תיקון המדות הנוגע למעשה - דוגמאות וסיפורים

קאטאלאג: זמנים ספירה נומ׳ ⁨7⁩ פאקעט גייד ז׳ 29 תש"נ (1989–90) אידיש 1 שעה 31 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 1 שעה 31 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דורך א סאך ביישפילן און מעשיות פון גדולי ישראל ווייזט דער משגיח ווי שטארק מ'דארף אכטונג געבן אויף א צווייטנס געפילן און כבוד, און ער בינדט צו דעם נידעריגן מצב פון מידות מיט חורבן, אמאל און היינט.

דער משגיח עפנט מיט דעם חורבן וואס איז געקומען צוליב שנאת חנם, און מיט דעם מהר"ל וואס איז מסביר פארוואס מ'האט באשולדיגט קמצא, וואס האט גארנישט געטון: ער איז געווען א פריינט פונעם בעל מחלוקת. פונעם פסוק אז דער אייבערשטער ברענגט אין משפט "על כל נעלם" גייט ער אריבער צו פארבארגענע עבירות בין אדם לחבירו: מיאוסע הנהגות פאר אנדערע, קוקן אויף א מום, א פראגע וואס פארשעמט, אן אומקלארער בריוו, א נאמען וואס א קינד שעמט זיך מיט. א נסיון קען קומען יעדע מינוט, אזוי ווי ביי דער מעשה מיט ר' יוסף און דעם ארעמאן. ער ווייזט ווי די הלכה אליין היט אפ נישט צו פארשעמען ארעמע און אומגעלערנטע, און ער דערציילט א סאך מעשיות פונעם חתם סופר, ר' עקיבא איגר, ר' ישראל סאלאנטער, ר' יוסף חיים זאנענפעלד און אנדערע. ער זאגט אז גרויסע רבנים האבן געהאלטן אז דער חורבן אין אייראפע איז געקומען צוליב שלעכטע מידות, ער ווארנט פון דער סכנה וואס שטייט היינט פאר כלל ישראל, און ער רופט צו תשובה פאר שבועות.

ענינים: בין אדם לחבירו · מידות טובות · מעשיות פון צדיקים · חז"ל און גדולי ישראל

סדר השיעור

  1. 0:00 שנאת חנם און דער פריינט פון בר קמצא שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז פון יעדן עונש דערקענט מען די עבירה, און דער חורבן ווייזט אז ער איז געקומען פון שנאת חנם. ער פרעגט פארוואס די גמרא באשולדיגט קמצא, וואס האט גארנישט געטון, און ברענגט דעם מהר"ל: קמצא איז געווען א פריינט פונעם בעל מחלוקת.

  2. 3:08 פארבארגענע עבירות בין אדם לחבירו שטייט אינעם קאטאלאג

    פונעם פסוק אז דער אייבערשטער משפט "על כל נעלם" רעכנט דער משגיח אויס זאכן וואס מענטשן האלטן נישט פאר עבירות: מיאוסע הנהגות פאר אנדערע, קוקן אויף א מום, פרעגן דעם רבי'ן א פראגע וואס ער איז נישט גרייט דערויף, און שרייבן א בריוו אדער אן אדרעס נישט קלאר.

  3. 8:06 נעמען וואס פארשעמען א קינד; דער בת עין'ס "הדס" שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ווארנט נישט צו געבן א קינד א נאמען וואס ער וועט זיך שעמען דערמיט צווישן חברים, און ער דערציילט פונעם בת עין אין צפת וואס האט געהייסן געבן א מיידל דעם נאמען הדס און נישט הדסה, און זיבעצן יאר שפעטער האט דאס מעגליך געמאכט איר שידוך.

  4. 15:58 די קליינע זאכן מאכן דעם עובד ה' שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח רעדט וועגן דאווענען א לאנגע שמונה עשרה אין אן ארט וואו מ'שטערט נישט, וועגן צוהערן מיט אויפמערקזאמקייט ווען איינער רעדט, און זאגט אז אן עובד ה' דערקענט מען אין הונדערט קליינע זאכן. ער ברענגט ר' שלום בעלזער אויף א "פרומער", און זאגט אז א מענטש קען ווערן געפרובט יעדע מינוט, אפילו ווען ער פירט זיין קינד צו דער חופה.

  5. 21:29 ר' יוסף און דער הונגעריגער אורח מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט פון ר' יוסף, א צדיק וואס האט גענומען די אורחים וואס קיינער האט נישט געוואלט, וואס דער שטן האט אים געפרובט אין א לבוש פון א הונגעריגן ארעמאן, און ער האט באשטאנען. ער לייגט צו די מעשה פון דוד המלך און נתן הנביא: א מענטש ווייסט קיינמאל נישט ווען זיין נסיון קומט.

  6. 25:30 א טובה טון בשלימות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז א מענטש מיט גוטע מידות שרייבט קלאר די נומער אויף זיין הויז און זאגט א טעלעפאן נומער פאמעליך. ער דערציילט פון א בעלזער צדיק וואס האט אלס קינד געזאגט פונקטליך וויפיל דער זייגער איז, און פון ר' אלחנן וואסערמאן וואס האט געבעטן מ'זאל אים צופירן ביז צום הויז: א חסד טוט מען בשלימות.

  7. 28:59 הלכות וואס היטן אפ דעם ארעמאן פון בושה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז די שכינה שטייט מיט דעם ארעמאן, און ער ווייזט פון א קרבן פסח וואס איז טמא געווארן, פונעם בעל קורא, פונעם זינגען ביי יחוס, און פון די געבארגטע קליידער פון ט"ו באב, אז חז"ל האבן איינגעפירט הנהגות כדי נישט צו פארשעמען. ער גיט דעם כלל פון "דעלך סני לחברך לא תעביד".

  8. 33:17 מפייס זיין, צדקה בסתר, און לוי שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז ווער עס האט פארשעמט א חבר דארף אים מפייס זיין, אפילו דורך א בריוו, און אז צדקה פאר א בן טובים גיט מען בסתר. ער ברענגט די גמרא אז לוי האט מען נישט אריינגעלאזט אין דעם בית המדרש פון הימל ווייל ער איז נישט געגאנגען צו די שיעורים פון ר' אפס און האט אים געמאכט חלישות הדעת.

  9. 36:43 דעם חתם סופר'ס אפגעשטופטע תשובה מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט די מעשה הינטער א תשובה פונעם חתם סופר וועגן איבערפירן ר' מרדכי בנעט קיין ניקאלשבורג. די תשובה איז אפגעהאלטן געווארן זעקס חדשים, ווייל ר' מרדכי בנעט האט זיך באוויזן אין א חלום: ער האט געמוזט ליגן דארט זעקס חדשים, ווייל ער האט נישט פארטיידיגט א מיידל וואס איז פארשעמט געווארן ביי אן אפגעלאזטן שידוך.

  10. 41:11 א שארפער בחור און א נשמה וואס זוכט א תיקון מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דורך ר' שלמה בלאך דערציילט דער משגיח פון א גרויסן ראש ישיבה וועמענס קינדער זענען נפטר געווארן, ווייל אלס בחור האט ער פארשעמט א גאסט רב ברבים. דערנאך דערציילט ער פון א נשמה וואס איז געקומען צו ר' משה סאווראנער: זי האט תשובה געטון אויף אלעס חוץ אויף פארשעמען א חתן וואס האט געמאכט א טעות אין תהלים פאר זיין שווער.

  11. 47:14 ר' עקיבא איגר היט אפ א צווייטנס כבוד מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט דריי מעשיות פון ר' עקיבא איגר: ער האט געשוויגן ביי געמיינזאמע שבע ברכות כדי נישט צו פארשעמען דעם אנדערן חתן, ער האט אויסגעגאסן זיין אייגענעם כוס ביים סדר ווען אן אורח האט אויסגעגאסן זיינעם, און ער האט נישט געענטפערט ברבים א קשיא פון ר' מרדכי בנעט כדי נישט צו פארשעמען דעם רב פון שטאט. דערנאך ווארנט ער יונגע לייט פון צונעמענישן.

  12. 53:44 ר' ישראל סאלאנטער און דער פארשעמטער שוסטער שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט ווי ר' ישראל סאלאנטער האט אוועקגעגעבן א שטעלע פון ראש ישיבה כדי נישט צו פארשטעלן דעם אנדערן ראש ישיבה, און ווי ער האט געזאגט אז די רבנים פון ווילנע וועלן געבן א דין וחשבון ווען א גביר האט פארשעמט א שוסטער ביי זיין טאכטערס חופה. דערנאך זאגט ער אז ער האט געהערט פון גרויסע רבנים אז דער חורבן אין אייראפע איז געקומען ווייל די מידות זענען אזוי טיף געפאלן.

  13. 58:39 דעם אמרי אמת'ס ווארענונג און די סכנה פון היינט

    דער משגיח ברענגט די דרשה פונעם אמרי אמת ביי דער כנסיה גדולה אויף "ויתחזק דוד", וואס מ'האט ערשט פארשטאנען נאכן חורבן פון היטלער, און די גמרא אז די וועלט האט געציטערט ביז מתן תורה. ער שילדערט די סכנה פאר ארץ ישראל היינט, און דערציילט ווי די קהילה פון זיין שווער אין ווין האט זיך געקריגט אויף קליינקייטן בשעת היטלער האט געסטראשעט.

  14. 1:05:12 נישט זיך פארלאזן אויף אמעריקע; תשובה פאר שבועות

    דער משגיח זאגט אז אידן קענען זיך נישט פארלאזן אויף אמעריקע, יעצט וואס זי דארף נישט מער ארץ ישראל קעגן רוסלאנד, און ווארנט אז דער וואקסנדיגער ראסיזם און אנטיסעמיטיזם איז ענליך צו ווי עס האט זיך אנגעהויבן אין דייטשלאנד. דער איינציגער עצה איז תשובה, תפילה און צדקה; חודש סיון איז א צייט פון תשובה, ווייל אידן זענען געקומען צו סיני מיט תשובה, און מ'דארף מקבל זיין עול תורה.

  15. 1:09:58 ר' ישראל סאלאנטער: די דינסט און זיין לעצטע נאכט מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט ווי ר' ישראל סאלאנטער האט מסכים געווען צו עסן ביי א גביר נאר אויב די שבת סעודה וועט נישט נעמען מער ווי אנדערהאלב שעה, כדי צו שוינען די מידע אלמנה וואס האט באדינט. דערנאך דערציילט ער פון זיין לעצטע נאכט, ווען ער האט פארברענגט זיינע לעצטע מינוטן צו בארואיגן זיין שכן אין צימער וואס האט מורא געהאט צו בלייבן אליין מיט א מת.

  16. 1:16:00 א געהיטענער סוד און א טשאלנט מיט קעראסין מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט ווי ר' יצחק אלחנן האט נישט געוואלט אויסזאגן פאר וועמען ער מאכט א זאמלונג, אפילו פאר הונדערט רובל, און דער נדבן האט דערנאך אנטפלעקט אז ער אליין איז אויך א יורד. דערנאך האט ר' אביגדור הלברשטאם, דער ברודער פונעם דברי חיים, אויפגעגעסן א גאנצן טאפ טשאלנט מיט קעראסין כדי די בעלת הבית זאל נישט ווערן פארשעמט.

  17. 1:21:05 ר' שמואל סאלאנט, דער שופר, און דער עז פנים מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט ווי ר' שמואל סאלאנט האט מוסר געגעבן תלמידים וואס האבן געלאכט פון אן אלטע פרוי'ס שאלה, און ווי ער האט געזאגט פאר א בעל תוקע אז ער האט נישט געקענט בלאזן ווייל ער האט געשפירט כבוד ווען דער אנדערער האט נישט געקענט. ער דערציילט ווי דער חפץ חיים האט ארויסגעשיקט א בחור וואס איז געווען א חוצפה'דיגער צו זיין בעל הבית, און ערקלערט פון דער משנה אז אן עז פנים טוט קיינמאל נישט תשובה; און ווי דער סאטמארער רב האט ארויסגעשיקט א בחור וואס האט נישט געוואלט זאמלען געלט.

  18. 1:26:47 ר' יוסף חיים זאנענפעלד'ס אכטונג אויף יעדן מעשה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח דערציילט ווי ר' יוסף חיים זאנענפעלד האט געהיט דעם לובלינער רב'ס געפילן ווען מענטשן זענען געקומען נאר צו אים, ווי ער האט געגעבן מוסף פארן זון פונעם נפטר'דיגן בעל מוסף כדי צו טרייסטן די אלמנה, און ווי ער האט געבעטן מ'זאל אים צוריקברענגען אין דער אלטשטאט פאר זיין פטירה, כדי די וואס וועלן אים טראגן זאלן נישט דארפן גיין אזוי ווייט.

