An Explanation of מגילת רות: The redemption of רות, the נשמה of יובל, from the bondage of מואב
קאטאלאג: ZMANIM (English) שבועות נומ׳ 5 פאקעט גייד ז׳ 68 תשס"ה (2004–05) ענגליש 51 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט מגילת רות אלס די מגילה פון יובל, א נשמה וואס קערט זיך אום צו איר שורש: רות, א נשמה פון יובל, ווערט ארויסגעצויגן פון מואב קיין בית לחם, און אפילו איר אייניקל מנשה ווערט צוריקגעברענגט דורך דעם באהאלטענעם טונעל פון תשובה.
דער משגיח עפנט מיט שבועות אלס א טאג פון יובל, א צוריקקער צום שורש, אקעגן דעם עבד וואס רייסט זיך אפ פון דער אידישער משפחה און וויל נישט כאפן דעם "שטריק" פון שבת, ביז דער שופר פון יובל שלעפט אים ארויס. מגילת רות איז די מגילה פון יובל; אזוי ווי יובל איז דא אין זמן און אין נפש, האט עס אויך א מקום, בית לחם, דער ארט פון דוד המלך און משיח. נעמי, די ווייב פון אלימלך, גייט קיין מואב צוריקברענגען רות, א נשמה פון יובל. בועז רמז'ט פאר רות אז מנשה וועט ארויסקומען פון איר, און דער משגיח פרעגט פארוואס ער האט איר געדארפט זאגן אזא שווערע זאך. דורך דער מעשה פון רב אשי מיט מנשה אין דער גמרא ענטפערט ער, אז אפילו מנשה לערנט כלל ישראל ווי אזוי צו מאכן המוציא. ער ערקלערט דעם טונעל וואס הקב"ה האט געגראבן פאר מנשה'ס תשובה אלס יבום, דער תיקון פון נשמות, פארבינדט עס מיט די נשמות אין אונזער ברויט, און ענדיגט מיט הכנה צו שבועות.
סדר השיעור
-
0:00 שבועות, יובל און דער עבד וואס גייט אוועק פון דער משפחה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שטעלט פאר רות און בועז און רופט שבועות א טאג פון יובל, א צוריקקער צום שורש. ער שטעלט אקעגן דעם עבד וואס רייסט זיך אפ פון דער אידישער משפחה און כאפט נישט דעם "שטריק" פון שבת, ביז דער שופר פון יובל אום יום כיפור שלעפט אים ארויס ווי א לייפגארד.
-
7:26 בית לחם, דער מקום פון יובל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח רופט מגילת רות די מגילה פון יובל, און לויט דעם דריי-פאך פון זמן, מקום און נפש זאגט ער אז דער מקום פון יובל איז בית לחם. דוד המלך און משיח, וואס קלייבט צוזאם אידן, זענען נשמות פון יובל, און רחל ביי בית לחם האט באקומען די הבטחה פון צוריקקומען.
-
12:46 נעמי ברענגט רות ארויס פון מואב שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז נעמי, די ווייב פון אלימלך, האט געהאט דעם תפקיד פון מלכות, צוריקצוברענגען פארלוירענע נשמות; זי איז געגאנגען קיין מואב, דער היפך פון יובל, ארויסצונעמען רות. דערנאך ברענגט ער בועז'ס ווערטער צו רות וועגן איינטונקען איר ברויט אין עסיג, און דעם פשט פון דער גמרא אז עס רמז'ט אויף מנשה.
-
16:07 מנשה'ס תשובה און בועז'ס שווערער רמז שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח דערציילט פון מנשה'ס רשעות, ווי ער איז געווען אין א הייסן קעסל, זיין תשובה, און ווי הקב"ה האט געגראבן א טונעל אונטער דעם כסא הכבוד אקעגן די מלאכים. דערנאך פרעגט ער פארוואס בועז, וואס איז מחויב אין דעם איסור פון אונאת דברים, האט דערציילט רות פון דעם פגם אין איר משפחה.
