ממוכן Awakens the Merit of the לחם הפנים
קאטאלאג: ZMANIM (English) פורים נומ׳ 13 פאקעט גייד ז׳ 66 תשס"א (2000–01) ענגליש 59 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט פארוואס ממוכן, וואס איז המן, האט אן אנטקעגן אין הימל וואס מאנט די זכות פון לחם הפנים: דאס ברויט וואס איז געבליבן ווארעם ווייזט אז דעם אויבערשטנס אהבה צו די אפגעשטויסענע אידן ווערט קיינמאל נישט קאלט, און דאס איז דער נס פון פורים.
דער משגיח עפנט מיט דעם רוקח וואס פארבינדט פורים מיט לחם הפנים, און מיט דער גמרא אז די נעמען פון אחשורוש'ס יועצים זענען מלאכים וואס מאנען די זכות פון די קרבנות, און דער לעצטער, ממוכן, מיט לחם הפנים, הגם ממוכן איז המן. ער ערקלערט אז עמלק האט זיך אנגעהויבן מיט די נפלטים פון שבט דן, און אז זייער איבעריגע זילבער איז אוועק אויף ווי העמודים, אינדרויסן פון דער קדושה, דערפאר האט משה רבינו עס פארגעסן. דער בן איש מצרי האט חוזק געמאכט פון לחם הפנים, ווייל ער האט געהאלטן ווי עמלק אז דעם אויבערשטנס אהבה צו דן איז אלטבאקן געווארן. דער משגיח ענטפערט אז יעדער איד האט א באהאלטענע נקודה וואו ער איז נישט קיין רשע, ווי מ'זעט פון די צוויי גלייכע שעירים פון יום כיפור און פון דעם רמב"ם'ס "רוצה אני". המן'ס צען טויזנט ככר כסף האט אויסגעגליכן נאר די עיקר מחצית השקל, און דאס איבעריגע געלט האט אים מבטל געווען. פורים איז דער יום טוב פונעם פשוטן איד, און דער משגיח ענדיגט מיט דעם פורים משולש אין ירושלים און מיט א רוף צו צדקה.
ענינים: פורים · דעם אייבערשטנס אהבה צו כלל ישראל · דער פינטעלע איד: די פנימיות'דיגע נקודה פון יעדן איד · דער משכן און די כהנים
סדר השיעור
-
0:00 ממוכן און לחם הפנים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז קיינער פארשטייט נישט וואס פורים איז, און אז אין א געוויסן אופן איז ער גרעסער פון יום כיפור. ער ברענגט דעם רוקח וואס פארבינדט פורים מיט לחם הפנים, און די גמרא אז דער מלאך אנטקעגן ממוכן מאנט מיט לחם הפנים, און ער פרעגט פארוואס, אז ממוכן איז דאך המן.
-
5:30 עמלק און די נפלטים פון שבט דן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז דעם אויבערשטנס כעס אויף עמלק איז גרעסער ווי אויף יעדע אנדערע אומה, ווייל עמלק האט זיך אנגעהויבן מיט די נפלטים פון שבט דן וואס האבן געדינט עבודה זרה און זענען געווען אינדרויסן פון די ענני הכבוד. דער אויבערשטער זאגט אז זיי זענען פונדעסטוועגן זיינע קינדער.
-
9:58 דאס פארגעסענע זילבער פון ווי העמודים שטייט אינעם קאטאלאג
פונעם חשבון אין פרשת פקודי ווייזט דער משגיח אז די זעקס הונדערט טויזנט מחצית השקל זענען אוועק אויף די אדנים, און דאס איבעריגע אויף ווי העמודים, וואס זענען געווען אינדרויסן פון דער קדושה. ער איז מסביר אז דאס איבעריגע איז געקומען פון די נפלטים פון דן, און דערפאר האט משה רבינו עס פארגעסן ביז מ'האט אים דערמאנט.
