מצה - A Food of אמונה and גאולה
קאטאלאג: ZMANIM (English) פסח נומ׳ 1 פאקעט גייד ז׳ 66 תשס"א (2000–01) ענגליש 53 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז מצה איז א מאכל פון אמונה און פון גאולה, און אז דורך די מצוות פון פסח, פון ביעור חמץ ביז אכילת מצה און דאס אויסגיסן פונעם וויין, פירן אידן זייער אמת'ע מלחמה קעגן זייערע שונאים.
דער משגיח עפנט מיט דעם אז דער יעצטיגער פסח קומט אין א צייט פון מלחמה קעגן אידן, און אז אידן קעמפן נישט מיט געווער נאר מיט תורה, תפילה, צדקה און מיט די מצוות פון פסח. פסח איז דער יום טוב פון אברהם אבינו, וועמענס מדה איז אמונה, און דער זוהר רופט מצה א מאכל פון אמונה. ברויט האט אין זיך אלע עשרה מאמרות, אבער מצה איז בגימטריא דריי מאל שם הוי' במילוי און דריי מאל גאולה, און זי טראגט די שמות פון דער גאולה אליין. אונזער מצה איז די זעלבע מצה וואס אידן האבן געגעסן אין מצרים, און ביים סדר איז דער שורש הנשמה אין ירושלים. דערנאך רעדט ער וועגן פסח אלס די התחלה, וועגן חודש ניסן אלס א חודש פון רפואה, וועגן מצה אלס דער שליסל וואס עפנט די אוצרות פון ברכה, וועגן די ארבע כוסות און די מכות, און וועגן בדיקת און ביעור חמץ, וואס פאלט היי יאר אויף שבת, אלס די מלחמה קעגן עמלק און ישמעאל.
ענינים: מצה, מיכלא דמהימנותא · חמץ און די הכנה צו פסח · ליל הסדר
סדר השיעור
-
0:00 א פסח פון מלחמה
דער משגיח זאגט אז דער פסח קומט אין א צייט ווען אידן געפינען זיך אין א מצב פון מלחמה, און ער ערקלערט אז אידן קעמפן מיט תורה, תפילה, צדקה, הלל און די הגדה, נישט מיט געווער. ער ברענגט דעם תרגום אויף איכה וועגן דעם געשריי פון די גוים אויפן הר הבית, וואס מ'איז עס מבטל מיט תפילה.
-
6:06 פסח, אברהם אבינו און אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די דריי ימים טובים זענען קעגן די אבות, און פסח געהערט צו אברהם אבינו, ביי וועמען אסאך זאכן זענען געשען אום פסח. אברהם'ס מדה איז אמונה, פסח איז די צייט אריינצופלאנצן אמונה אין די קינדער און אין זיך אליין, און מצה איז א מאכל וואס האט אין זיך אמונה.
-
10:10 לחם, מצה און די שמות פון גאולה שטייט אינעם קאטאלאג
ווי א דאקטער וואס זעט וואס ס'איז דא אין א מאכל, ערקלערט דער משגיח אז ברויט האט אין זיך אלע עשרה מאמרות און איז בגימטריא דריי מאל שם הוי'. מצה איז דריי מאל שם הוי' במילוי, 45, וואס איז אויך דער גימטריא פון גאולה, ממילא האט זי די שמות מיט וואס דער אייבערשטער האט אויסגעלייזט אידן פון מצרים, און דער זוהר רופט זי א מאכל פון אמונה און פון רפואה.
-
16:10 די זעלבע מצה ווי אין מצרים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט וויפיל א שטיקל מצה פון מצרים וואלט געווען ווערט ווען א ארכעאלאג וואלט עס געפונען, און ענטפערט אז אונזער מצה איז די זעלבע מצה, ווייל די שמות הקדושים אין איר זענען די זעלבע. ער ברענגט דעם תרגום יונתן אז די ענני הכבוד האבן געטראגן אידן קיין ירושלים צו עסן דעם קרבן פסח, און זאגט אז ביים סדר גייט דער שורש הנשמה קיין ירושלים.
-
20:41 גלייבן איז גרעסער ווי זען שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט פון א צדיק פון גאליציע וואס האט זיך באריימט פארן קאצקער אז ער זעט די אושפיזין, און דעם קאצקער'ס תשובה אז ער גלייבט אז זיי קומען, און גלייבן איז גרעסער ווי זען. אזוי אויך איז א איד מיט אמונה ביים סדר אין ירושלים; מצה געהערט צו אברהם אבינו, און אמונה, ווי דער רמב"ם און דער רמב"ן רעדן, איז דער יסוד פון אלע מצוות.
-
23:58 פסח אלס די התחלה, און כרת שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז אין סדר המדרגות איז פסח דער קלענסטער יום טוב, דערפאר זאגט מען נאר האלב הלל, אבער ער איז די התחלה, ווי אברהם אבינו. ער ווייזט פונעם עונש כרת אויף חמץ, וואס איז נישטא אויף שבועות און סוכות, און פונעם כרת אויף פסח און מילה, אז פסח בינדט א איד צום אייבערשטן מיט אמונה.
-
27:55 ניסן, רפואה און יצחק'ס ברכה שטייט אינעם קאטאלאג
נאך א הפסקה ברענגט דער משגיח די ספרים אז ניסן איז א חודש פון רפואה צווישן אדר און אייר, וואס זייערע ראשי תיבות זענען דער פסוק פון "אני ה' רפאך", און לייגט צו אז דורך מצה איז ניסן אליין א חודש פון אמונה און רפואה. ער ברענגט דעם תרגום יונתן אז יצחק האט געבענטשט אום פסח ביי נאכט, ווען די אוצרות פון טל עפענען זיך, און רש"י אז יעקב'ס צוויי ציגעלעך זענען געווען א פסח און א חגיגה.
-
31:11 מצה, דער שליסל צו די אוצרות שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די אוצרות פון טל עפענען זיך ביים סדר, דערפאר זאגט מען טל צומארגנס, און ער ברענגט דעם חתם סופר'ס פשט אז דגנך, תירושך ויצהרך זענען הלכה, אגדה און סודות התורה. אלע די ברכות עפענען זיך מיט דער מצה, וואס דער תרגום רופט מיט א ווארט וואס מיינט עפענען, און דערפאר איז דא א מנהג ביי אידן צו מאכן א צייכן מיט א שליסל אין דער חלה אויף שבת נאך פסח.
-
34:57 די ארבע כוסות און די מכות
דער משגיח ברענגט צוויי טעמים פאר די ארבע כוסות: די פיר מאל "כוס" ביים חלום פונעם שר המשקים, און די ארבע לשונות של גאולה, און ער ערקלערט אז יעדע מכה איז געווען א מכה פאר מצרים און א רפואה פאר אידן. ביי די מכות גיסט מען אויס פונעם כוס, ווייל דאס איז דער שלעכטער חלק, און די הגדה מערט אלץ מער מכות, ווייל ווען מ'זאגט זיי ברענגט מען זיי ארויס, און דאס איז די מלחמה פונעם סדר קעגן דער קליפה.
-
39:36 בדיקת און ביעור חמץ
דער משגיח ערקלערט אז די צען שטיקלעך חמץ ביי דער בדיקה זענען קעגן די עשרה מאמרות און די צען כחות הנפש, און אז די פנימיות פון דער בדיקה איז ארויסצונעמען דעם יצר הרע פונעם הארץ. ער דערציילט אז רבי ישראל פון וויזשניץ האט געבעטן א חסיד ער זאל בודק זיין זיין הארץ פאר חמץ, און זאגט אז ביעור חמץ איז אן עורר זיין אז דער אייבערשטער זאל פארברענען דעם חמץ פון דער וועלט, די צען אומות און בפרט עמלק.
-
44:26 ביעור חמץ אויף שבת קעגן עשו און ישמעאל
דער משגיח ערקלערט אז היי יאר איז ביטול חמץ אויף שבת, און דער כח פון שבת איז גרויס קעגן עמלק, וואס ארבעט היינט דורך ישמעאל. ער ווייזט אז "תשביתו" איז בגימטריא "שמע ישראל" און אז ויזתא, דער לעצטער זון פון המן, איז בגימטריא משיח בן דוד, ברענגט די גמרא און דעם בני יששכר וועגן דעם זרזיר און דעם עורב, דערציילט א מעשה פון א פשוט'ער איד וועמענס תפילה האט מבטל געווען א גזירה, און ענדיגט מיט א ברכה צו עסן די קרבנות פסח אין ירושלים.
