער משגיח זאגט אז ווען ראש חודש ניסן קומט, זאל יעדער איד באשליסן צו זיין אן אדם פון יעצט און ווייטער, א בעל הבית איבער די בהמה'שע מדות אין אים.
  3. 33:10 דער משגיח מוטיגט צו זיין מדקדק אין דעם וואס מ'עסט אויף פסח: נעמען די בעסטע מצות און זיך נישט פארלאזן אויף צווייפלהאפטיגע הכשרים.
  4. 33:33 דער משגיח זאגט צו טון די מצוות פונעם סדר מיט שמחה, וואס גיט אמונה אויף א גאנץ לעבן און ווערט איבערגעגעבן צו די דורות.
  5. 35:24 דער משגיח מוטיגט צו מאכן א פסח צום געדענקען און בויען דאס לעבן און דעם קשר מיטן אייבערשטן ארום אים.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען אברהם אבינו, אדם הראשון, דער וויזשניצער רבי ר' חיים מאיר, דער רמ"א, דער רמב"ם, יהודה, יעקב אבינו, יצחק אבינו, יששכר, נפתלי, עוג מלך הבשן, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי יהושע בן חנניה, שלמה המלך

ערכים אמונה, ברכת החמה, יציאת מצרים, כרת, מיעוט הירח, משכן, נעשה אדם, עץ הדעת, פרק שירה, רבונו של עולם, תחיית המתים

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט