הפך שאין בו שמן - יהודי בזמן הזה
קאטאלאג: זמנים סעודת זאת חנוכה נומ׳ 3 פאקעט גייד ז׳ 20 תשמ"ח (1987–88) אידיש 1 שעה
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז יעדער דור'ס נייער תירוץ אויף דעם נס פון דער ערשטער נאכט חנוכה ברענגט ארונטער א נייע ישועה, און אז פאר אונזער ליידיגן נידעריגן דור ווערט דער נס אנגעצונדן אפילו פון א ליידיגן פך מיט נאר א רושם פון שמן אויף די ווענט.
דער משגיח עפנט מיט דעם וואס אין פרשת בהעלותך ווערט נאכאמאל איבערגעחזרט אז די מנורה איז געמאכט געווארן מקשה, פון איין שטיק, און גייט איבער צו דער באקאנטער קשיא וואס איז געווען דער נס די ערשטע נאכט. ער ברענגט דעם צבי לצדיק און דעם ישמח ישראל, וואס ענטפערן אז דער פך איז געווען ליידיג, נאר מיט עטליכע טראפן שמן אויף די ווענט. ער פרעגט ווי אזוי מ'קען זאגן א תירוץ וואס די ראשונים האבן נישט געזאגט, און ער ערקלערט דורך דער משנה אין נדה און דורך דעם אריז"ל אז יעדער שיטה אין תורה קומט פון אן אנדער היכל אין הימל, און יעדן חכם'ס חידוש אויפן נס חנוכה ברענגט ארונטער א נייע ישועה. חנוכה, זאגט ער, איז בעיקר פאר די נידעריגע שפעטערדיגע דורות, וואס זענען ווי ליידיגע שבולים. די מנהיגים ווערן קלענער, אבער מ'קען דינען השם יתברך אין יעדן מצב, און היינט איז א קרעכץ פון תשובה אזוי גוט ווי אמאל גרויסע תעניתים. היינט איז נישטא קיין פך, נאר א רושם פון שמן, און דאס איז גענוג. צום סוף, זאת חנוכה, ערקלערט ער די מנורה מקשה אלס איין שטיק, וואס פארבינדט אפילו איר ירך, די נשמות פון עקבתא דמשיחא, מיט אירע ליכט.
ענינים: דער נס חנוכה און די יוונים · די עבודה פונעם לעצטן דור · די סימנים פונעם דור פאר משיח · זאת חנוכה
סדר השיעור
-
0:00 די מנורה מקשה, און די קשיא פון דער ערשטער נאכט
דער משגיח פרעגט פארוואס פרשת בהעלותך חזר'ט איבער וויאזוי די מנורה איז געמאכט געווארן, און באטאנט אז זי איז מקשה פון איין שטיק, נישט ווי אין פרשת תרומה וואו מ'קען אפגעהאקטע שטיקלעך צוריק מצרף זיין. דערנאך ברענגט ער די קשיא וואס איז געווען דער נס די ערשטע נאכט, און דעם צבי לצדיק'ס נייעם תירוץ, וואס ער האט געשריבן אז ער וואלט עס נישט געזאגט ווען עס וואלט נישט געווען דרך אמת.
-
4:18 דער ליידיגער פך: צבי לצדיק און ישמח ישראל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם צבי לצדיק'ס תירוץ: דער פך מיטן חותם פונעם כהן גדול איז געווען ליידיג, א פך וואס מ'האט אמאל גענוצט פאר שמן, און פון די עטליכע טראפן וואס זענען געבליבן האט עס געברענט אפילו די ערשטע נאכט. ער ווייזט אן אז דער ישמח ישראל זאגט דעם זעלבן תירוץ, און פרעגט פארוואס דאס הייסט א וועג וואס די ראשונים זענען נישט געגאנגען.
-
8:07 אסאך אמת'דיגע תירוצים: די היכלות אין הימל
דער משגיח פרעגט ווי אזוי אסאך פארשידענע תירוצים קענען אלע זיין אמת, און ברענגט די משנה אין נדה וואו רש"י, תוספות און דער רמב"ם לערנען אנדערש, און דער חתם סופר שרייבט אז די מציאות שטימט נאר מיטן רמב"ם. ער ענטפערט דורך דעם אריז"ל און דעם בית יוסף איבער דער צורה פון די אותיות, און מיט דעם אז אין הימל זענען פאראן אסאך היכלות, און אין יעדן לערנט מען תורה לויט זיינע מידות.
-
13:15 דער פסק באשטימט די מציאות; יעדער תירוץ ברענגט א נייע ישועה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז רש"י און תוספות האבן יעדער גערעדט פון זייער שורש, און דער רמב"ם אלס א פוסק האט זיך אויסגעגליכן מיט אונזער עולם המעשה, און די מציאות גייט נאך דעם פסק. ממילא, יעדער חכם וואס ענטפערט דעם בית יוסף'ס קשיא ברענגט ארונטער א נייע סארט נס אין זיין דור. ער לייגט צו אז חנוכה איז בעיקר פאר די שפעטערדיגע דורות און פאר די וואס קענען זיך נישט אויפהייבן צו שבת.
-
18:47 די פאלנדיגע דורות און די ליידיגע שבולים
דער משגיח זאגט אז וואס טיפער דער דור פאלט, אלץ נענטער קומט משיח, און ברענגט "נפלה ולא תוסיף" און דעם חסד לאברהם. די היינטיגע דורות זענען ווי די ליידיגע שבולים פון פרעה'ס חלום, און אזוי ווי יוסף האט אריינגעברענגט שובע אין די יארן פון רעב, איז חנוכה ממתיק די תקופת טבת. ער שילדערט די ליידיגקייט ביים יחיד קעגן דער עבודה פון די פריערדיגע דורות.
-
22:34 די מנהיגים ווערן קלענער; דינען השם אין יעדן מצב
דער משגיח ערקלערט אז א נביא האט מען אמאל גערופן רואה, ווייל א קוק פונעם צדיק איז געווען גענוג; שפעטער האט מען געדארפט רעדן, און היינט העלפט אפילו רעדן נישט. ער ברענגט דעם בית אהרן'ס ווארט אויף אידיש, אז קיין בריאה קען זיך נישט אויפהייבן צו דינען גאט, נאר ווי גאט וויל, און דעם בעל שם טוב'ס לימוד אז מ'דינט השם יתברך אין יעדן מצב, אפילו מיט א בלבול ביים דאווענען.
-
26:07 מעשיות: פארשלאסן, און א שטיקל תורה וואס האט געדינט דריי יאר מעשה
דער משגיח דערציילט פון איינעם וואס איז פארשלאסן געווען אין א פלאץ וואו מ'טאר נישט טראכטן דברי תורה, און ער האט געקלאפט אין די ווענט שטונדן לאנג כדי נישט צו טראכטן תורה, ווייל דאס איז דארט געווען זיין עבודה. דערנאך דערציילט ער פון א חסיד וואס איז געקומען צום בית אהרן נאך דריי יאר, ווייל איין שטיקל תורה האט אים געדינט ביז דאן, און דער רבי האט עס פארשריבן.
-
29:34 אמאל און היינט: א קרעכץ פון תשובה איז גענוג
דער משגיח דערציילט, ווי ער האט געהערט פונעם סקווירער רבי'ן, פון א יונגל וואס האט זיך אפגערוט פון לערנען מיט לערנען שווערע משניות און הלכות קידוש החודש, און האט נישט געוואוסט וואס הייסט זיך שפילן; היינט וואקסן נישט אזעלכע קינדער. ער ברענגט דעם בית אהרן אויף "דור לדור ישבח", און דעם אריז"ל'ס תירוץ אויף רבי אלעזר בן עזריה'ס תענית: אין קליינע דורות איז א קרעכץ צום רבונו של עולם פונקט אזוי גוט.
-
35:14 היינט קיין פך, נאר א רושם פון שמן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די פריערדיגע דורות האבן נאך געהאט א ריינעם פך, אפט א צדיק אין דור, אבער היינט איז נישטא אפילו דאס, נאר אביסל שמן וואס קלעפט זיך צו די ווענט. אין אונזער דור, זאגט ער, האבן די חכמים מגלה געווען א נייעם נס חנוכה פון א ליידיגן פך, און דער חותם וואס בלייבט איז די נקודה פון דער אמונה פון אברהם אבינו, וואס דער מדרש רופט א כהן גדול, וואס קיין יון קען נישט מטמא זיין.