דער שיעור, אויסגעשריבן
א פסח פון מלחמה
דער משגיח עפנט מיט דעם אז דער פסח איז נישט קיין געווענליכער פסח: אידן איבער דער וועלט, בפרט אין ארץ ישראל, זענען אין סכנה, און דער ראש פון די אראבער האט ערקלערט הונדערט טעג מלחמה קעגן זיי. אבער אידן, זאגט ער, פירן נישט קיין מלחמה מיט שווערדן אדער העליקאפטערס. דער פראנט איז נישט אין ראמאללא אדער עזה נאר דא ביי אונז, און צבא השם קעמפט מיט תורה, תפילה און צדקה, ווי דער פסוק זאגט "הקול קול יעקב והידים ידי עשו". א
פסח, אברהם אבינו און אמונה
די דריי ימים טובים זענען קעגן די אבות, ערקלערט דער משגיח: שבועות איז די גבורה פון יצחק, ווי די גמרא זאגט "מפי הגבורה שמענום", און פסח איז אברהם אבינו. אמונה געפינט מען צום ערשטן מאל ביי אברהם, ווי דער פסוק זאגט "והאמין בה'"; ברית בין הבתרים, די מלחמה מיט די ארבע מלכים און די מלאכים וואס זענען געקומען מבקר חולה זיין זענען אלע געווען אום פסח, און נאר ביי אברהם געפינט מען מצות. ד,ה
לחם, מצה און די שמות פון גאולה
א דאקטער זעט אין א שאקאלאד קוכן זאכן וואס אנדערע זעען נישט, און אזוי, זאגט דער משגיח, איז דא מער אין מצה. דער אייבערשטער האט באשאפן די וועלט מיט עשרה מאמרות; יעדע זאך האט עטליכע פון זיי, אבער ברויט האט אלע צען. דערפאר ווערט מען קיינמאל נישט מיד פון ברויט, די ברכה דערויף פטר'ט די גאנצע סעודה, און ווי דער שולחן ערוך זאגט האט איר ברכה צען ווערטער, מ'טוט צען מצוות דערמיט און מ'האלט עס מיט צען פינגער. ט
די זעלבע מצה ווי אין מצרים
לאמיר זיך פארשטעלן, זאגט דער משגיח, אז א ארכעאלאג גראבט אויס א שטיקל פון דער מצה וואס משה, אהרן און אלע אידן האבן געבאקן אין מצרים: ווער וואלט נישט באצאלט טויזנט דאלער דערפאר? אבער נישט דאס מעל און וואסער האט זיי ארויסגענומען נאר די שמות הקדושים, ממילא איז אונזער מצה די זעלבע מצה, ווי די הגדה זאגט "הא לחמא עניא". י
גלייבן איז גרעסער ווי זען
א גרויסער צדיק פון גאליציע, וואס האט זיך קעגנגעשטעלט דעם קאצקער, האט געשיקט פרעגן ווי אזוי ער וואגט זיך צו קריגן מיט איינעם וואס זעט די אושפיזין אום סוכות. דער קאצקער האט געענטפערט אז ער גלייבט אז זיי קומען, און גלייבן איז גרעסער ווי זען. אזוי אויך, זאגט דער משגיח, איז א איד מיט אמונה ביים סדר אין ירושלים.
מצה געהערט צו אברהם, דער איינציגער אין חומש וואס האט געבאקן מצות. דער רמב"ם רעכנט אמונה אלס די ערשטע מצוה, און דער רמב"ן זאגט אז זי איז מער ווי איינע פון די מצוות: זי איז זייער יסוד.
פסח אלס די התחלה, און כרת
אין סדר המדרגות, ערקלערט דער משגיח, איז פסח דער קלענסטער יום טוב: אידן האבן נאך נישט מקבל געווען די תורה, דערפאר זאגט מען נאכן ערשטן טאג נאר האלב הלל, בשעת שבועות און סוכות זענען העכער. אבער פסח איז די התחלה, ווי אברהם, וואס בינדט אידן צום אייבערשטן מיט אמונה.
דערפאר איז נאר ביי פסח דא כרת: די ערגסטע עבירה אויף שבועות אדער סוכות איז א מלאכה, אבער חמץ אויף פסח איז כרת, און דער עונש ווייזט ווי שטארק די מצוה בינדט. די צוויי מצוות עשה מיט כרת, פסח און מילה, קומען ביידע פון אברהם.