דער שיעור, אויסגעשריבן

שנאת חנם און דער פריינט פון בר קמצא

1:19

דער משגיח ערקלערט אז פון יעדן עונש דערקענט מען די עבירה, און דער חורבן בית המקדש ווייזט אז ער איז געקומען צוליב שנאת חנם, אזוי ווי די מעשה פון קמצא און בר קמצא. ער פרעגט פארוואס די גמרא באשולדיגט קמצא, וואס האט גארנישט געטון. דער מהר"ל ענטפערט אז א בעל מחלוקת האט אלעמאל פריינט וואס שטיצן אים, און קמצא איז געווען דער פריינט פונעם בעל מחלוקת. א

פארבארגענע עבירות בין אדם לחבירו

3:11

פונעם פסוק אין קהלת אז דער אייבערשטער ברענגט אין משפט "על כל נעלם", און פון דער גמרא דערויף, רעדט דער משגיח פון זאכן וואס מענטשן האלטן נישט פאר עבירות: מיאוסע הנהגות פאר אנדערע, אדער קוקן אויף א צווייטנס מום ווען ער איז דערויף סענסיטיוו. חז"ל האבן אפילו אפגעשאצט ווען צו פרעגן דעם רבי'ן, אזוי ווי די גמרא דערציילט אז רב האט געפרעגט רבי'ן אין א צווייטער מסכת. ב,ג,ד

6:35

א בעל קורא דארף מען פאררעכטן נאר וואו די הלכה הענגט דערין, אזוי ווי ווען ער לייענט פאלש "והמן נופל" אין דער מגילה. א בריוו און אן אדרעס דארף מען שרייבן קלאר, כדי דער לייענער זאל זיך נישט מוטשען. ה

נעמען וואס פארשעמען א קינד

8:11

דער משגיח זאגט אז מ'פלעגט ווארענען נישט צו געבן א קינד א נאמען וואס ער וועט זיך דערמיט שעמען צווישן חברים. אין פראנקרייך האבן אידן גענומען פראנצויזישע נעמען און אין דייטשלאנד דייטשע, אבער היינט קען מען א קינד אויסלאכן פאר אזא נאמען, בפרט א מיידל. טייל זאגן צו געבן נעמען פון תנ"ך, אבער דער משגיח מערקט אן אז דאס אויך קען מאכן שוועריגקייטן ביי שידוכים, און ער דערציילט א מעשה אויף דעם.

10:43

א ירושלמי איד האט אים דערציילט אז זיין זיידע איז געווען א חסיד פונעם בת עין, וועמענס שול אין צפת האט נאך היינט א טאוול וועגן דער רעש, ווען די האלבע שול וואו ער איז געשטאנען מיט זיינע מענטשן איז נישט איינגעפאלן. ווען מ'האט ביי אים געגעבן א נאמען פאר א מיידל און דער גבאי האט אויסגערופן הדסה, האט דער בת עין געהייסן זאגן הדס. זיבעצן יאר שפעטער האט זיך ארויסגעשטעלט אז איר שוויגער הייסט הדסה, און אזוי וואלט מען נישט געקענט מאכן דעם שידוך.

15:31

דער משגיח זאגט אז ער פסק'נט נישט קעגן מנהגי ישראל, נאר ער ווייזט אן אז דער חזון איש האט חושש געווען פאר א קינד'ס בושה.

די קליינע זאכן מאכן דעם עובד ה'

16:05

דער משגיח זאגט אז ווער עס דאווענט א לאנגע שמונה עשרה זאל שטיין אין אן ארט וואו ער פארשפארט נישט אנדערע, ווייל מ'טאר נישט דורכגיין פאר א מתפלל. ווען איינער רעדט צו א מענטש, זאל ער אים צוהערן מיט אויפמערקזאמקייט און אים נישט אפשטופן. אן עובד ה' דערקענט מען נישט אין די גרויסע זאכן וואס יעדער טוט, ווי שופר אדער פאסטן, נאר אין הונדערט קליינע זאכן.

19:26

ער ברענגט ר' שלום בעלזער וואס האט געזאגט אז מ'דארף זיין אן ערליכער איד און נישט קיין "פרומער": ווער עס שטופט אוועק א צעבראכענעם מענטש פאר נעילה איז א פרומער, אבער אים אויסהערן איז א חסד. א נסיון קען קומען יעדע מינוט, אפילו ווען מ'פירט א קינד צו דער חופה.

ר' יוסף און דער הונגעריגער אורח

22:41

דער משגיח דערציילט פון ר' יוסף, א צדיק וואס האט גענומען די אורחים וואס קיינער האט נישט געוואלט. ווען מ'האט אין הימל באשטימט אים צו געבן א זון מיט א גרויסער נשמה, האט דער שטן באקומען רשות אים צו פרובירן, און איז געקומען ווי א שמוציגער ארעמאן אינמיטן זיין לאנג דאווענען. ר' יוסף האט פארקירצט דאס דאווענען, אים געגעבן צו עסן נאך און נאך, און ווען דער אורח האט געוואלט חלה מיט פיש איז ער ארויס און געבעטן די שטאט מ'זאל ברענגען. דער שטן איז אוועק, און ר' יוסף איז זוכה געווען צו זיין גרויסן זון.

25:05

אזוי ווי ביי דוד המלך, וואס האט גע'פסק'נט אויף זיך אליין ווען נתן הנביא איז צו אים געקומען, ווייסט א מענטש קיינמאל נישט ווען זיין נסיון קומט. ו

א טובה טון בשלימות

25:54

דער משגיח זאגט אז א מענטש מיט גוטע מידות שרייבט קלאר די נומער אויף זיין הויז און זאגט א טעלעפאן נומער פאמעליך, כדי אנדערע זאלן זיך נישט מוטשען. ער דערציילט פון א יונגן בעלזער צדיק וואס האט אלס קינד פון דריי יאר געזאגט פאר א גאסט פונקטליך וויפיל דער זייגער איז, און געזאגט אז דער זייגער האט אים געלערנט אז א טובה טוט מען בשלימות. אזוי אויך האט ר' אלחנן וואסערמאן געבעטן דעם וואס האט אים געפירט אים צופירן ביז צום הויז, ווייל א חסד טוט מען אינגאנצן.

הלכות וואס היטן אפ דעם ארעמאן פון בושה

29:10

ווען א ארעמאן קומט, זאגט דער משגיח, דארף מען געדענקען אז די שכינה שטייט ביי זיין רעכטער זייט. חז"ל האבן אכטונג געגעבן אויף מענטשנס געפילן: א קרבן פסח וואס איז טמא געווארן האט מען פארברענט מיט עצי המערכה, און קיינער האט נישט געטארט ברענגען זיין אייגן האלץ, כדי נישט צו פארשעמען די וואס האבן נישט געהאט מיט וואס צו קויפן. ז,ח

31:01

צוליב דעם זעלבן טעם לייענט דער בעל קורא פאר יעדן, אפילו פאר דעם וואס קען אליין. אום ט"ו באב האט אפילו א בת מלך געבארגט קליידער, כדי קיין מיידל זאל זיך נישט שעמען וואס זי בארגט. דער כלל איז "דעלך סני לחברך לא תעביד". ט,י

מפייס זיין, צדקה בסתר, און לוי

33:20

ווער עס האט פארשעמט א חבר, זאגט דער משגיח, מוז אים מפייס זיין, אפילו דורך א בריוו, און צדקה פאר א בן טובים גיט מען בסתר. ער ברענגט די גמרא אז שמואל האט געזען לוי שטיין אינדרויסן פונעם בית המדרש אין הימל, ווייל ער איז נישט געגאנגען צו די שיעורים פון ר' אפס און האט אים געמאכט חלישות הדעת. כ

דעם חתם סופר'ס אפגעשטופטע תשובה

36:43

דער משגיח דערציילט די מעשה הינטער א תשובה פונעם חתם סופר. ר' מרדכי בנעט, דער רב פון ניקאלשבורג, איז נפטר געווארן אין א קליין שטעטל און מ'האט אים דארט באגראבן, און די ניקאלשבורגער האבן געפרעגט צי מ'מעג אים איבערפירן צו זייער שטאט. דער חתם סופר האט מתיר געווען, אבער ער האט אוועקגעשיקט די תשובה ערשט נאך זעקס חדשים. ל

39:07

זיין משפחה האט דערציילט פארוואס: ר' מרדכי בנעט איז געקומען צו אים אין חלום. אלס יונגער רב דארט האט ער נישט גענוג געטון אפצוהאלטן א חתן פון אפלאזן א שידוך, און די מיידל איז שטארק פארשעמט געווארן; דערפאר האט ער געמוזט דארט ליגן זעקס חדשים.