-
21:25 מנשה באווייזט זיך צו רב אשי מעשה
דער משגיח דערציילט די מעשה פון דער גמרא מיט רב אשי, וואס האט גערופן מנשה "אונזער חבר", און ווי מנשה איז געקומען צו אים אין חלום צו פרעגן פון וואו מ'שניידט די ברויט ביי המוציא. רב אשי האט אנדערן טאג געלערנט דעם ענטפער, און די הלכה איז אריין אין רמב"ם, אין שולחן ערוך און צו יעדן אידישן טיש.
-
27:08 בועז'ס טרייסט און די טענה פון די מלאכים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ענטפערט אז בועז האט געטרייסט רות: אפילו דער רשע פון איר משפחה וועט לערנען כלל ישראל די הלכה פון המוציא. דערנאך פרעגט ער פארוואס הקב"ה האט אריינגעשמוגלט מנשה אנשטאט זאגן די מלאכים אז זיי טועה'ן, און ער ברענגט דעם ירושלמי וועגן ווער עס באשטימט וואס ווערט פון דעם חוטא.
-
31:28 מדרגות אין תורה און די מחלוקת אין דער משנה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז תשובה העלפט וואו די פשוט'ע מדרגה פון דער תורה העלפט נישט, ווייל ס'זענען דא מדרגות אין נפש און אין תורה, און יעדער איד מוז זיך אומקערן צו זיין שורש. ממילא זענען די משנה, אז מנשה האט נישט קיין חלק, און די גמרא, אז ער האט יא, ביידע אמת אויף פארשידענע מדרגות, און הקב"ה טוט אויף א מדרגה וואס די מלאכים קענען נישט באגרייפן.
-
35:55 ארץ ישראל, משיח און דער ערשטער יבום שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט אז ווער עס איז נגזר געווארן אין חוץ לארץ און אנטלויפט קיין ארץ ישראל, משפט מען אים איבער, ווייל דארט איז נתגלה א טיפערע מדרגה פון דין; אזוי ברענגט משיח, א נשמה פון יובל, נאענט יעדן איד. דערנאך גייט ער איבער צו יבום אלס א תיקון פון נשמות, פון יהודה און תמר ביז בועז און רות.
-
40:23 יבום אלס א טונעל; נשמות אין ברויט
דער משגיח רופט יבום א טונעל אונטער דעם כסא הכבוד און פארבינדט עס מיט משיח. ער גלייכט דאס באהאלטענע פארדייען פון ברויט אין קערפער צום באהאלטענעם תיקון פון א נשמה אין עסן, און ברענגט דעם בעל שם טוב אז הונגער איז דא ווייל א נשמה איז איינגעוויקלט אין דעם עסן.
-
44:01 עסן מיט כוונה און מנשה'ס לימוד
דער משגיח שטעלט אקעגן עסן אן א מחשבה מיט נטילת ידים, א ברכה און כוונה, וואס הייבן אויף די נשמה אין דער ברויט. באקן איז דער לעצטער שלב פונעם תיקון פון דער ברויט, ממילא ווייזט דער טייל וואס ווערט פריער געבאקן אז הקב"ה איילט זיין תיקון; דאס איז געווען מנשה'ס ווארט צו רב אשי, אז הקב"ה איילט דעם תיקון פון מלכות בית דוד.
-
48:16 זיך גרייטן צו שבועות
דער משגיח קומט צוריק צו שבועות אלס א צוריקקער צום שורש און מערקט אן אז די תורה הייסט זיך גרייטן, זיבן וואכן ספירה, נאר פאר שבועות. ער מוטיגט אויסצונוצן די לעצטע וואך פון ספירה, אפילו נאך פארלוירענע צייט.
דער שיעור, אויסגעשריבן
שבועות, יובל און דער עבד
דער משגיח מערקט אן אז רות איז געקומען פון מואב און בועז פון יהודה, און אזוי ווי ס'איז געווען יבום ביי יהודה און תמר, איז געווען יבום ביי בועז און רות. רות שטאמט פון לוט'ס עלטערער טאכטער, די מאמע פון מואב, דורך בלק און עגלון. שבועות, זאגט ער, איז א טאג פון יובל, א צוריקקער צום שורש, און דאס ציילן פון כלל ישראל לויט משפחות אין במדבר גרייט צו דערצו. ד
אקעגן דעם שטייט דער עבד, וואס גייט אוועק פון דער אידישער משפחה און פארלירט איר קדושה. שבת, א טאג פון תשובה, איז א שטריק וואס מ'ווארפט אים, אבער ער וויל עס נישט. דערנאך קומט יובל, די פופציגסטע מדרגה: דער שופר אום יום כיפור שלעפט אים ארויס ביי די האר ווי א לייפגארד, אזוי ווי דער שופר פון משיח וועט טון.