-
41:18 זאת חנוכה און די ליידיגע אכטע ליכט
דער משגיח ברענגט דעם בעל התניא אז די ליכט דערגרייכן אפילו די בחינת רגלים, די וואס האבן נאך א בענקשאפט צום רבונו של עולם. ער ערקלערט אז די אכטע ליכט איז געשטאנען ליידיג גאנץ חנוכה און ווערט ערשט יעצט אנגעצונדן, אז יעדע נאכט איז קעגן איינע פון די י"ג מידות של רחמים, און אז די ציבור אין בית הכנסת מאכט אז מ'קען צינדן אפילו שפעטער.
-
44:59 די מנורה איז גאנץ כלל ישראל, איין שטיק שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דעם אכטן טאג ליינט מען בהעלותך, ווייל די מנורה איז כולל גאנץ כלל ישראל און די גאנצע תורה. די שבעה רועים לייכטן אויבן אויף איר שפיץ, און איר ירך זענען די נשמות פון עקבתא דמשיחא, אבער אלץ איז איין שטיק מקשה. ער זאגט אז די פרשה רעדט פון דער חנוכה מנורה, דערפאר חזר'ט זי איבער אז אפילו די ירך איז מקשה.
-
48:59 גם יחד: זיך צוזאמענקומען, און א תפילה אויפן סוף
דער משגיח ערקלערט דעם מזמור וואס מ'זאגט פארן צינדן, "הנה מה טוב... גם יחד": די חנוכה סעודה, ווען מ'קומט זיך צוזאמען, איז אליין א בחינה פון מקשה, און דער שמן הטוב גייט ארונטער פונעם ראש אויפן זקן, די י"ג מידות. ער פארענדיגט מיט א תפילה אז די ליידיגע נשמות פון עקבתא דמשיחא זאלן געהאלפן ווערן און די גאנצע מנורה זאל ווערן שלם.
דער שיעור, אויסגעשריבן
די מנורה מקשה, און די קשיא פון דער ערשטער נאכט
דער משגיח עפנט מיט דער קריאה פון בהעלותך, וואו עס ווערט נאכאמאל איבערגעחזרט אז די מנורה איז מקשה, פון איין שטיק גאלד, ביז איר ירך און ביז אירע פרחים. אין פרשת תרומה קען מען לערנען אז אפגעהאקטע שטיקלעך מעג מען צוריק מצרף זיין און צוזאמענלייגן; דא שליסט די תורה עס אויס. ער פרעגט פארוואס מ'דארף עס נאכאמאל זאגן אין א פרשה וואס איז שייך צו חנוכה. א,ב
דער ליידיגער פך
דער צבי לצדיק איז מדייק אין דער גמרא "פך של שמן": ס'איז געווען א ליידיגער פך, וואס מ'האט אמאל גענוצט פאר שמן, און דער כהן גדול האט אים פארחתמ'עט כדי מ'זאל וויסן אז ער איז זיינס. נאר עטליכע טראפן זענען געבליבן אויף די ווענט, ממילא איז אפילו די ערשטע נאכט געווען א נס, און דערפאר איז חנוכה אכט טעג, ווייל דער נס איז געווען אלע אכט טעג. ד,ה
אסאך אמת'דיגע תירוצים: די היכלות אין הימל
אבער די ראשונים אליין האבן געזאגט כמה וכמה תירוצים; דער בית יוסף אליין ברענגט דריי, און נאר איינער קען זיין די מציאות. דער משגיח שארפט עס מיט דער משנה אין נדה איבער דער צורה פונעם גוף: רש"י, תוספות און דער רמב"ם לערנען יעדער אנדערש, און דער חתם סופר שרייבט אז די רופאים זעען אז נאר דעם רמב"ם'ס פשט שטימט מיט דער מציאות. האבן דען רש"י און תוספות זיך טועה געווען? ג,ז,ח
ער ענטפערט מיטן אריז"ל, וועמענס צורה פון אן אות איז אנדערש ווי דעם בית יוסף'ס: דער אריז"ל האט געשריבן ברוח הקודש ווי זי זעט אויס אין די העכערע עולמות, אבער פאר מצוות דא שרייבט מען ווי דער בית יוסף. אין הימל זענען פאראן אסאך היכלות, אין יעדן לערנט מען תורה אויף אן אנדער אופן, און יעדער תלמיד חכם שעפט זיין תורה פונעם היכל פון זיין שורש הנשמה, ווי "אלו ואלו". ג,ט
דער פסק באשטימט די מציאות; יעדער תירוץ ברענגט א נייע ישועה
ממילא, ווען רש"י און תוספות קריגן זיך אין דער משנה, רעדט יעדער פון זיין שורש. דער רמב"ם, אלס א פוסק, האט זיך אויסגעגליכן מיט דער גשמיות'דיגער וועלט, און ווייל די הלכה איז געפסק'נט געווארן ווי אים, גייט די מציאות דא נאך אים; ווען מ'וואלט געפסק'נט אנדערש, וואלט די צורה געווען אנדערש. אין אנדערע היכלות פסק'נט מען אנדערש, און דארט איז טאקע די מציאות אנדערש. ז
אזוי אויך יעדער ראשון און אחרון וואס ענטפערט דעם בית יוסף'ס קשיא ענטפערט לויט זיין מציאות, און זיין חידוש אויפן נס ברענגט ארונטער א נייע ישועה אין זיין דור. דער משגיח לייגט צו אז חנוכה איז בעיקר פאר די שפעטערדיגע דורות, און פאר די וואס קענען זיך נישט אויפהייבן צו דער קדושה פון שבת; צו זיי קומט עס ארונטער. ג
די פאלנדיגע דורות און די ליידיגע שבולים
די מנהיגים ווערן קלענער; דינען השם אין יעדן מצב
אויך די מנהיגים ווערן קלענער. א נביא האט מען אמאל גערופן רואה, ערקלערט דער משגיח, ווייל דער צדיק האט נאר געדארפט געבן א קוק און מ'האט תשובה געטון; שפעטער האט מען געדארפט רעדן, און היינט העלפט אפילו רעדן נישט. מ
ער ברענגט א ווארט וואס דער בית אהרן האט אליין פארשריבן אויף אידיש: וועלכע בריאה קען זיך אויפהייבן צו דינען גאט? נאר ווי גאט וויל, ווען ער וויל און מיט וואס ער וויל. דער בעל שם טוב האט געלערנט אז מ'דארף דינען דעם רבונו של עולם אויף יעדן אופן: אז צוויי גוים שטעלן זיך אוועק רעדן בשעת'ן דאווענען, איז דאס אויך מן השמים, און דאס איז יעצט די עבודה. נ
צוויי מעשיות
דער משגיח דערציילט פון איינעם וואס איז געווען פארשלאסן אכט שטונדן אין א פלאץ וואו מ'טאר נישט טראכטן תורה, און ער האט געקלאפט אין די ווענט כדי נישט צו טראכטן דברי תורה. דאס וואס מ'האט אים דארט אריינגעשטעלט, זאגט ער, איז געווען זיין עבודה. איינער מיינט אז זיך אויפהייבן הייסט אוועקגיין אין א וואלד מיט שיינע ציצית; דער בית אהרן האט געלערנט אנדערש. נ
אמאל און היינט: א קרעכץ פון תשובה איז גענוג
היינט האלט שוין נישט איין ווארט דריי יאר. דער משגיח האט געהערט פונעם סקווירער רבי'ן פון א יונגל, א גרויסער בעל חשבון, וואס מ'האט אים אריינגערופן ווען ער האט זיך געשפילט. ער האט דערציילט אז פון זעקס יאר אן האט ער זיך אפגערוט פון לערנען מיט א שווערע משנה פון מאסן מיטן תוספות יום טוב, און מיט עלף יאר מיטן רמב"ם הלכות קידוש החודש; ער האט נישט געוואוסט וואס הייסט זיך שפילן. היינט וואקסן נישט אזעלכע קינדער. ש
פונדעסטוועגן האט דער בית אהרן געטייטשט "דור לדור ישבח" אז די וועלט ווערט בעסער, ווייל די עבודה היינט איז טייערער פארן רבונו של עולם. די תלמידים פונעם אריז"ל האבן געפרעגט: אויב רבי אלעזר בן עזריה האט געפאסט ביז די ציין זענען שווארץ געווארן צוליב זיין קו, ווי עס שטייט אין ירושלמי, ווי אזוי קענען מיר זיך אן עצה געבן? ער האט געענטפערט אז אין קליינע דורות איז א קרעכץ צום אייבערשטן פונקט אזוי גוט. היינט איז א החלטה צו ווערן בעסער א גרויסע עבודה; ווייל עס ווערט ערגער, ווערט עס בעסער. נ,ס,ע
היינט קיין פך, נאר א רושם פון שמן
די פריערדיגע דורות האבן נאך געהאט א ריינקייט אין הארצן, א פך וואס איז נישט נטמא געווארן; אפט איז דער צדיק פון דור געווען זיין פך השמן, און מן השמים האט מען אים געגעבן כח צו מחזיר בתשובה זיין דעם דור. היינט איז נישטא אפילו דאס, נישט ביים כלל און נישט ביי די גדולי הדור. וואס בלייבט איז א ליידיגער פך מיט אביסל שמן וואס קלעפט זיך צו די ווענט, א רושם, און דערמיט קען מען געהאלפן ווערן.