-
18:23 דער בן איש מצרי און דאס ווארעמע ברויט שטייט אינעם קאטאלאג
לויט רש"י דערציילט דער משגיח ווי דער בן איש מצרי האט חוזק געמאכט פון לחם הפנים, וואס איז געבליבן ווארעם ניין טעג, און האט געוואלט וואוינען אין מחנה דן. ער ערקלערט דעם וויכוח: די שכנים האבן באוויזן פון די צוועלף חלות, יעדע באזונדער געבאקן און ליב ביים אויבערשטן און ווארעם געבליבן, אז דן איז נישט אפגעשטויסן, און ער האט כופר געווען אין דעם נס און זיך אנגעשלאסן אין עמלק'ס שיטה.
-
30:00 די באהאלטענע נקודה אין יעדן איד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח לערנט אז יעדער איד האט א נקודה וואס קען קיינמאל נישט אויסגעלאשן ווערן, וואו ער איז נישט קיין רשע. ער ברענגט דעם בעל שם טוב, ר' צדוק הכהן אויף די צוויי גלייכע שעירים פון יום כיפור און אויף יעקב און עשו, און דעם רמב"ם אויף "רוצה אני" דורך כפיה. סיי יום כיפור סיי פורים ברענגען ארויס דעם אינעווייניגסטן רצון.
-
39:48 המן'ס זילבער און דאס איבעריגע שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט תוספות אז המן'ס צען טויזנט ככר כסף איז געווען אקעגן די מחצית השקל פון די זעקס הונדערט טויזנט, און פרעגט פארוואס המן האט נישט באצאלט פאר דאס איבעריגע. ער ענטפערט אז המן, פונקט ווי עמלק, האט נישט גערעכנט די אפגעשטויסענע אידן, און זייער איבעריגע זילבער איז געקומען פריער און האט מבטל געווען זיינע שקלים; ממילא איז פורים דער יום טוב פונעם פשוטן איד.
-
45:03 המן אלס דער מצרי, און אונזער דור שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט דעם יערות דבש אז המן איז געווען א גלגול פונעם מצרי וואס משה האט געהרגעט, און מרדכי א גלגול פון משה, און ער לייגט צו אז דערפאר האט דער בן איש מצרי געהאלטן ווי המן. ער קומט צוריק צו לחם הפנים אלס ראיה אויף דער באהאלטענער נקודה, און זאגט אז די אידן פון היינט זענען גלגולים פון שבט דן.
-
49:00 דער יום טוב פון די נפלטים שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח זאגט אז פורים איז דער יום טוב פון די נפלטים, וואס זייער שמחה איז פשוט וואס זיי זענען אידן, ווי מרדכי האט זיך נישט געבוקט ווייל ער איז א איד. ער שטעלט אקעגן מילה, די נקודה פונעם איד, מיט תפילין, די מצוות, און זאגט אז פורים האט ביידע, און אז יעדער פורים ווערט גרעסער ווי טיפער די דורות פאלן.
-
53:58 פורים משולש און א רוף צו צדקה
דער משגיח באשרייבט דעם פורים משולש פון דעם יאר אין ירושלים, וואס שבת מאכט אים גרעסער, און זאגט אז ער ווירקט אויף גאנץ כלל ישראל אין א צייט פון סכנה וואו ס'איז נישטא קיין עצה על פי טבע. ער ענדיגט מיט א רוף צו רוען, הערן יעדעס ווארט פון דער מגילה, און געבן מער צדקה ווי מ'קען, ווייל דער נס איז געקומען דורך דאס איבעריגע זילבער.