ניסן, רפואה און יצחק'ס ברכה
מצה, דער שליסל צו די אוצרות
ווייל די אוצרות פון טל עפענען זיך ביים סדר, זאגט מען טל צומארגנס. דער משגיח ברענגט דעם חתם סופר, וואס האט געטייטשט דגנך, תירושך ויצהרך אין קריאת שמע אלס הלכה, אגדה און סודות התורה; אלע די ברכות קומען אריין מיט דער מצה.
די ארבע כוסות און די מכות
דער משגיח ברענגט צוויי טעמים פאר די ארבע כוסות: דעם רשב"ם'ס, פון די פיר מאל "כוס" ביים חלום פונעם שר המשקים, און א צווייטן מאמר חז"ל, די ארבע לשונות של גאולה. דער זוהר זאגט אז די צען מכות זענען געווען צען רפואות, ממילא האט דער כוס סיי די ביטערע מכות פאר מצרים סיי די רפואה פון גאולה פאר אידן. ע,פ
ביי די מכות גיסט מען אויס דעם שלעכטן חלק, מיטן פינגער ווי דער רמ"א זאגט, אין א צובראכן כלי, די סטרא אחרא; דערנאך פילט מען אן דעם כוס און מ'טרינקט. די הגדה מערט אלץ מער מכות, ביז רבי עקיבא'ס 250, בשעת די קינדער זענען הונגעריג, ווייל ווען מ'זאגט זיי ברענגט מען זיי ארויס: מער מכות פארן שונא, מער רפואה פאר אידן. דאס, זאגט דער משגיח, איז די אמת'ע מלחמה. צ
בדיקת און ביעור חמץ
די מלחמה הייבט זיך אן מיט בדיקת חמץ. די צען שטיקלעך זענען קעגן די עשרה מאמרות און די צען כחות הנפש, דריי פון שכל און זיבן פון מדות, און יעדע פון זיי קען זיין אין קדושה אדער אין טומאה. די הלכה איז בודק זיין די שטוב, אבער די פנימיות איז ארויסנעמען דעם יצר הרע פונעם הארץ.
רבי ישראל פון וויזשניץ האט אמאל געבעטן א חסיד ער זאל בודק זיין זיין הארץ פאר חמץ, און דער חסיד האט געענטפערט מיט דער גמרא אז א מקום וואס מ'ברענגט נישט אריין חמץ דארף נישט קיין בדיקה. ביעור חמץ, זאגט דער משגיח, איז מעורר אז דער אייבערשטער זאל פארברענען דעם חמץ פון דער וועלט: די צען אומות און בפרט עמלק. ק
ביעור חמץ אויף שבת קעגן עשו און ישמעאל
היי יאר, זאגט דער משגיח, איז ביטול חמץ אויף שבת, און יעדע זאך וואס מ'טוט אויף שבת ווערט טויזנטער מאל געמערט. עמלק איז דער חמץ פון דער וועלט און ארבעט דורך עשו און ישמעאל; היינט ארבעט עשו דורך די אראבער. דורך פארברענען דעם חמץ אין קיך און אין הארץ, עסן מצה, אויסגיסן דעם וויין און זאגן די הגדה, פארניכטעט א איד ישמעאל: דאס איז דער פראנט.
דאס ווארט "תשביתו" אין דער תורה, ווייזט ער אן, איז בגימטריא "שמע ישראל". די צען שטיקלעך חמץ זענען ווי די צען זין פון המן, און דער לעצטער, ויזתא, קעגן מלכות, איז בגימטריא משיח בן דוד; ווען אלע צען ווערן פארניכטעט, קען משיח קומען. ר,ש
ווי קעגן עמלק האט משה'ס תפילה גע'פועל'ט, אזוי קעמפט היינט דער כח פון שבת קעגן עשו און ישמעאל. די גמרא זאגט אז דער זרזיר איז אלעמאל ביים עורב, און דער בני יששכר ערקלערט אז דאס זענען עשו און ישמעאל, וואס ווערן פארניכטעט מיטן כח פון שבת. ת,אא
דער משגיח דערמאנט די צוהערער אז זיי זענען סאלדאטן. צדיקים האבן אמאל נישט געקענט מבטל זיין א גזירה פון די רוסן, אבער א פשוט'ער איד וואס האט נישט געקענט לשון הקודש האט געדאוונט מיט כוונה און האט עס אויפגעטון. אזוי אויך קען א קליינע עבודה מיט אמת אויפטון אסאך, און ער ענדיגט מיט א ברכה צו עסן די מצות און די קרבנות אין א געבויטע ירושלים.
מראי מקומות
תורה
כתובים
תרגום
תלמוד בבלי
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 2:18 דער משגיח זאגט אז אידן פירן מלחמה נישט מיט געווער נאר מיט תורה, תפילה, צדקה און מיט היטן פסח; דער פראנט איז נישט ווייט, נאר דא ביי אונז.
- 7:01 פסח איז דער יום טוב פון אברהם אבינו, וועמענס מדה איז אמונה, און מצה הייסט א מאכל פון אמונה.
- 13:01 לחם איז בגימטריא דריי מאל שם הוי' (78), און מצה איז דריי מאל שם הוי' במילוי (45), וואס איז אויך דער גימטריא פון גאולה, ממילא טראגט מצה אין זיך די שמות פון גאולה.
- 17:23 די מצה וואס מ'עסט היינט איז די זעלבע מצה וואס אידן האבן געגעסן אין מצרים, און ביים סדר גייט דער שורש הנשמה קיין ירושלים און עסט זי דארט.
- 33:50 מצה איז דער שליסל וואס עפנט די אוצרות פון ברכה ביים סדר.
- 41:04 בדיקת און ביעור חמץ איז די פנימיות'דיגע מלחמה קעגן דעם יצר הרע און קעגן דער קליפה פון עמלק, עשו און ישמעאל, און היי יאר ווערט עס געשטארקט מיטן כח פון שבת.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 25:26 פארוואס איז דווקא אויף פסח, דער נידעריגסטער פון די ימים טובים, דא כרת פאר עסן חמץ, בשעת די ערגסטע עבירה אויף שבועות אדער סוכות איז נאר טון א מלאכה?
תירוץ: 25:14 ווייל פסח, ווי אברהם אבינו, בינדט א איד צום אייבערשטן מיט אמונה, און די חומר פונעם עונש ווייזט ווי שטארק די מצוה בינדט אים.
-
קשיא: 38:42 פארוואס רעכנט די הגדה אלץ מער מכות בשעת די קינדער זענען הונגעריג?
תירוץ: 38:51 ווייל ווען מ'זאגט די מכות ברענגט מען זיי ארויס; וואס מער מכות מ'רעכנט, אלץ מער מכות פארן שונא און אלץ מער רפואה פאר אידן.
-
קשיא: 36:51 פארוואס גיסט מען אויס פונעם כוס ווען מ'דערמאנט די מכות?
תירוץ: 36:32 ווייל דער כוס האט אין זיך סיי די ביטערע מכות פאר מצרים סיי די רפואה פון גאולה פאר אידן; דעם שלעכטן חלק גיסט מען אויס אין א צובראכן כלי, וואס איז קעגן דער סטרא אחרא, און דערנאך פילט מען אן דעם כוס און מ'טרינקט.
-
קשיא: 34:33 פארוואס איז דא א מנהג צו מאכן א צייכן מיט א שליסל אין דער חלה אויף שבת נאך פסח?
תירוץ: 34:02 ווייל מצה איז דער שליסל וואס עפנט די אוצרות פון ברכה; ווען ס'איז שוין נישט קיין מצה, נעמט מען אן אנדערן שליסל.
מעשיות
-
20:47 דער קאצקער און די אושפיזין
א גרויסער צדיק פון גאליציע, וואס איז נישט מסכים געווען מיטן קאצקער'ס דרך העבודה, האט געשיקט א שליח צו פרעגן ווי אזוי ער וואגט זיך צו קריגן מיט אים, ווען ער זעט אום סוכות ווי די זיבן אושפיזין קומען אין זיין סוכה. דער קאצקער האט געענטפערט אז ער גלייבט אז די אושפיזין קומען צו אים, און גלייבן איז גרעסער ווי זען.