א שארפער בחור און א נשמה וואס זוכט א תיקון

41:18

ר' שלמה בלאך, א תלמיד פונעם חפץ חיים, האט דערציילט פון א גרויסן שארפן ראש ישיבה וועמענס קינדער זענען נפטר געווארן. אלס הייסער בחור פון זיבעצן יאר האט ער אינמיטן א גאסט רב'ס פלפול געפרעגט קשיות, נישט אנגענומען די תירוצים, און אינעם שארפן געפעכט אים פארשעמט פאר אלעמען. דער משגיח זאגט אז בפרט יונגע לייט דארפן זיך היטן אין בין אדם לחבירו.

45:22

דערנאך דערציילט ער פון א נשמה וואס איז געקומען צו ר' משה סאווראנער זוכן א תיקון. ער איז געווען אן אמת'ער צדיק און האט תשובה געטון אויף אלעס חוץ איין זאך: ווען א שווער האט זיך בארימט מיט זיין חתן, האט דער חתן געמאכט א טעות אין תהלים, און יענער האט עס ארויסגעזאגט, ביז דער חתן איז רויט געווארן פאר בושה. דערפאר האט מען אים נישט אריינגעלאזט, ווייל אין הימל איז מען זייער מקפיד אויף בין אדם לחבירו.

ר' עקיבא איגר היט אפ א צווייטנס כבוד

47:42

ביי שבע ברכות צוזאמען מיט אן אנדערן חתן האט ר' עקיבא איגר געשוויגן בשעת יענער האט געזאגט תורה, און ערשט ווען יענער איז אוועק האט ער געזאגט א וואונדערליכן פלפול; ער האט אים נישט געוואלט פארשעמען. ביי זיין סדר, ווען אן ארעמער אורח האט פארגאסן וויין אויפן שיינעם טישטעך, האט ער גלייך אויסגעגאסן זיין אייגענעם כוס, כדי דער אורח זאל זיך נישט פילן באליידיגט.

51:13

אין ניקאלשבורג, ווען ר' מרדכי בנעט האט אים געפרעגט א קשיא אינמיטן דער דרשה, האט ר' עקיבא איגר נישט געענטפערט. ביחידות האט ער געזאגט אז ער האט יא געקענט ענטפערן, נאר ער האט נישט געוואלט פארשעמען דעם רב פון שטאט. דער משגיח ווארנט דערביי יונגע לייט פון צונעמענישן, וואס פארשעמען א מענטש.

ר' ישראל סאלאנטער און דער פארשעמטער שוסטער

54:31

ר' ישראל סאלאנטער האט אוועקגעגעבן זיין שטעלע פון ראש ישיבה ווען ער האט געזען אז די תלמידים זענען מער צוגעבונדן צו אים ווי צום אנדערן ראש ישיבה. ער האט אויך געזאגט אז די רבנים פון ווילנע וועלן געבן א דין וחשבון וואס זיי האבן נישט געלערנט מידות, ווען א גביר האט ביי א שוסטער'ס טאכטערס חופה אים געפרעגט וויפיל עס קאסט צו פאררעכטן זיין שוך.

57:46

דער משגיח זאגט אז ער האט געהערט פון גרויסע רבנים אז דער חורבן אין אייראפע איז געקומען ווייל די מידות זענען אזוי טיף געפאלן: מ'האט פארשעמט מענטשן, און עס איז געווען קנאה, שנאה און קליינלעכע מחלוקות.

דעם אמרי אמת'ס ווארענונג און די סכנה פון היינט

58:45

דער משגיח האט געזען דעם אמרי אמת רעדן ביי דער כנסיה גדולה אויף "ויתחזק דוד": ווען מ'האט צוגענומען דוד'ס ווייבער און קינדער, האט ער זיך געשטארקט. דער אמרי אמת האט געזאגט אז כלל ישראל דארף זיך שטארקן, אז מ'וועט צוריקגעבן מער ווי מ'האט צוגענומען, און דער עיקר אז עס זאל נישט זיין קיין שנאת חנם. קיינער האט עס נישט פארשטאנען ביזן חורבן פון היטלער. מ

1:00:17

ער ברענגט די גמרא אין שבת אז די וועלט האט געציטערט ביז אידן האבן מקבל געווען די תורה. היינט, זאגט ער, איז די סכנה אין ארץ ישראל גרויס, מיט כעמישע און אנדערע וואפן; די מאמינים בלייבן ווייל דער אייבערשטער היט דאס לאנד, און די אנדערע באהאלטן דעם קאפ ווי דער שטרויספויגל. נ

1:03:31

זיין שווער איז געזעסן אין פארשטאנד פון דער קהילה אין ווין, וואס האט זיך פארנומען מיט קליינקייטן, ווי שטעלעס און ווער עס וועט זיין פרעזידענט, בשעת היטלער האט געסטראשעט גאנץ אייראפע.

נישט זיך פארלאזן אויף אמעריקע; תשובה פאר שבועות

1:05:22

דער משגיח זאגט אז אידן קענען זיך נישט פארלאזן אויף אמעריקע, וואס דארף שוין נישט ארץ ישראל קעגן רוסלאנד, און ער ווארנט אז דער וואקסנדיגער ראסיזם און אנטיסעמיטיזם איז ענליך צו ווי עס האט זיך אנגעהויבן אין דייטשלאנד. די איינציגע עצה איז תשובה, תפילה און צדקה.

1:08:26

חודש סיון איז א צייט פון תשובה, ווי רש"י לערנט אז אידן זענען געקומען צו סיני מיט תשובה. מ'טאר זיך נישט פארנעמען מיט נארישקייטן און קאריערעס, נאר זיך ווענדן צום רבונו של עולם און מקבל זיין עול תורה, עול מצוות און יראת שמים. ס

ר' ישראל סאלאנטער: די דינסט און זיין לעצטע נאכט

1:10:23

א גביר האט זיך בארימט פאר ר' ישראל סאלאנטער מיט זיינע לאנגע שבת סעודות, אבער ר' ישראל איז געקומען נאר מיטן תנאי אז די סעודה זאל נישט נעמען מער ווי אנדערהאלב שעה. ווען מ'האט געפרעגט פארוואס, האט ער אריינגערופן די דינסט, אן ארעמע אלמנה, און זיך מחילה געבעטן פאר דער אייל; זי האט געזאגט אז נאכן ארבעטן פון פרייטאג אינדערפרי קען זי שוין נישט שטיין ביי א סעודה פון א סאך שעות.