בית לחם, דער מקום פון יובל
דער משגיח רופט מגילת רות די מגילה פון יובל. לויט ספר יצירה איז אלעס דא אין זמן, מקום און נפש, ממילא דארף יובל האבן א מקום, און ער איז משוכנע, הגם ער האט עס נישט געזען אין קיין ספר, אז דאס איז בית לחם. דוד המלך און משיח זענען נשמות פון יובל; ווי דער רמב"ם שרייבט, דערקענט מען משיח דורך דעם וואס ער קלייבט צוזאם אידן קיין ארץ ישראל. רחל, ביי בית לחם, האט דארט באקומען די הבטחה פון צוריקקומען. ו,ז
נעמי ברענגט רות ארויס פון מואב
נעמי איז געווען די ווייב פון אלימלך, וועמענס נאמען דער מדרש טייטשט אויף מלכות, וואס איר תפקיד איז צוריקצוברענגען פארלוירענע נשמות. זי איז געגאנגען קיין מואב, דער היפך פון יובל, ארויסצונעמען רות. שפעטער האט בועז געהייסן רות איינטונקען איר ברויט אין עסיג, און די גמרא טייטשט אז דאס רמז'ט אויף מנשה וואס וועט ארויסקומען פון איר. ח,א,ב
מנשה'ס תשובה און בועז'ס רמז
מנשה איז געווען א גרויסער רשע וואס האט אריינגעברענגט א פסל אין בית המקדש. דער מלך פון אשור האט אים געפאנגען און אריינגעלייגט אין א קעסל איבער א פייער, און ער האט תשובה געטון. די גמרא דערציילט אז די מלאכים האבן טענה'ט קעגן, האט הקב"ה געגראבן א טונעל אונטער דעם כסא הכבוד און אים מקבל געווען. ט
דער משגיח פרעגט פארוואס בועז האט איר בכלל דאס געזאגט, ווען אונאת דברים איז אסור, בפרט ביי א גר. איר משפחה האט שוין געהאט פגמים, וואס קומען ארויס אין שפעטערע דורות.
מנשה באווייזט זיך צו רב אשי
די גמרא אין סנהדרין דערציילט אז רב אשי האט געדרש'נט אין ספר מלכים און געזאגט אז מארגן וועט מען רעדן פון "אונזער חבר מנשה". ביינאכט איז מנשה געקומען צו אים אין חלום און געפרעגט פון וואספארא טייל פון דער ברויט מ'שניידט ביי המוציא. ווען רב אשי האט נישט געוואוסט, האט מנשה געפרעגט ווי אזוי ער רופט אים זיין חבר, און געזאגט: וואו די שאלעכץ האט זיך פריער געמאכט, דער בעסטער געבאקענער טייל. כ
בועז'ס טרייסט און די טענה פון די מלאכים
דער משגיח ענטפערט אז בועז האט געטרייסט רות, וואס האט זיך געזארגט וועגן איר יחוס: אפילו דער רשע פון איר משפחה וועט לערנען כלל ישראל המוציא, און איר ברויט וועט זיין איינגעטונקען אין מנשה'ס הלכה.
מדרגות אין תורה
תשובה, ערקלערט דער משגיח, קומט פון טיפערע מדרגות אין נפש און אין תורה, און יעדער איד מוז זיך אומקערן צו זיין שורש; דאס איז יובל. ממילא זענען די משנה, אז מנשה האט נישט קיין חלק, און די גמרא, אז ער האט יא, ביידע אמת אויף פארשידענע מדרגות, ווייל מ'קען קיינמאל נישט אינגאנצן אויסמעקן א איד פון כלל ישראל. די מלאכים משפט'ן לויט זייער מדרגה; הקב"ה טוט פון א העכערע וואס זיי באגרייפן נישט, און דערפאר שמוגלט ער אריין מנשה. י
ארץ ישראל, משיח און יבום
יבום אלס א טונעל; נשמות אין ברויט
דער משגיח רופט יבום א טונעל אונטער דעם כסא הכבוד, שווער גראבן כדי צו ברענגען א נשמה צו איר תיקון, און פארבינדט עס מיט משיח. אזוי ווי א מענטש עסט ברויט און ווייסט נישט ווי דער קערפער נעמט ארויס די נארונג, ווייסט ער נישט פון דער נשמה אין איר; דער בעל שם טוב האט ערקלערט אז הונגער איז דא ווייל א נשמה איז איינגעוויקלט אין דעם עסן.