אין דער מעשה: the Kotzker Rebbe
-
41:39 רבי ישראל פון וויזשניץ און דער חמץ אין הארץ
רבי ישראל פון וויזשניץ איז אמאל געגאנגען בודק חמץ זיין מיט זיין ליכט, באגלייט פון איינעם פון זיינע גרויסע חסידים, וועמענס נאמען דער משגיח זאגט אז ער האט פארגעסן. דער רבי האט אויסגערופן צום חסיד ער זאל אריינקוקן אין זיין הארץ און עס בודק זיין פאר חמץ. דער חסיד האט געענטפערט מיט דער גמרא אז א מקום וואס מ'ברענגט נישט אריין חמץ דארף נישט קיין בדיקה.
אין דער מעשה: Rabbi Yisrael of Vizhnitz
-
51:05 דער פשוט'ער איד וועמענס תפילה האט מבטל געווען א גזירה
ווען די רוסן האבן געמאכט א שווערע גזירה, האבן זיך צדיקים צוזאמגעקומען און שווער געארבעט עס מבטל צו זיין, און מיט אמאל האבן זיי אנגעהויבן שמייכלען. ווען מ'האט געפרעגט פארוואס, האט איינער ערקלערט אז זיי האבן נישט געקענט מבטל זיין די גזירה, אבער א פשוט'ער איד וואס האט אפילו נישט געקענט לשון הקודש האט געדאוונט מיט כוונה, און זיין תפילה האט אויפגעטון וואס זיי האבן נישט געקענט.
געדאנקען
- 14:57 מצה איז בגימטריא דריי מאל שם הוי' במילוי (45), און גאולה איז אויך 45, ממילא איז מצה דריי מאל גאולה און זי טראגט די זעלבע שמות מיט וואס דער אייבערשטער האט אויסגעלייזט אידן פון מצרים.
- 16:52 ווייל נישט דאס מעל און וואסער האט ארויסגענומען אידן פון מצרים נאר די שמות הקדושים, איז די מצה וואס מ'עסט היינט די זעלבע מצה, און זי איז מער ווערט ווי אן אלטע שטיקל וואס א ארכעאלאג וואלט אויסגעגראבן.
- 30:52 דאס וואס יעקב האט גענומען די ברכות אום פסח ביי נאכט, ווען די אוצרות פון טל עפענען זיך, איז אפשר א רמז אויף דעם מנהג צו "גנב'ענען" דעם אפיקומן ביים סדר.
- 38:46 די הגדה מערט אלץ מער דעם חשבון פון די מכות, ווייל ווען מ'זאגט זיי ברענגט מען זיי ארויס: וואס מער מכות מ'רעכנט, אלץ מער מכות פארן שונא און אלץ מער רפואה פאר אידן.
- 47:25 "תשביתו" איז בגימטריא "שמע ישראל", און ויזתא, דער צענטער זון פון המן, איז בגימטריא משיח בן דוד, ממילא ווען מ'פארניכטעט אלע צען חלקים פונעם חמץ גרייט מען צו דעם וועג פאר משיח.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 45:47 דער משגיח זאגט אז די מלחמה פירט מען דורך היטן פסח: פארברענען דעם חמץ אין קיך און אין הארץ, עסן די מצה, אויסגיסן דעם וויין ביי די מכות און זאגן די הגדה.
- 19:54 דער משגיח זאגט אז ווען מ'עסט די מצה ביים סדר זאל מען וויסן אז מ'גייט קיין ירושלים, אפילו מ'שפירט עס נישט.
- 41:04 דער משגיח זאגט אז די פנימיות פון בדיקת חמץ איז בודק זיין דאס הארץ און ארויסנעמען דערפון דעם יצר הרע און די שלעכטע כחות.
- 50:18 דער משגיח זאגט צו די צוהערער זיי זאלן געדענקען אז זיי זענען סאלדאטן אין דער מלחמה, ווייל א קליינע עבודה מיט אמת און מיט אמונה שלימה קען אויפטון מער ווי דער גרעסטער צדיק.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דער אהבת ישראל, דער אפטער רב, דער הייליגער אר"י, דער חתם סופר, דער קאצקער רבי, דער רמ"א, דער רמב"ם, דער רמב"ן, דער רשב"ם, המן, יונתן בן עוזיאל, יעקב אבינו, יצחק אבינו, ישמעאל, לוט, משה רבינו, עשו, רבי אליעזר בן הורקנוס, רבי עקיבא, רש"י
ערכים אושפיזין, אפיקומן, ביעור חמץ, גאולה, כוחות הנפש, כרת, מיכלא דמהימנותא, עשרה מאמרות, רבונו של עולם, שורש הנשמה