1:13:39

סוף ימיו, צווישן פרעמדע, האט ער פארברענגט זיין לעצטע נאכט צו בארואיגן זיין שכן אין צימער וואס האט מורא געהאט צו בלייבן אליין מיט א מת. דער משגיח זאגט אז דער לעצטער מאמענט פון א מענטש שפיגלט אפ זיין גאנץ לעבן.

א געהיטענער סוד און א טשאלנט מיט קעראסין

1:16:37

ר' יצחק אלחנן האט געזאמלט פאר א גביר וואס האט פארלוירן זיין פארמעגן, און האט נישט געוואלט אויסזאגן זיין נאמען אפילו ווען א נדבן האט געבאטן הונדערט רובל. דערנאך האט יענער אים ביחידות דערציילט אז ער אליין האט אויך אלעס פארלוירן, און יעצט האט ער געזען אז מ'וועט זיין סוד היטן.

1:19:20

ר' אביגדור הלברשטאם, דער ברודער פונעם דברי חיים, איז מכובד געווארן צו טיילן דעם טשאלנט, און האט גענומען פאר זיך נאך און נאך ביז דער טאפ איז געבליבן ליידיג. שפעטער האט די בעלת הבית געזען אז דער טשאלנט שמעקט פון קעראסין וואס זי האט אריינגעטון בטעות; ער האט עס אויפגעגעסן כדי זי זאל נישט ווערן פארשעמט.

ר' שמואל סאלאנט, דער שופר, און דער עז פנים

1:22:00

ווען תלמידים האבן געלאכט פון אן אלטע פרוי וועמענס קאץ האט אוועקגעכאפט אומגעזאלצן פלייש, האט ר' שמואל סאלאנט איר ערנסט געענטפערט און זיי מוסר געגעבן: אז מ'לאכט פון איר, וועט זי מער נישט קומען פרעגן. פאר א בעל תוקע האט ער געזאגט אז ער האט נישט געקענט בלאזן ווייל ער האט געשפירט כבוד ווען דער ערשטער האט נישט געקענט.

1:24:35

דער חפץ חיים האט ארויסגעשיקט א בחור וואס איז געווען חוצפה'דיג צו זיין בעל הבית, און האט אים נישט געלאזט תשובה טון אין דער ישיבה. דער משגיח ערקלערט די משנה "עז פנים לגיהנם": יעדער בעל עבירה קען תשובה טון, אבער אן עז פנים טוט קיינמאל נישט תשובה. אזוי אויך האט דער סאטמארער רב ארויסגעשיקט א בחור וואס האט נישט געוואלט זאמלען געלט. ע

ר' יוסף חיים זאנענפעלד'ס אכטונג אויף יעדן

1:27:11

ווען דער לובלינער רב איז געזעסן ביי ר' יוסף חיים זאנענפעלד יום טוב, האט ער יעדן באזוכער געפרעגט צי ער קומט פונעם כותל, כדי דער גאסט זאל נישט האבן חלישות הדעת וואס מ'קומט נאר צו אים. מוסף האט ער געגעבן פארן זון פונעם נפטר'דיגן בעל מוסף, כדי צו טרייסטן די אלמנה אנשטאט זי זאל וויינען ביים הערן א פרעמדן. פאר זיין פטירה האט ער געבעטן מ'זאל אים צוריקברענגען אין דער אלטשטאט, כדי די וואס וועלן אים טראגן זאלן נישט דארפן גיין אזוי ווייט.

מראי מקומות

נביאים

  1. ו לכאורה Shmuel II 12:1-7 מפתח אינעם אויסשרייב: 25:05
  2. מ לכאורה Shmuel I 30:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 58:45

כתובים

  1. ב Koheles 12:14 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 3:11
  2. ה Esther 7:8 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 6:35
  3. ז לכאורה Tehillim 109:31 מפתח אינעם אויסשרייב: 29:10

משנה

  1. ט לכאורה Taanis 26b מפתח אינעם אויסשרייב: 31:01
  2. ע לכאורה Avos 5:20 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:24:35

תלמוד בבלי

  1. א Gittin 55b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 1:19
  2. ג לכאורה Chagigah 5a מפתח אינעם אויסשרייב: 3:11
  3. ד לכאורה Shabbos 3b מפתח אינעם אויסשרייב: 3:11
  4. ח לכאורה Pesachim 82a מפתח אינעם אויסשרייב: 29:10
  5. י לכאורה Shabbos 31a מפתח אינעם אויסשרייב: 31:01
  6. כ לכאורה Berachos 18b מפתח אינעם אויסשרייב: 33:20
  7. נ לכאורה Shabbos 88a מפתח אינעם אויסשרייב: 1:00:17

ראשונים

  1. ס לכאורה Rashi on Shemos 19:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 1:08:26

אחרונים און חסידות

  1. ל Responsa Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 36:43
  2. פ Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) 1:28:46 מפתח

עיקרי הדברים

  1. 1:19 יעדער עונש ווייזט אויף זיין עבירה: דער בית המקדש איז חרוב געווארן צוליב שנאת חנם, און אפילו דער פריינט פון א בעל מחלוקת האט א חלק אין דער שולד.
  2. 3:18 דער אייבערשטער משפט אפילו "נעלם" זאכן וואס מענטשן האלטן נישט פאר קיין עבירה, אזוי ווי זיך פירן מיאוס פאר אנדערע אדער פארשעמען א צווייטן.
  3. 17:39 דער חילוק צווישן אן עובד ה' און איינעם וואס איז נישט, איז נישט אין די גרויסע זאכן וואס יעדער היט אפ, נאר אין הונדערט קליינע זאכן, בפרט ווי ער פירט זיך מיט מענטשן.
  4. 29:40 די הלכה און די מנהגים פון אידן זענען געבויט נישט צו פארשעמען די וואס האבן ווייניגער, אזוי ווי ביי די עצי המערכה פאר א פסח וואס איז טמא געווארן, דער בעל קורא און די געבארגטע קליידער פון ט"ו באב.
  5. 35:28 אין הימל איז מען זייער מקפיד אויף די געפילן פון א צווייטן: די מעשיות פון לוי, ר' מרדכי בנעט און די נשמה וואס איז געקומען צו ר' משה סאווראנער ווייזן אן עונש פאר א צווייטנס חלישות הדעת אדער בושה.
  6. 57:46 דער משגיח זאגט אז ער האט געהערט פון גרויסע רבנים אז דער חורבן אין אייראפע איז געקומען ווייל די מידות זענען געווען אויף א נידעריגן מצב, און ער ווארנט פון דער סכנה וואס שטייט היינט פאר כלל ישראל.
  7. 1:07:42 פאר שבועות רופט ער צו תשובה, און צו מקבל זיין עול תורה, עול מצוות און יראת שמים, און זיך ווענדן נאר צום רבונו של עולם.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 2:27 פארוואס באשולדיגט די גמרא דעם חורבן אויף קמצא, וואס איז געווען דער פריינט און האט גארנישט געטון?