אין יעדן דור האבן די חכמים פארענטפערט דעם בית יוסף'ס קשיא, און א ישועה איז נתחדש געווארן. אין אונזער דור, נאך דער מלחמה וואס האט אנגעהויבן די עכטע עקבתא דמשיחא, האבן צוויי חכמים מגלה געווען א נייעם נס חנוכה: מ'דארף נישט קיין פך, נאר א רושם, כדי אפילו די ליידיגע שבולים זאלן נישט פארהונגערט ווערן אין די יארן פון רעב פאר משיח. ג,ד,ו
זאת חנוכה און די ליידיגע אכטע ליכט
דער משגיח ברענגט דעם בעל התניא אז מ'צינדט ביז די רגלים גייען אוועק פונעם מארק, אז אפילו די בחינת רגלים, וואס בענקען נאכן רבונו של עולם, זאלן דערגרייכט ווערן. די אכטע ליכט איז געשטאנען ליידיג גאנץ חנוכה, און ערשט יעצט צינדט מען זי אן.
די מנורה איז גאנץ כלל ישראל, איין שטיק
דעם אכטן טאג ליינט מען בהעלותך, ווייל די מנורה איז כולל גאנץ כלל ישראל און די גאנצע תורה. אויבן לייכטן די שבעה רועים: אברהם, יצחק, יעקב, משה, אהרן, יוסף און דוד; די ירך, וואס ליגט אויף דער ערד, זענען די נשמות פון עקבתא דמשיחא, די ווייטסטע פון די נרות. אבער אויך זיי זענען א חלק פון דער מנורה. א
גם יחד, און א תפילה אויפן סוף
דער מזמור וואס מ'זאגט פארן צינדן, "הנה מה טוב... גם יחד", ערקלערט די חנוכה סעודה: ווען אידן זיצן צוזאמען טוט עס אויך א בחינה פון מקשה, און פארבינדט נידעריגע מדרגות מיט הויכע. "כשמן הטוב על הראש, יורד על הזקן": דער שמן הטוב איז דער שורש פון חנוכה, און דער זקן איז די י"ג מידות של רחמים, קעגן די י"ג מידות שהתורה נדרשת בהן. ר
דער משגיח פארענדיגט אז היינט ביינאכט האט מען אנגעצונדן אויך די אכטע ליכט, וואס איז זיבן נעכט געווען ליידיג. ער בעט אז די ליידיגע נשמות פון עקבתא דמשיחא, די ירך פון דער מנורה, זאלן געהאלפן ווערן, און די גאנצע מנורה זאל ווערן שלם מיט דער גאולה.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
תלמוד ירושלמי
מדרש
- פ Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 40:01
ראשונים
אחרונים און חסידות
- ג לכאורה Beis Yosef, Orach Chaim 670 מפתח אינעם אויסשרייב: 8:07, 10:11, 15:14, 37:22
- ד Tzvi LaTzaddik (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 3:10, 5:02, 37:22
- ח Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 8:07
- כ Chessed l'Avraham (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 18:50
- נ Beis Aharon (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 24:23, 26:34, 28:05, 32:50
אנדערע
עיקרי הדברים
- 5:16 דער צבי לצדיק און דער ישמח ישראל ענטפערן אז דער פך וואס די חשמונאים האבן געפונען איז געווען ליידיג, א פך וואס מ'האט פריער גענוצט פאר שמן, און פון די עטליכע טראפן איז שוין די ערשטע נאכט געווען א נס.
- 12:06 יעדע שיטה אין תורה קומט פון אן אנדער היכל אין הימל לויט דעם שורש הנשמה פונעם תלמיד חכם, און דער פסק דא אונטן באשטימט וויאזוי די מציאות איז אין דער וועלט.
- 16:32 יעדן חכם'ס נייער תירוץ וויאזוי דער נס חנוכה איז געווען ברענגט ארונטער א נייע ישועה אין זיין דור.
- 17:28 חנוכה איז בעיקר פאר די שפעטערדיגע נידעריגע דורות, וואס זענען ווי ליידיגע שבולים, און איר ליכט קומט ארונטער צו זיי.
- 24:35 לויט דעם בית אהרן און דעם בעל שם טוב קען מען און דארף מען דינען דעם רבונו של עולם אין יעדן מצב, מיט וואס מ'האט.
- 34:32 אין די היינטיגע קליינע דורות איז א קרעכץ פון תשובה אדער א החלטה צו ווערן בעסער אזוי חשוב פארן רבונו של עולם ווי די שווערע עבודה פון אמאל.
- 45:03 די מנורה, וואס איז מקשה, איין שטיק ביז צו איר ירך, ווייזט אז גאנץ כלל ישראל, אפילו די נשמות פון עקבתא דמשיחא, זענען איינס מיט די ליכט וואס לייכטן.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:50 פארוואס חזר'ט פרשת בהעלותך איבער וויאזוי די מנורה איז געמאכט געווארן, ווען אין פרשת תרומה שטייט עס שוין?
תירוץ: 47:47 ווייל בהעלותך רעדט פון דער חנוכה מנורה, מוז עס באטאנען אז אלץ ביז צו דער ירך איז מקשה, איין שטיק, אז אפילו די נידעריגסטע נשמות זאלן זיין איינס מיט די ליכט.
-
קשיא: 3:10 אויב ס'איז געווען שמן אויף איין נאכט, וואס איז געווען דער נס די ערשטע נאכט?
תירוץ: 5:16 לויט דעם צבי לצדיק און דעם ישמח ישראל איז דער פך געווען ליידיג, נאר מיט עטליכע טראפן אויף די ווענט, ממילא איז שוין די ערשטע נאכט געווען א נס.
-
קשיא: 8:07 ווי אזוי קענען פארשידענע תירוצים און פשטים, ווי רש"י, תוספות און דער רמב"ם אויף דער משנה אין נדה, אלע זיין אמת?
תירוץ: 12:06 יעדער לערנט פון זיין היכל אין הימל לויט זיין שורש הנשמה, און דער פסק באשטימט וועלכער ווערט די מציאות פון דער וועלט.
-
קשיא: 34:10 אויב רבי אלעזר בן עזריה האט געדארפט פאסטן ביז די ציין זענען שווארץ געווארן פאר אזא קליינע זאך, ווי אזוי קענען מיר זיך אן עצה געבן?
תירוץ: 34:30 דער אריז"ל האט געענטפערט אז אין אזעלכע קליינע דורות איז א קרעכץ און א געשריי צום רבונו של עולם פונקט אזוי גוט.
מעשיות
-
26:28 פארשלאסן אכט שטונדן
דער משגיח דערציילט פון איינעם וואס איז פארשלאסן געווארן אין א פלאץ וואו מ'טאר נישט טראכטן דברי תורה, און ער האט נישט געקענט ארויסגיין. כדי נישט אריינצולאזן קיין דברי תורה אין קאפ האט ער געקלאפט אין די ווענט, און ער איז דארט געזעסן אכט שטונדן. דער משגיח פרעגט ווי אזוי מ'דינט דעם רבונו של עולם אין אזא מצב, און ענטפערט אז דאס וואס מ'איז דארט אריינגעשטעלט איז אליין די עבודה.