מראי מקומות
תורה
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
תלמוד ירושלמי
מדרש
- ח Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 12:46
זוהר און קבלה
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 0:44 שבועות איז א טאג פון יובל: א צוריקקער פון יעדן איד צו זיין שורש און צו דער אידישער משפחה, וואס דאס ציילן פון כלל ישראל לויט זייערע משפחות גרייט צו.
- 8:05 יובל איז דא אין זמן, אין נפש און אין מקום; זיין מקום איז בית לחם, דער ארט פון דוד המלך און משיח, וואס קלייבט צוזאם אידן צוריק קיין ארץ ישראל.
- 27:18 בועז'ס רמז אז מנשה וועט ארויסקומען פון רות איז געווען א טרייסט: אפילו מנשה וועט לערנען כלל ישראל די הלכה פון המוציא.
- 33:53 הקב"ה האט מקבל געווען מנשה'ס תשובה דורך א באהאלטענעם טונעל, ווייל ס'איז דא א מדרגה אין תורה העכער ווי די מלאכים קענען באגרייפן, וואו יעדער איד מוז זיך אומקערן.
- 40:23 יבום איז דער תיקון פון נשמות, א "טונעל אונטער דעם כסא הכבוד", און עס איז פארבונדן מיט משיח.
- 43:05 עסן האט אין זיך נשמות וואס ווארטן אויף זייער תיקון; עסן מיט נטילת ידים, א ברכה און כוונה הייבט זיי אויף, און עסן אן א מחשבה נידערט זיי.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 18:40 פארוואס האט בועז געזאגט רות אז מנשה וועט ארויסקומען פון איר, ווען ס'איז דא אן איסור פון אונאת דברים, בפרט ביי א גר?
תירוץ: 27:18 כדי איר צו טרייסטן: זי האט זיך געזארגט וועגן דעם פגם אין איר משפחה, און זי הערט אז אפילו דער רשע פון איר משפחה וועט לערנען כלל ישראל די הלכה פון המוציא.
-
קשיא: 28:49 אויב די מלאכים האבן נישט גערעכט, פארוואס האט הקב"ה זיי נישט געזאגט, און אויב זיי האבן יא גערעכט, פארוואס האט ער מקבל געווען מנשה דורך א טונעל?
תירוץ: 34:08 די מלאכים האבן גערעכט לויט דער מדרגה פון תורה וואס זיי באגרייפן, אבער הקב"ה טוט פון א העכערע מדרגה פון תורה וואס זיי קענען נישט באגרייפן, דערפאר ברענגט ער אריין מנשה אן דעם וואס זיי זאלן זען.
-
קשיא: 33:14 ווי אזוי קען די משנה זאגן אז מנשה האט נישט קיין חלק לעולם הבא, און די גמרא זאגט אז ער האט יא?
תירוץ: 33:48 ביידע זענען אמת אויף פארשידענע מדרגות: מ'קען קיינמאל נישט אינגאנצן אויסמעקן א איד פון כלל ישראל, און עס ווענדט זיך פון וואספארא מדרגה פון דין מ'קוקט.
-
קשיא: 22:49 פארוואס מאכט מען המוציא אויף דעם בעסטן געבאקענעם טייל פון דער ברויט?
תירוץ: 46:32 באקן איז דער לעצטער שלב פונעם תיקון פון דער נשמה אין דער ברויט; דער טייל וואס ווערט פריער געבאקן ווייזט אז הקב"ה איילט זיין תיקון, דערפאר מאכט מען דארט די ברכה.