    תירוץ: 2:39 דער מהר"ל ערקלערט אז א בעל מחלוקת האט אלעמאל פריינט וואס שטיצן אים; קמצא, אלס פריינט פונעם בעל מחלוקת, איז געווען זיין שותף.

  2. קשיא: 38:20 פארוואס האט דער חתם סופר אפגעהאלטן זיין תשובה וועגן ר' מרדכי בנעט זעקס חדשים?

    תירוץ: 39:07 ר' מרדכי בנעט איז געקומען אין חלום און געזאגט אז ער מוז דארט ליגן זעקס חדשים ווייל ער האט נישט פארטיידיגט א פארשעמט מיידל.

  3. קשיא: 51:53 פארוואס האט ר' עקיבא איגר נישט געענטפערט ר' מרדכי בנעט'ס קשיא?

    תירוץ: 52:05 ער האט יא געקענט ענטפערן, אבער ער האט נישט געוואלט פארשעמען דעם רב פון שטאט ברבים.

  4. קשיא: 1:11:25 פארוואס האט ר' ישראל סאלאנטער געהאלטן אז די שבת סעודה זאל נעמען נאר אנדערהאלב שעה?

    תירוץ: 1:11:42 כדי צו שוינען די אלמנה וואס האט באדינט, וואס האט געארבעט פון פרייטאג אינדערפרי און האט נישט געקענט שטיין א סעודה פון א סאך שעות.

  5. קשיא: 1:25:05 פארוואס האט דער חפץ חיים נישט געלאזט דעם חוצפה'דיגן בחור בלייבן און תשובה טון?

    תירוץ: 1:25:13 פון דער משנה "עז פנים לגיהנם": יעדער בעל עבירה קען תשובה טון, אבער אן עז פנים טוט קיינמאל נישט תשובה.

  6. קשיא: 1:28:46 פארוואס האט ר' יוסף חיים זאנענפעלד געגעבן מוסף פארן זון פונעם נפטר'דיגן בעל מוסף?

    תירוץ: 1:29:04 די אלמנה וואלט געוויינט הערנדיג א פרעמדן אויף איר מאנ'ס פלאץ, אבער איר אייגענער זון וועט איר זיין א נחמה, און דאס איז א גרעסערער כבוד הציבור.

מעשיות

  1. 10:43 דער בת עין און דער נאמען הדס

    דער משגיח דערציילט פון א ירושלמי איד וועמענס זיידע איז געווען א חסיד פונעם בת עין, אז אין דעם בת עין'ס שול אין צפת הענגט נאך היינט א טאוול וועגן דעם נס ביי דער רעש, ווען די האלבע שול וואו ער איז געשטאנען מיט זיינע מענטשן איז געבליבן שטיין. ווען מ'האט ביי אים געגעבן א נאמען פאר א מיידל, האט דער גבאי געזאגט הדסה, און דער בת עין האט אים אפגעשטעלט און געהייסן זאגן הדס. זיבעצן יאר שפעטער איז זי געווארן א כלה, און איר שוויגער האט געהייסן הדסה, און מיט יענעם נאמען וואלט מען נישט געקענט מאכן דעם שידוך.

    אין דער מעשה: דער בת עין

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  2. 21:47 ר' יוסף געפרובט מיט א הונגעריגן אורח

    ר' יוסף איז געווען א צדיק וואס האט אלעמאל גענומען די ארעמע אורחים וואס קיינער האט נישט געוואלט. ווען מ'האט אין הימל באשטימט אים צו געבן א זון מיט א גרויסער נשמה, האט דער שטן געבעטן רשות אים צו פרובירן, און איז געקומען ווי א שמוציגער ארעמאן אינמיטן זיין לאנג דאווענען און געזאגט אז ער איז הונגעריג. ר' יוסף האט פארקירצט זיין דאווענען און אים גענומען אהיים, אים געגעבן צו עסן נאך און נאך, און ווען דער אורח האט געוואלט פיש מיט חלה איז ער ארויס און געבעטן די שטאט מ'זאל ברענגען. דער שטן איז אוועק, און ר' יוסף איז זוכה געווען צו א זון וואס איז געווארן א גרויסער צדיק.

    אין דער מעשה: R' Yosef

  3. 37:04 ר' מרדכי בנעט'ס זעקס חדשים

    ר' מרדכי בנעט, דער רב פון ניקאלשבורג, איז נפטר געווארן אין א קליין שטעטל און מ'האט אים דארט באגראבן, און די ניקאלשבורגער האבן געפרעגט דעם חתם סופר צי מ'מעג אים איבערפירן צו זייער שטאט. דער חתם סופר האט געשריבן א תשובה אבער זי אפגעהאלטן; יענע נאכט איז ר' מרדכי בנעט געקומען צו אים אין חלום. אלס יונגער רב אין יענעם שטעטל האט ער נישט גענוג געטון כדי אפצוהאלטן א חתן פון אפלאזן א שידוך מיט א מיידל, וואס איז שטארק פארשעמט געווארן, און דערפאר האט ער געמוזט ליגן דארט זעקס חדשים. נאך זעקס חדשים האט דער חתם סופר אוועקגעשיקט די תשובה אז מ'מעג.

    אין דער מעשה: R' Mordechai Banet, דער חתם סופר

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  4. 41:18 דער בחור וואס האט פארשעמט א גאסט רב

    ר' שלמה בלאך, א תלמיד פונעם חפץ חיים, האט דערציילט פון א גרויסן שארפן ראש ישיבה וועמענס קינדער זענען נפטר געווארן. אלס בחור פון זיבעצן יאר מיט א הייסן טעמפעראמענט האט ער אינמיטן א גאסט רב'ס פלפול געפרעגט קשיות, נישט אנגענומען די תירוצים, און אינעם שארפן געפעכט האט ער אים פארשעמט פאר אלעמען. ר' שלמה בלאך האט געזאגט אז דאס איז געווען די סיבה.

    אין דער מעשה: R' Shlomo Bloch, דער חפץ חיים

  5. 44:24 די נשמה וואס האט פארשעמט א חתן

    א נשמה איז געקומען צו ר' משה סאווראנער זוכן א תיקון. ער איז געווען אן אמת'ער צדיק און האט תשובה געטון אויף זיינע עבירות, חוץ איין זאך: ביי א חתונה וואו דער שווער האט זיך בארימט מיט זיין חתן'ס לערנען, האט דער חתן געמאכט א טעות ביים זאגן תהלים, און יענער האט עס ארויסגעזאגט, אזוי אז דער חתן איז רויט געווארן פאר בושה פאר זיין שווער. דערפאר האט מען אים נישט אריינגעלאזט.