-
28:05 דער חסיד וואס איין שטיקל תורה האט אים געדינט דריי יאר
א חסיד איז געקומען צום בית אהרן נאך דריי יאר, און דער רבי האט אים געפרעגט פארוואס ער איז נישט געקומען ביז יעצט. ער האט געענטפערט אז מיט דריי יאר צוריק האט ער געהערט א שטיקל תורה פונעם רבי'ן, און דאס האט אים געדינט ביז יעצט; ערשט יעצט שפירט ער אז ער דארף עפעס א התחדשות. דאס שטיקל תורה איז געווען אז קיין בריאה קען זיך נישט אויפהייבן צו דינען גאט נאר ווי גאט וויל. דער רבי האט געזאגט אז ער האט עס נישט אזוי געזאגט, אבער ווייל עס האט געדינט א חסיד דריי יאר, איז עס א וויכטיג שטיקל תורה, און ער האט עס פארשריבן.
-
30:03 דאס יונגל וואס האט נישט געוואוסט וואס הייסט זיך שפילן
דער משגיח האט געהערט פונעם סקווירער רבי'ן פון א קינד, א גרויסער בעל חשבון, וואס דער טאטע האט אים אריינגערופן ווען מ'האט אים געטראפן זיך שפילן. דאס קינד האט דערציילט אז פון זעקס יאר אן, ווען ער איז מיד געווארן פון לערנען, האט ער זיך אפגערוט מיט לערנען א שווערע משנה פון מאסן מיטן תוספות יום טוב, און מיט עלף יאר מיט דורכגיין דעם רמב"ם הלכות קידוש החודש. ער האט געזאגט אז ער ווייסט נישט וואס הייסט זיך שפילן. דער משגיח לייגט צו אז היינט וואקסן שוין נישט אזעלכע קינדער.
אין דער מעשה: דער סקווירער רבי
געדאנקען
- 3:48 דער משגיח לערנט פון דעם צבי לצדיק'ס זהירות, אז ער וואלט נישט געזאגט א תירוץ וואס די ראשונים האבן נישט געזאגט ווען עס וואלט נישט געווען אמת, אז א נייער תירוץ אויף חנוכה איז אליין א נייע התגלות.
- 14:12 ווייל די מציאות אין דער וועלט גייט נאך דעם פסק, ווי ביים רמב"ם אויף דער משנה אין נדה, איז יעדן חכם'ס תירוץ אויף דער ערשטער נאכט נישט נאר א פשט אין דעם וואס איז געווען, נאר ער ברענגט א נייע סארט נס אין זיין אייגענעם דור.
- 38:31 דער תירוץ פון א ליידיגן פך מיט נאר א רושם פון שמן איז מגולה געווארן דווקא פאר אונזער דור, ווייל נאר אזא נס פאסט פאר א דור וואס איז אליין א ליידיג כלי.
- 40:01 דער חותם פונעם כהן גדול אויפן פך איז די נקודה פון אמונה וואס מ'האט גע'ירש'נט פון אברהם אבינו, וואס דער מדרש רופט א כהן גדול, און קיין יון קען עס נישט מטמא זיין, אפילו ווען דער פך איז ליידיג.
- 32:50 דער משגיח לערנט "דור לדור ישבח" מיט דעם בית אהרן: דווקא ווייל די דורות ווערן ערגער, איז זייער קליינע עבודה טייערער, און ממילא ווערט די וועלט בעסער.
- 42:26 די אכטע ליכט, וואס איז געשטאנען ליידיג גאנץ חנוכה, איז א בילד פון די ליידיגע נשמות פון עקבתא דמשיחא, און וואס מ'צינדט זי אן זאת חנוכה ווייזט אז מ'צינדט אויך זיי אן.
- 47:26 בהעלותך חזר'ט איבער אז די מנורה איז מקשה ביז צו איר ירך, ווייל עס רעדט פון דער חנוכה מנורה, צו לערנען אז די נידעריגסטע נשמות זענען נישט צוגעטשעפעטע שטיקער, נאר איין שטיק מיט די ליכט אויבן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, דער בית אהרן, דער בעל התניא, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער ישמח ישראל, דער סקווירער רבי, דער צבי לצדיק, דער רמב"ם, יוסף הצדיק, רבי אלעזר בן עזריה, רבי יוסף קארו, רש"י
ערכים היכל, זאת חנוכה, י"ג מדות הרחמים, עקבתא דמשיחא, פך השמן, שורש הנשמה