מעשיות
-
16:37 מנשה אין דעם הייסן קעסל
מנשה איז געווען א גרויסער רשע וואס האט פארשפרייט עבודה זרה און אריינגעברענגט א פסל אין בית המקדש. דער מלך פון אשור האט אים גענומען געפאנגען, אים אריינגעלייגט אין א ריזיגן קעסל און אונטערגעצונדן א פייער. ווען מנשה האט געזען אז ער וועט געבראטן ווערן, האט ער תשובה געטון און זיך געווענדט צו הקב"ה, און מ'האט אים צוריקגעברענגט קיין ירושלים. די מלאכים האבן טענה'ט אז מ'זאל אים נישט מקבל זיין, האט הקב"ה געגראבן א טונעל אונטער דעם כסא הכבוד און אים דארט מקבל געווען.
אין דער מעשה: מנשה
-
21:41 מנשה לערנט רב אשי וועגן המוציא
רב אשי האט געדרש'נט אין ספר מלכים און ביים ענדיגן א שיעור געזאגט אז מארגן וועט מען רעדן פון "אונזער חבר מנשה". ביינאכט איז מנשה געקומען צו אים אין חלום און געפרעגט פון וואספארא טייל פון דער ברויט מ'שניידט ביי המוציא; ווען רב אשי האט נישט געוואוסט, האט מנשה געפרעגט ווי אזוי ער רופט זיך זיין חבר. מנשה האט אים געזאגט צו שניידן וואו די שאלעכץ האט זיך פריער געמאכט, דער בעסטער געבאקענער טייל. ווען רב אשי האט געפרעגט פארוואס ער האט, אויב ער איז אזוי קלוג, געדינט עבודה זרה, האט מנשה געענטפערט אז אויב רב אשי וואלט געלעבט אין זיין צייט וואלט ער נאכגעלאפן, אויפהייבנדיג זיינע קליידער. אנדערן טאג האט רב אשי געלערנט די הלכה אין מנשה'ס נאמען.
אין דער מעשה: רב אשי, מנשה
געדאנקען
- 4:47 דער משגיח שילדערט שבת אלס א שטריק וואס מ'ווארפט צום עבד ער זאל זיך אומקערן, און יובל אלס דער לייפגארד וואס שלעפט אים ארויס ביי די האר ווען ער כאפט נישט דעם שטריק; דער שופר פון משיח וועט טון דאס זעלבע.
- 8:46 דער משגיח זאגט אז ער איז משוכנע, הגם ער האט עס נישט געזען אין קיין ספר, אז דער מקום פון יובל איז בית לחם יהודה, דער ארט פון דוד המלך, וועמענס מלכות קלייבט צוזאם אידן.
- 27:51 בועז'ס "טונק איין דיין ברויט אין עסיג" ווערט א ברכה: איר ברויט וועט זיין איינגעטונקען אין דער הלכה וואס מנשה האט געלערנט ווי אזוי צו מאכן המוציא.
- 33:53 די משנה און די גמרא וועגן מנשה'ס חלק זענען ביידע אמת אויף פארשידענע מדרגות, אזוי ווי א טיפערע מדרגה פון דין אין ארץ ישראל קען איבערעפענען א דין וואס איז פארענדיגט געווארן אין חוץ לארץ.
- 40:26 יבום אליין איז דער טונעל פון הקב"ה אונטער דעם כסא הכבוד: שווערע ארבעט צו גראבן כדי צו ברענגען א פארלוירענע נשמה צו איר תיקון, און דערפאר געהערט עס צו משיח.
- 46:32 באקן איז דער לעצטער שלב אינעם תיקון פון א נשמה אין ברויט, ממילא ווייזט דער טייל וואס ווערט פריער געבאקן אז הקב"ה איילט זיין תיקון; דערפאר מאכט מען דארט די ברכה, און דערפאר האט מנשה פון מלכות בית דוד דאס געלערנט.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אונן, אלימלך, בועז, בלק, דוד המלך, דער הייליגער אור החיים, דער הייליגער בעל שם טוב, דער רמב"ם, יהודה, כליון, לוט, מחלון, מנשה, נעמי, עגלון מלך מואב, ער, רב אשי, רות, רחל אמנו, רש"י, תמר
ערכים המוציא, יבום, יובל, כסא הכבוד, מלכות בית דוד, ספירה, עבד עברי, תיקון