    אין דער מעשה: R' Moshe of Savran

  6. 47:18 ר' עקיבא איגר ביי שבע ברכות, ביים סדר און אין ניקאלשבורג

    ביי שבע ברכות צוזאמען מיט אן אנדערן חתן האט ר' עקיבא איגר גארנישט געזאגט בשעת דער אנדערער חתן האט געזאגט תורה, און ערשט ווען יענער איז אוועק האט ר' עקיבא איגר געזאגט א וואונדערליכן פלפול, און ערקלערט אז ער האט אים נישט געוואלט פארשעמען. ביי זיין סדר, ווען אן ארעמער אורח האט פארגאסן וויין אויפן שיינעם טישטעך, האט ר' עקיבא איגר גלייך מיטן עלנבויגן אויסגעגאסן זיין אייגענעם כוס כדי דער אורח זאל זיך נישט פילן באליידיגט. אין ניקאלשבורג, ווען ר' מרדכי בנעט האט אים געפרעגט א קשיא אינמיטן דער דרשה, האט ער נישט געענטפערט; ביחידות האט ער געזאגט אז ער האט יא געקענט ענטפערן, נאר ער האט נישט געוואלט פארשעמען דעם רב פון שטאט.

    אין דער מעשה: R' Akiva Eiger, R' Mordechai Banet

  7. 53:45 ר' ישראל סאלאנטער טרעט אפ

    ר' ישראל סאלאנטער האט באקומען א שטעלע פון ראש ישיבה אין א ישיבה וואו אן אנדער גרויסער ראש ישיבה האט שוין געזאגט שיעורים. ווען ער האט באמערקט אז די תלמידים זענען מער צוגעבונדן צו אים, איז ער אוועק פון דער ישיבה, און האט אוועקגעגעבן זיין שטעלע כדי נישט צו קאנקורירן מיט און צו פארשמערצן דעם אנדערן ראש ישיבה.

    אין דער מעשה: R' Yisrael Salanter

  8. 55:20 דער שוסטער ביי זיין טאכטערס חופה

    א שוסטער וואס האט זיך ארויפגעארבעט האט געמאכט זיין טאכטערס חתונה אין דעם זאל וואו נאר די גאר רייכע האבן געמאכט חתונות. ביי דער חופה האט א גביר, וועם עס האט נישט געפעלן אז א פשוט'ער שוסטער גלייכט זיך צו די גבירים, אראפגענומען זיין שוך און געפרעגט דעם מחותן וויפיל עס קאסט אים צו פאררעכטן, און יענער איז שטארק באליידיגט געווארן. ר' ישראל סאלאנטער האט געזאגט אז די רבנים פון ווילנע וועלן דערויף געבן א דין וחשבון, ווייל זיי האבן נישט געלערנט מוסר און מידות מיטן עולם.

    אין דער מעשה: R' Yisrael Salanter

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

  9. 58:39 דער אמרי אמת ביי דער כנסיה גדולה

    דער משגיח זאגט אז ער האט געזען דעם גערער רבי'ן דעם אמרי אמת זאגן א דרשה ביי דער כנסיה גדולה אויף "ויתחזק דוד": ווען מ'האט צוגענומען דוד'ס ווייבער און קינדער האט ער זיך געשטארקט אין השם יתברך. דער אמרי אמת האט געזאגט אז כלל ישראל דארף זיך שטארקן, אז מ'וועט צוריקגעבן מער ווי מ'האט צוגענומען, און אז דער עיקר איז עס זאל נישט זיין קיין שנאת חנם. קיינער האט נישט פארשטאנען די דרשה ביז עטליכע יאר שפעטער, ווען עס איז געקומען דער חורבן פון היטלער.

    אין דער מעשה: the Imrei Emes

  10. 1:03:31 קליינקייטן אין ווין

    דעם משגיח'ס שווער איז געווען א חשובער מיטגליד פון דעם פארשטאנד פון דער קהילה אין ווין. ער האט דערציילט אז בשעת היטלער איז געווען שטארק און געוואלט איינשלינגען גאנץ אייראפע, האבן זיי זיך צוזאמענגעקומען און זיך געקריגט אויף קליינקייטן: שטעלעס, בענקלעך, כבוד, און ווער עס וועט זיין פרעזידענט אדער וויצע פרעזידענט. צום סוף זענען די וואס האבן געקענט אנטלאפן קיין אמעריקע אדער ארץ ישראל, און וואס עס איז געשען מיט די איבעריגע ווייסט מען.

  11. 1:10:05 ר' ישראל סאלאנטער און די אלמנה וואס האט באדינט

    א רייכער ירא שמים האט איינגעלאדנט ר' ישראל סאלאנטער אויף שבת און זיך בארימט מיט זיין לאנגע סעודה מיט זמירות און דברי תורה. ר' ישראל האט מסכים געווען מיטן תנאי אז די סעודה זאל נישט נעמען מער ווי אנדערהאלב שעה, און מ'האט זי טאקע געמאכט שנעל. ווען מ'האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער אריינגערופן די דינסט, אן ארעמע אלמנה, און זיך ביי איר מחילה געבעטן פאר די אייל; זי האט געזאגט אז יעדן שבת ארבעט זי פון פרייטאג אינדערפרי, און ווען די סעודה ציט זיך שעות קען זי שוין נישט שטיין אויף די פיס. ר' ישראל האט געזאגט צום בעל הבית אז יעצט פארשטייט ער פארוואס ער האט געבעטן.

    אין דער מעשה: R' Yisrael Salanter

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  12. 1:13:28 ר' ישראל סאלאנטער'ס לעצטע נאכט

    סוף ימיו איז ר' ישראל סאלאנטער געווען אין אן ארט וואו מ'האט אים נישט געקענט, און ער האט געטיילט א צימער מיט נאך א איד. ווען ער איז קראנק געווארן און פארשטאנען אז ער האלט ביי דער לעצטער שעה, ביינאכט, האט ער זי פארברענגט צו ערקלערן זיין שכן אז מ'דארף נישט מורא האבן פון א מת, אז ער טוט קיינעם גארנישט. דערנאך איז ער נפטר געווארן, און יענער איז געבליבן מיט אים די גאנצע נאכט ביז אינדערפרי, ווען מ'האט געקענט רופן די חברה קדישא.

    אין דער מעשה: R' Yisrael Salanter

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  13. 1:16:00 ר' יצחק אלחנן היט א סוד

    ר' יצחק אלחנן איז געגאנגען זאמלען פאר א רייכן מאן וואס האט פארלוירן זיין פארמעגן. א גביר האט געפרעגט פאר וועמען עס איז, און האט געבאטן פינף און צוואנציג, דערנאך פופציג, דערנאך הונדערט רובל צו וויסן, אבער ר' יצחק אלחנן האט נישט געוואלט אויסזאגן. דערנאך האט דער גביר געבעטן צו רעדן מיט אים ביחידות, און אים דערציילט אז ער אליין האט אויך אלעס פארלוירן, און האט מורא געהאט עס צו זאגן טאמער וועט מען זיין סוד אויסזאגן; יעצט האט ער געזען אז מ'היט עס.