דער שיעור, אויסגעשריבן
ממוכן און לחם הפנים
דער משגיח עפנט מיט דעם אז קיינער פארשטייט נישט באמת וואס פורים איז, און אין א געוויסן אופן איז ער גרעסער פון יום כיפור, וואס הייסט יום הכיפורים, "כ-פורים". ער ברענגט דעם רוקח, וואס מערקט אן אז אין דער פרשה פון די ימים טובים קומט נאך די נרות די פרשה פון לחם הפנים, די צוועלף חלות, און זאגט אז דאס איז פורים. ער פרעגט: וואס האט לחם הפנים צו טון מיט פורים? א
עמלק און די נפלטים פון שבט דן
דער משגיח מערקט אן אז דעם אויבערשטנס כעס אויף עמלק האט זיך נאך נישט באפרייט נאך טויזנטער יארן, מער ווי אויף מצרים אדער בבל. דער טעם איז מיט וועמען עמלק האט זיך אנגעהויבן: לויט דעם תרגום יונתן זענען אידן פון שבט דן וואס האבן געהאט א פסל ביי זיך ארויסגעווארפן געווארן פון דער מחנה, אינדרויסן פון די ענני הכבוד, און עמלק האט געקענט מלחמה האלטן מיט זיי. דער אויבערשטער ענטפערט עמלק, ערקלערט ער, אז זיי זענען פונדעסטוועגן זיינע קינדער. ג
דאס פארגעסענע זילבער פון ווי העמודים
דער משגיח גייט אריבער צום חשבון אין פרשת פקודי. די זעקס הונדערט טויזנט מחצית השקל האבן געמאכט הונדערט ככר כסף, איין ככר פאר יעדן אדן, אבער ס'זענען געווען בערך דריי טויזנט אידן מער, און זייערע טויזנט זיבן הונדערט פינף און זיבעציג שקלים זענען געבליבן איבעריג. א מדרש דערציילט אז משה רבינו האט נישט געדענקט וואס ער האט דערמיט געטון ביז מ'האט אים דערמאנט, און דער משגיח ברענגט א גירסא אז די נשמה פון רבי עקיבא האט אים דערמאנט. ד,ה
דאס איבעריגע איז אוועק אויף ווי העמודים פון דער חצר, וואס לויט רש"י האבן געהאלטן די פירהאנגען און זענען ארויסגעשטאנען אינדרויסן. יעדער אנדערער חלק פונעם משכן איז געווען אין דער קדושה, און דער אלשיך ערקלערט אז יעדעס נדבה איז אוועק לויט דער מדרגה פון דעם וואס האט געגעבן. ו
פון דעם איז דער משגיח מסביר אז דאס זילבער פאר די ווים, וואס זענען געווען אינדרויסן, איז געקומען פון אידן וואס זענען אויך געווען אינדרויסן: די נפלטים פון דן. דערפאר האט משה עס פארגעסן. זיי זענען געווען פארגעסענע אידן, אינדרויסן פון דער מחנה, און זייער געלט איז אוועק אויף דעם חלק פונעם משכן וואס איז געווען אינדרויסן.
דער בן איש מצרי און דאס ווארעמע ברויט
דער משגיח ברענגט רש"י אויפן בן איש מצרי: ער איז ארויס פון דער פרשה פון לחם הפנים און האט דערפון חוזק געמאכט. די חלות זענען געלעגן א וואך אויפן שולחן און זענען אנגעקומען צו די כהנים ניין טעג אלט, און פונדעסטוועגן זענען זיי בדרך נס געבליבן ווארעם און פריש, ווי דער פסוק אין שמואל רופט עס הייס ברויט אין דעם טאג וואס מ'האט עס אראפגענומען. ער האט געשפעט אז א מלך עסט פריש ברויט, נישט אלטבאקענס, און האט כופר געווען אין דעם נס. ז,ח
ער האט אויך געוואלט שטעלן זיין געצעלט אין מחנה דן. דער משגיח זאגט וואס זיין טענה איז מסתמא געווען: דן איז דער לעצטער פון די צוועלף שבטים, ווי אדר איז דער לעצטער חודש, וואס דער פרי צדיק פארבינדט מיט דן; דן האט געזינדיגט און זיינע נפלטים זענען געהרגעט געווארן פון עמלק, ממילא איז זיין מחנה נישט באמת א חלק פון דער אידישער מחנה. י
די שכנים האבן אים געענטפערט פון לחם הפנים. די גמרא לערנט אז יעדע פון די צוועלף חלות האט געמוזט געקנאטן און געבאקן ווערן באזונדער, א סימן אז יעדער שבט איז חשוב ביים אויבערשטן פאר זיך, און דער נס אז אלע זענען ווארעם געבליבן ווייזט אז זיין אהבה ווערט קיינמאל נישט אלטבאקן. ער האט געענטפערט אז די חלות זענען קאלט און די אהבה איז אלט געווארן. מיט'ן כופר זיין אין דעם נס, זאגט דער משגיח, האט ער זיך אנגעשלאסן אין עמלק'ס שיטה אז א איד וואס זינדיגט איז אפגעשטויסן. ט
די באהאלטענע נקודה אין יעדן איד
פארוואס האט זיך דער אויבערשטער אנגענומען פאר עובדי עבודה זרה? דער משגיח ענטפערט אז יעדער איד האט א נקודה, א ירושה פון די אבות, וואס קען קיינמאל נישט אויסגעלאשן ווערן, הגם זי קען זיין פארדעקט. דער בעל שם טוב זאגט אז אין יעדן אידנס הארץ איז דא א קאמער וואו ער איז נישט קיין רשע.
ער פארבינדט דאס מיט יום כיפור. די גמרא פאדערט אז די צוויי שעירים זאלן זיין גלייך, איינער פאר השם און איינער פאר עזאזל. ר' צדוק הכהן ערקלערט אז אין כלל ישראל זענען דא צדיקים, בינונים און רשעים, אבער אין דעם שורש הנעלם, וואס גייט צוריק ביז אברהם אבינו, זענען אלע גלייך. אויפן פסוק אין מלאכי ערקלערט ער אז יעקב קען אויסזען פונקט ווי עשו, און פונדעסטוועגן האט השם ליב יעקב צוליב יענער נקודה, דערפאר זעען די צוויי שעירים אויס גלייך. כ,ל
המן'ס זילבער און דאס איבעריגע
עמלק, דער בן איש מצרי און המן האבן געמאכט דעם זעלבן טעות. המן האט געבאטן צען טויזנט ככר כסף, וואס תוספות ערקלערט איז געווען אקעגן די מחצית השקל פון די זעקס הונדערט טויזנט, און דער משגיח לייגט צו אז המן האט עס געגעבן אויף צדקה כדי אויסצוגלייכן זייער זכות. אבער אויב אזוי, האט ער געדארפט באצאלן אויך פאר דאס איבעריגע. ער האט נישט, ענטפערט דער משגיח, ווייל עס איז געקומען פון די נפלטים, וואס ער האט געהאלטן פאר קאלט און ווערטלאז, אידן וואס וועלן קיינמאל נישט תשובה טון. ס,ע
המן אלס דער מצרי, און אונזער דור
דער משגיח ברענגט דעם יערות דבש אז המן איז געווען א גלגול פונעם מצרי וואס משה האט געהרגעט, און מרדכי א גלגול פון משה, דערפאר האט המן אים אזוי פיינט געהאט. ער לייגט צו אז ממילא האט דער בן איש מצרי געהאלטן ווי המן, אז די נפלטים זענען אפגעשטויסן. לחם הפנים באווייזט פארקערט, ווייל אפילו די צוועלפטע חלה ווערט קיינמאל נישט אלטבאקן. דערנאך זאגט ער אז די אידן פון היינט זענען גלגולים פון שבט דן, און דערפאר ווייסן אזויפיל נישט וואס שמע ישראל מיינט. פ
דער יום טוב פון די נפלטים
פורים איז דער יום טוב פון די נפלטים, און זיין שמחה איז זיך צו פרייען מיט'ן שורש, וואס מ'איז א איד. דער משגיח ערקלערט אז מרדכי האט זיך נישט געבוקט פאר המן פשוט ווייל ער איז א איד. ער שטעלט אקעגן מילה, וואס מ'גיט פאר א קינד אלס די נקודה פונעם איד צי ער היט מצוות צי נישט, מיט תפילין, וואס מ'הייבט אן ביי בר מצוה פאר די מצוות, און זאגט אז פורים האט ביידע.
ער לייגט צו אז יעדער פורים ווערט גרעסער דורכאויס די דורות: די דורות פאלן נידעריגער, און ווי טיפער זיי זענען, אלץ גרעסער איז פורים, ווייל פורים איז געמאכט געווארן פאר די נפלטים.
פורים משולש און א רוף צו צדקה
דער משגיח מערקט אן אז דעם יאר פאלט פורים אין ירושלים אויף שבת און דויערט דריי טעג, און שבת מאכט אים גרעסער; וואס עס טוט זיך אין ירושלים ווירקט אויף גאנץ כלל ישראל. ווען ס'איז נישטא קיין עצה, נישט דורך מלחמה און נישט דורך דיפלאמאטיע, אקעגן דער סכנה דארט, גיט דער אויבערשטער א נאך גרעסערן פורים, דער טאג וואס ער ווייזט זיין אהבה צו אידן נאר ווייל זיי זענען אידן.
ער ענדיגט מיט א מאנונג נישט צו בלייבן אויף א גאנצע נאכט, כדי צו הערן יעדעס ווארט פון דער מגילה, און צו געבן צדקה מער ווי מ'קען, ווייל דער נס איז געקומען דורך דאס איבעריגע זילבער וואס האט איבערגעוואויגן המן'ס געלט.
מראי מקומות
תורה
נביאים
כתובים
תרגום
תלמוד בבלי
מדרש
- ה Midrash (מקום נישט באשטימט) אינעם אויסשרייב: 10:29
ראשונים
אחרונים און חסידות
עיקרי הדברים
- 4:45 לויט דער גמרא מאנט דער מלאך אנטקעגן ממוכן מיט דער זכות פון לחם הפנים, און ממוכן איז המן; דער שיעור קומט ערקלערן דעם קשר.
- 7:23 עמלק האט זיך אנגעהויבן מיט די נפלטים פון שבט דן, וואס זענען געווען אינדרויסן פון די ענני הכבוד, און דעם אויבערשטנס כעס אויף עמלק איז דער גרעסטער ווייל זיי האבן זיך אנגעהויבן מיט זיינע קינדער.
- 15:29 דאס איבעריגע זילבער פון מחצית השקל, וואס די אידן פון אינדרויסן האבן געגעבן, איז אוועק אויף ווי העמודים, דער איינציגער חלק פונעם משכן וואס איז געווען אינדרויסן פון דער קדושה, און דערפאר האט משה רבינו עס פארגעסן.
- 25:57 דאס ווארעמע לחם הפנים ווייזט אז דעם אויבערשטנס אהבה צו יעדן שבט, אפילו דן, ווערט קיינמאל נישט אלטבאקן; דער בן איש מצרי וואס האט כופר געווען אין דעם נס האט זיך אנגעשלאסן אין דער שיטה פון עמלק.
- 30:00 יעדער איד האט א באהאלטענע נקודה, וואס שטאמט פון אברהם אבינו, וואו ער איז נישט קיין רשע; דערפאר מוזן די צוויי שעירים פון יום כיפור זיין גלייך.
- 40:28 המן'ס צען טויזנט ככר כסף האט אויסגעגליכן נאר די זעקס הונדערט טויזנט מחצית השקל, נישט דאס איבעריגע פון די נפלטים, און דאס איבעריגע האט מבטל געווען זיין גזירה.
- 44:19 פורים איז דער יום טוב פונעם פשוטן איד, וואס פרייט זיך נאר דערמיט וואס ער איז א איד, און אין די נידעריגסטע דורות ווערט ער נאך גרעסער.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 5:11 פארוואס איז ממוכן המן, און פארוואס מאנט דער מלאך אנטקעגן אים מיט לחם הפנים?
תירוץ: 46:45 המן האט געהאלטן אז דעם אויבערשטנס אהבה צו די נפלטים איז קאלט געווארן; לחם הפנים, וואס איז ווארעם געבליבן, ווייזט אז אפילו די צוועלפטע חלה ווערט קיינמאל נישט אלטבאקן.
-
קשיא: 5:30 פארוואס איז דעם אויבערשטנס כעס אויף עמלק גרעסער ווי אויף אלע אנדערע אומות וואס האבן געפייניגט די אידן?
תירוץ: 8:25 ווייל עמלק האט זיך אנגעהויבן מיט די נפלטים פון דן, און דער אויבערשטער זאגט אז זיי זענען פונדעסטוועגן זיינע קינדער.
-
קשיא: 11:47 פארוואס האט משה רבינו פארגעסן וואס ער האט געטון מיט דעם איבעריגן זילבער?
תירוץ: 17:34 דאס איבעריגע איז געקומען פון די נפלטים וואס זענען געווען אינדרויסן, און איז אוועק אויף ווי העמודים וואס זענען געווען אינדרויסן; זיי זענען געווען פארגעסענע אידן.
-
קשיא: 29:39 אויב די נפלטים פון דן האבן געדינט עבודה זרה, פארוואס האט דער אויבערשטער זיך אנגענומען פאר זיי אקעגן עמלק?
תירוץ: 30:00 יעדער איד האט א נקודה וואס קען קיינמאל נישט אויסגעלאשן ווערן, א ירושה פון די אבות, וואו ער איז נישט קיין רשע.
-
קשיא: 42:20 אויב המן האט געוואלט אויסגלייכן די מחצית השקל פון די אידן, פארוואס האט ער נישט באצאלט אויך פאר דאס איבעריגע?
תירוץ: 43:00 דאס איבעריגע איז געקומען פון די נפלטים, און המן האט, ווי עמלק, געהאלטן אז זיי ווערן נישט גערעכנט פאר אידן און וועלן קיינמאל נישט תשובה טון.
-
קשיא: 51:15 פארוואס גיט מען מילה פאר א קינד, און מ'ווארט נישט ביז ער וועט קענען שאצן די גרויסע מצוה?
תירוץ: 51:30 מילה איז די נקודה פונעם איד, נישט קוקנדיג צי ער טוט מצוות, און תפילין, וואס מ'הייבט אן ביי בר מצוה, איז דער סימן פון די מצוות.
געדאנקען
- 5:23 דער מלאך אנטקעגן ממוכן, וואס איז המן, מאנט מיט לחם הפנים ווייל המן'ס טעות איז געווען דער היפך פון זיין לימוד: ער האט געהאלטן אז דעם אויבערשטנס אהבה צו די נפלטים איז קאלט געווארן, און דאס ברויט וואס איז ווארעם געבליבן ווייזט אז זי ווערט קיינמאל נישט קאלט.
- 17:00 דאס איבעריגע זילבער פון די ארויסשטעקנדיגע ווי העמודים, אינדרויסן פון דער קדושה פונעם משכן, איז געקומען פון די נפלטים פון דן, און משה רבינו האט עס פארגעסן ווייל זיי זענען געווען פארגעסענע אידן.
- 24:35 דעם בן איש מצרי'ס חוזק פון לחם הפנים און זיין טענה אז מחנה דן איז אפן פאר אים זענען געווען איין שיטה, די זעלבע ווי עמלק'ס: אז די נפלטים זענען אינדרויסן פון דעם אויבערשטנס אהבה.
- 34:38 די צוויי שעירים פון יום כיפור מוזן זיין גלייך ווייל יעקב און עשו קענען אויסזען די זעלבע, און פונדעסטוועגן האט דער אויבערשטער ליב יעקב צוליב דער באהאלטענער נקודה אין אים.
- 43:05 המן האט אויסגעגליכן די עיקר מחצית השקל, אבער ער האט נישט גערעכנט דאס איבעריגע פון די נפלטים; דאס פארגעסענע זילבער, וואס איז געגעבן געווארן פריער, האט מבטל געווען זיין גזירה.
- 48:38 דער משגיח זאגט אז די אידן פון היינט זענען גלגולים פון שבט דן, ממילא איז פורים, דער יום טוב פון די נפלטים, זייער יום טוב, און ער ווערט גרעסער ווי טיפער זיי פאלן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אברהם אבינו, אסתר המלכה, דער אלשיך הקדוש, דער הייליגער בעל שם טוב, דער חתם סופר, דער רמב"ם, המן, ושתי, יעקב אבינו, ממוכן, מרדכי הצדיק, משה רבינו, עשו, רבי יהונתן אייבשיץ, רבי עקיבא, רבי צדוק הכהן פון לובלין, רש"י
ערכים אדנים, ווי העמודים, לחם הפנים, מחצית השקל, ענני הכבוד, פורים המשולש, רבונו של עולם, רוצה אני, שורש הנעלם, שעיר לעזאזל