    אין דער מעשה: R' Yitzchak Elchanan Spektor

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  14. 1:19:20 דער טשאלנט מיט קעראסין

    ר' אביגדור הלברשטאם, דער ברודער פונעם דברי חיים, איז געווען אן אורח ביי א שבת'דיגן טיש וואו מ'האט, אזוי ווי דער מנהג אין אונגארן און גאליציע, מכבד געווען דעם עלטסטן מיטן טאפ טשאלנט צו טיילן. ער האט אריינגעלייגט טשאלנט אויף זיין טעלער, און דערנאך נאך און נאך, ביז דער טאפ איז געבליבן ליידיג און קיינער האט נישט באקומען. שפעטער האט די בעלת הבית באמערקט אז דער טשאלנט שמעקט פון קעראסין, וואס זי האט אריינגעטון בטעות; ער האט אלעס אויפגעגעסן כדי זי זאל נישט ווערן פארשעמט פאר די אורחים.

    אין דער מעשה: R' Avigdor Halberstam, the Divrei Chaim

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  15. 1:21:05 ר' שמואל סאלאנט און דער אלטער פרוי'ס שאלה

    אן אלטע פשוט'ע פרוי איז אריינגעקומען צו ר' שמואל סאלאנט, דעם רב פון ירושלים, בשעת ער איז געזעסן מיט זיינע תלמידים: בשעת זי האט געזאלצן פלייש איז א קאץ ארויפגעשפרונגען און אוועקגעכאפט א גרויס שטיק פלייש וואס איז נאך נישט געווען געזאלצן. די תלמידים האבן גענומען לאכן. ר' שמואל סאלאנט האט נישט געלאכט; ער האט אריינגעקוקט אין א ספר, איר ערנסט געענטפערט, און דערנאך מוסר געגעבן די תלמידים, אז אויב מ'לאכט פון איר וועט זי מער נישט קומען פרעגן.

    אין דער מעשה: R' Shmuel Salant

    דערציילט אין נאך 1 שיעור ←

  16. 1:26:47 ר' יוסף חיים זאנענפעלד און דער לובלינער רב

    יעדן יום טוב איז כמעט יעדער איד פון ירושלים געקומען וואונטשן א גוט יום טוב צו ר' יוסף חיים זאנענפעלד. איינמאל איז דער לובלינער רב, ר' אליהו קלאצקין, געזעסן ביי אים, און ר' יוסף חיים האט יעדן געפרעגט צי ער איז געווען ביים כותל מערבי. זיין זון האט געפרעגט פארוואס; ער האט געענטפערט אז כדי דער לובלינער רב זאל נישט האבן חלישות הדעת אז מ'קומט צו אים און נישט צום גאסט, האט ער געמאכט אז עס זאל אויסזען ווי זיי קומען אריין אויפן וועג פונעם כותל.

    אין דער מעשה: R' Yosef Chaim Sonnenfeld, R' Eliyahu Klatzkin

געדאנקען

  1. 2:39 דער משגיח לערנט פונעם מהר"ל אויף קמצא אז ווער עס שטייט ביי א בעל מחלוקת אלס פריינט און העלפער האט א חלק אין דעם חורבן, אפילו ווען ער אליין האט גארנישט געטון.
  2. 19:16 ער ברענגט ר' שלום בעלזער'ס ראשי תיבות אויף "פרומער", און שטעלט אקעגן דעם פרומער וואס שטופט אוועק א צעבראכענעם מענטש פאר נעילה, דעם ערליכן איד וואס הערט אים אויס, ווייל דאס איז א חסד.
  3. 31:01 ער זעט אין דעם וואס דער בעל קורא לייענט פאר יעדן, און אינעם זינגען ביי יחוס, דעם זעלבן יסוד ווי ביי די געבארגטע קליידער פון ט"ו באב: אפילו דער וואס קען מער דארף זיך האלטן מיטן מנהג, כדי נישט אנצוווייזן אויף די וואס קענען נישט.
  4. 1:13:16 פון ר' ישראל סאלאנטער'ס לעצטע נאכט לערנט דער משגיח אז דער לעצטער מאמענט פון א מענטש שפיגלט אפ זיין גאנץ לעבן: דער צדיק האט אים פארברענגט צו שוינען א צווייטן איד פון פחד, און דאס ווייזט וואס זיין לעבן איז געווען.
  5. 1:25:23 אויף דער משנה "עז פנים לגיהנם" ערקלערט דער משגיח אז יעדער בעל עבירה קען תשובה טון, אבער אן עז פנים טוט קיינמאל נישט תשובה, דערפאר האט ער נאר איין וועג; דערפאר האט דער חפץ חיים נישט געהאלטן דעם חוצפה'דיגן בחור.
  6. 1:28:59 ר' יוסף חיים זאנענפעלד האט געהאלטן אז צו טרייסטן אן אלמנה דורך לאזן איר זון דאווענען מוסף איז א גרעסערער כבוד הציבור ווי דער כלל ווער עס זאל דאווענען.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 15:58 דער משגיח זאגט אז ווער עס דאווענט א לאנגע שמונה עשרה זאל שטיין אין אן ארט וואו ער פארשפארט נישט אנדערע.
  2. 7:26 ער זאגט צו שרייבן בריוו, אדרעסן און הויז נומערן קלאר, און זאגן א טעלעפאן נומער פאמעליך, כדי אנדערע זאלן זיך נישט מוטשען.
  3. 17:16 ער זאגט אז ווען איינער רעדט צו א מענטש, זאל ער אים געבן אויפמערקזאמקייט און ווייזן אינטערעס, און אים נישט אפשטופן.
  4. 33:20 ער זאגט אז צדקה פאר א בן טובים זאל מען געבן בסתר, און ווער עס האט פארשעמט א חבר מוז אים מפייס זיין, אפילו דורך א בריוו.
  5. 1:08:26 ער זאגט אז אין חודש סיון איז יעדער איד מחויב צו טון תשובה, און מקבל זיין עול תורה, מצוות און יראת שמים, אנשטאט זיך פארנעמען מיט נארישקייטן און קאריערעס.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען בר קמצא, דוד המלך, דער אמרי אמת, דער בת עין, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער חזון איש, דער חפץ חיים, דער חתם סופר, דער מהר"ל פון פראג, דער סאטמארער רב, דער שר שלום פון בעלזא, לוי, נתן הנביא, קמצא, ר' אביגדור האלבערשטאם, ר' אלחנן וואסערמאן, ר' אליהו קלאצקין, ר' שלמה בלאך, רב, רב יוסף, רבי אפס, רבי יהודה הנשיא, רבי יוסף חיים זאנענפעלד, רבי יצחק אלחנן ספעקטאר, רבי ישראל סאלאנטער, רבי מרדכי בענעט, רבי משה סאווראנער, רבי עקיבא אייגער, רבי שמואל סאלאנט

ערכים בין אדם לחבירו, נסיון, עזות דקדושה, קבלת עול מלכות שמים, שנאת חנם, תשובה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט