שמחת אדר ע"י "פקודי ה' ישרים משמחי לב"

קאטאלאג: זמנים פורים נומ׳ ⁨13⁩ פאקעט גייד ז׳ 24 תשס"ה (2004–05) אידיש 41 מינ׳

הערן

  1. אראפלאדן · לענג 41 מינ׳

עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן

נאטיצן נאטיצן צוגעגרייט דורך AI פון דער רעקארדירונג; נישט איבערגעקוקט, און נישט דעם משגיח׳ס ווערטער. דער מקור איז די רעקארדירונג.

וועגן דעם שיעור

דער משגיח ערקלערט אז די שמחה פון אדר קומט צו א איד דורך "פקודי ה' ישרים משמחי לב": די שמחה פון לערנען מיט קלארקייט, פון א גוטן דאווענען און פון געבן צדקה, נאכדעם וואס ער ערקלערט פארוואס א איד דארף זיין צופרידן צו דינען דעם אייבערשטן דארט וואו ער האט אים אוועקגעשטעלט.

דער משגיח עפנט מיט "משנכנס אדר מרבין בשמחה" און מיט די סך מענטשן וואס פארן קיין ארץ ישראל אויף פורים. פורים איז באשאפן געווארן אין גלות, זאגט ער, און א איד דארף זיין צופרידן וואו ער איז: גרויסע צדיקים ווי דער בעל שם טוב, דער ווילנער גאון און דער חפץ חיים האבן געוואלט גיין, און מן השמים האט מען זיי נישט געלאזט. דער גלות איז א שליחות אויפצוהייבן ניצוצות הקדושה, און מ'דארף וויסן פון וואנעט דער חשק שטאמט. דערנאך שטעלט ער אוועק דעם גוי'ס שמחה פון א פלעשל בראנפן קעגן דעם אידנס שמחה פון "פקודי ה' ישרים משמחי לב". א בלאט גמרא וואס ווערט קלאר ברענגט א מורא'דיגע שמחה; אדר, ווען מ'האט ווידער מקבל געווען די תורה נאכדעם וואס די נבואה האט אויפגעהערט, איז דער זמן פון תורה שבעל פה. שמחה איז דער סימן פון א גוט לערנען און א גוט דאווענען, וואס ברענגען איינס דאס אנדערע, און צדקה וואס מ'גיט מער ווי די כוחות ברענגט אויך שמחה. ער ענדיגט אז תורה, תפילה און צדקה זענען א חלק פון שמחת פורים, מיט א ברכה.

ענינים: חודש אדר · עבודת השם בשמחה · דער כח און די מעלה פון תורה

סדר השיעור

  1. 0:00 פורים אין ארץ ישראל אדער אין גלות

    דער משגיח עפנט מיט דער שמחה פון אדר און מיט די וואס פארן קיין ארץ ישראל אויף פורים. ער זאגט אז פורים איז באשאפן געווארן אין גלות, אז פורים אין א כרך המוקף חומה איז פאר העכערע מדריגות, און אז א איד דארף זיין צופרידן וואו ער איז, און ער ברענגט דעם בעל שם טוב, דעם ווילנער גאון און דעם חפץ חיים, וואס האבן געוואלט גיין און מן השמים האט מען זיי נישט געלאזט.

  2. 4:50 דער גלות איז א שליחות

    דער משגיח ערקלערט אז דער אייבערשטער האט געשיקט די אידן אין גלות כדי צוצולייגן "גרים", וואס דער אריז"ל טייטשט ניצוצות הקדושה, און ער גלייכט יעדן אידנס הויז צו א שליח'ס חב"ד הויז. מ'דארף וויסן פון וואנעט דער חשק שטאמט און נישט נאכמאכן אנדערע, און אז די מעגליכקייטן פעלן, זאגט אים דער אייבערשטער צו בלייבן.

  3. 8:03 צופרידן מיטן רבונו של עולם'ס פלאן

    דער משגיח דערציילט פון שלוחים וואס זענען געקומען קיין 770 און מ'האט זיי צוריקגעשיקט, און זאגט אז יעדער דארף מאכן א חשבון אמת, נישט בארגן געלט אויף אזא נסיעה און נישט שווער מאכן די עלטערן. ער שילדערט די מדריגה פון גארנישט וועלן נאר וואס דער רבונו של עולם וויל, מערקט אן אז דער תלמוד בבלי און די גרויסע ספרים זענען געשאפן געווארן אין גלות, און זאגט אז קיינער ווייסט נישט דעם רבונו של עולם'ס פלענער אין דעם וואס טוט זיך היינט אין ארץ ישראל.

  4. 13:10 פקודי ה' ישרים משמחי לב שטייט אינעם קאטאלאג

    אריבערגייענדיג צו זיין ענין, פרעגט דער משגיח וויאזוי מ'איז מרבה בשמחה אין אדר. ער שטעלט אוועק דעם גוי וואס טרינקט כדי צו ווערן פריילעך און שטייט אויף דערשלאגן, קעגן דעם איד וועמענס שמחה קומט פון "פקודי ה' ישרים משמחי לב", און שילדערט די מורא'דיגע שמחה פון א בלאט גמרא וואס ווערט קלאר.

  5. 18:06 אדר, תורה שבעל פה און רוח הקודש שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ערקלערט אז לערנען איז א יחוד נפלא מיטן אייבערשטן, און אז אדר איז דער זמן פון תורה שבעל פה: נאכדעם וואס די נבואה האט אויפגעהערט האט מען אין פורים ווידער מקבל געווען די תורה מיט אהבה, און רוח הקודש מיינט היינט צו מכוון זיין צום אמת אין דער גמרא. די פראבע צי מ'האט ריכטיג געלערנט איז די שמחה.

  6. 22:16 תפילה, לערנען און דביקות שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז לערנען דארף האבן סייעתא דשמיא און דערפאר תפילה, ברענגט פונעם בעל שם טוב אז דער סימן פון א גוט דאווענען איז די שמחה נאכדעם, און ערקלערט אז תורה (מוח) און תפילה (לב) ברענגען איינס דאס אנדערע. דביקות איז פאר יעדן לויט זיין מדריגה, ווי ער ווייזט פונעם צאנזער רב און פון רבי פנחס קאריצער.

  7. 26:45 א גוט דאווענען און די שמחה פון צדקה שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח זאגט אז מיט דעם אייבערשטנס הילף דאווענט מען דא א גוטן דאווענען, און דער וואס נוצט עס נישט אויס איז א בעל תשחית, בפרט אין חודש אדר. ער שילדערט די שמחה וואס מ'שפירט נאכן געבן צדקה מער ווי די כוחות, ברענגט "פתוח תפתח" און אז אין עקבתא דמשיחא איז דער עיקר צדקה, און שליסט אז תורה, תפילה און צדקה זענען א חלק פון שמחת פורים.

  8. 30:25 מתנות לאביונים און א ברכה צום סוף שטייט אינעם קאטאלאג

    דער משגיח ברענגט דעם רמב"ם אז מתנות לאביונים זענען כדי משמח צו זיין דאס הארץ פון די ארעמע, זאגט אז אדר איז א זמן פון תורה, צדקה און תפילה ווען די תפילות ווערן אנגענומען, און בענטשט אז אלע זאלן זוכה זיין צו דער פולער שמחה פון דער גאולה. צום סוף גייט מען איבער צו לעקעך און וויין; דער לעצטער שטיק איז כמעט נישט צו פארשטיין.

  9. 34:40 סוף פונעם שיעור (נישט קלאר אויפגענומען)

דער שיעור, אויסגעשריבן

פורים אין ארץ ישראל אדער אין גלות

0:00

דער משגיח עפנט מיט "משנכנס אדר מרבין בשמחה" (תענית כט.) און מיט די סך אידן וואס פארן קיין ארץ ישראל אויף פורים. פורים, זאגט ער, איז באשאפן געווארן אין גלות, און אין געוויסע אופנים איז ער דארט בעסער; דער פורים פון די מוקפין חומה איז פאר העכערע מדריגות. א

3:17

א איד דארף זיין צופרידן וואו ער איז. גרויסע צדיקים האבן געוואלט גיין און מן השמים האט מען זיי נישט געלאזט: דער בעל שם טוב האט געמוזט צוריקגיין, דער ווילנער גאון האט געמוזט צוריקקומען, און דער חפץ חיים האט זיך געמוזט אויספאקן.

דער גלות איז א שליחות

5:01

פארוואס גלות? דער משגיח ברענגט די גמרא אין פסחים פז:, אז אידן זענען פארטריבן געווארן כדי צוצולייגן גרים, וואס דער אריז"ל טייטשט ניצוצות הקדושה. יעדער איד איז א שליח, און זיין הויז אויף 16טער עוועניו איז ווי א חב"ד הויז. מ'דארף וויסן פון וואנעט דער חשק צו פארן שטאמט, און נישט נאכמאכן אנדערע; פעלן די מעגליכקייטן, זאגט דער אייבערשטער: בלייב דא, דו ביסט מיין שליח. ב

צופרידן מיטן רבונו של עולם'ס פלאן

8:07

דער משגיח דערציילט אז שלוחים וואס זענען געקומען קיין 770 אויף יום טוב, האט דער ליובאוויטשער רבי זיך אויף זיי געבייזערט און זיי ווידער געוויזן זייער שליחות. יעדער דארף מאכן א חשבון אמת; מ'טאר נישט בארגן געלט אויף אזא נסיעה, און ער האט געזאגט די בחורים נישט שווער צו מאכן די עלטערן וועגן דעם.

9:34

די שמחה דארף זיין פון טון דעם אייבערשטנס שליחות וואו מ'איז, ווייל די אומשטענדן ווייזן וואס ער וויל. דער תלמוד בבלי און די גרויסע ספרים זענען געשאפן געווארן אין גלות. און וואס עס טוט זיך היינט אין ארץ ישראל, לייגט ער צו, ווייסט קיינער נישט דעם רבונו של עולם'ס פלענער.

פקודי ה' ישרים משמחי לב

13:35

אריבערגייענדיג צו זיין ענין פרעגט דער משגיח: וויאזוי ווערט מען פריילעך אין אדר? א גוי וואס איז דערשלאגן קויפט א פלעשל בראנפן, טרינקט, ברעכט, שטייט אויף מיט א שווערן קאפ און איז ווייטער דערשלאגן.

15:36

ביי א איד איז דא "פקודי ה' ישרים משמחי לב" (תהלים יט, ט): טון דעם רצון השם מיט לערנען און דאווענען ברענגט שמחה. דאס ווייסט מען נאר פון דורכלעבן. ווען א בלאט גמרא עפנט זיך און ווערט ליכטיג, ברענגט עס א מורא'דיגע שמחה, און וואס קלארער, אלץ גרעסער די שמחה. ד

אדר, תורה שבעל פה און רוח הקודש

18:14

לערנען, ערקלערט דער משגיח, איז א יחוד נפלא מיטן אייבערשטן, ווי דער בעל התניא שרייבט (תניא פרק ה). אדר איז דער זמן פון תורה שבעל פה, פון "קיימו וקבלו היהודים" (אסתר ט, כז). אין בית ראשון איז געווען נבואה און קיין מחלוקת, און נביאים כפליים כיוצאי מצרים (מגילה יד.). ה,ו,ז

20:32

ווען די נבואה האט אויפגעהערט, האט פורים געברענגט א קבלת התורה מיט אהבה און שמחה, און עס האט זיך אנגעהויבן רוח הקודש: מכוון זיין צום אמת אין דער גמרא, ווי אין א תשובה פונעם דברי חיים. די פראבע איז שמחה, "ישמח לב מבקשי ה'" (תהלים קה, ג). ו,ח,ט

תפילה, לערנען און דביקות

22:50

לערנען דארף סייעתא דשמיא (מגילה ו:), ממילא דארף מען תפילה. דער בעל שם טוב האט געזאגט אז דער סימן פון א גוט דאווענען איז די שמחה נאכדעם. לערנען גיט א טעם אין דאווענען און דאווענען אין לערנען: די תורה איז פון מוח, די תפילה פון לב, און ווער עס פעלט איינס איז ווי א טריפה. י

24:28

דביקות, "ואתם הדבקים" (דברים ד, ד), איז פאר יעדן. דער צאנזער רב האט נישט געהערט ווען מ'האט צו אים גערעדט, און רבי פנחס קאריצער האט געזאגט אז נאך יום כיפור איז רעדן צו אים ווי רעדן צו דער וואנט. לויט אונזער מדריגה איז לערנען אפילו חומש מיט רש"י מיט א געשמאק דביקות. כ

א גוט דאווענען און די שמחה פון צדקה

27:53

מיט דעם אייבערשטנס הילף, זאגט דער משגיח, דאווענט מען דא א גוטן דאווענען, ער ווייסט נישט פארוואס; ווער עס נוצט עס נישט אויס איז א בעל תשחית, בפרט אין אדר. צדקה מער ווי די כוחות ברענגט אויך שמחה, ווי "פתוח תפתח" (דברים טו, ח-י), און אין עקבתא דמשיחא איז צדקה דער עיקר, ווי דער תניא ברענגט פונעם אריז"ל. תורה, תפילה און צדקה זענען א חלק פון שמחת פורים. מ,נ

מתנות לאביונים און א ברכה

30:31

דער משגיח ברענגט דעם רמב"ם (הלכות מגילה ב, יז) אז מתנות לאביונים זענען כדי משמח צו זיין דאס הארץ פון די ארעמע. אדר איז א זמן פון תורה, צדקה און תפילה, און דער נזר הקודש שרייבט אז דעמאלט ווערן די תפילות אנגענומען. ער בענטשט אז אלע זאלן זוכה זיין צו דער פולער שמחה פון דער גאולה, און דערנאך גייט מען איבער צו לעקעך און וויין. ס,ע

מראי מקומות

תורה

  1. כ Devarim 4:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 24:28
  2. מ Devarim 15:8-10 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 27:53

כתובים

  1. ד Tehillim 19:9 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 15:36
  2. ו Esther 9:27 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 18:14, 20:32
  3. ט Tehillim 105:3 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 20:32

תלמוד בבלי

  1. א Taanis 29a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 0:00
  2. ב Pesachim 87b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 5:01
  3. ז Megillah 14a טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 18:14
  4. י Megillah 6b טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 22:50

מדרש

  1. ג Midrash (מקום נישט באשטימט) 5:32

ראשונים

  1. ס לכאורה Rambam Hilchos Megillah 2:17 מפתח אינעם אויסשרייב: 30:31

אחרונים און חסידות

  1. ה לכאורה Tanya ch. 5 מפתח אינעם אויסשרייב: 18:14
  2. ח Divrei Chaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 20:32
  3. ל Tanya (מקום נישט באשטימט) 26:13 מפתח
  4. נ Tanya (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 27:53

אנדערע

  1. ע Nezer HaKodesh (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 30:31

עיקרי הדברים

  1. 14:30 א גוי זוכט שמחה אין א פלעשל בראנפן און ווערט נאכדעם נאך מער דערשלאגן, אבער א אידס שמחה קומט פון "פקודי ה' ישרים משמחי לב", פון טון דעם רצון השם מיט לערנען און דאווענען.
  2. 16:22 ווען א בלאט גמרא ווערט קלאר און עס ווערט נתחדש א נייער פארשטאנד, ברענגט דאס א מורא'דיגע שמחה, און וואס קלארער עס ווערט אלץ גרעסער איז די שמחה.
  3. 18:41 אדר איז דער זמן פון תורה שבעל פה: נאכדעם וואס די נבואה האט זיך געענדיגט מיטן ערשטן בית המקדש, האט דער נס פון פורים געברענגט א נייע קבלת התורה מיט אהבה און שמחה.
  4. 21:51 שמחה איז דער סימן פון א ריכטיג לערנען און א ריכטיג דאווענען, און איינס ברענגט דאס אנדערע: די תורה איז פון מוח און די תפילה פון לב, און מ'דארף ביידע האבן.
  5. 28:58 געבן צדקה מער ווי די כוחות ברענגט נאכדעם א שמחה, און תורה, תפילה און צדקה צוזאמען זענען א חלק פון שמחת פורים.
  6. 3:17 א איד דארף זיין צופרידן וואו דער אייבערשטער האט אים אוועקגעשטעלט: דער גלות איז א שליחות, און די אומשטענדן וואס האלטן אים דארט ווייזן אז אזוי וויל דער רבונו של עולם.

קושיות און תירוצים

  1. קשיא: 4:50 אויב ארץ ישראל איז הייליגער, פארוואס זענען אידן בכלל אין גלות?

    תירוץ: 5:01 דער אייבערשטער האט זיי אהין געשיקט אויף א שליחות, אויפצוקלייבן די ניצוצות הקדושה וואס געפינען זיך אין גלות.

  2. קשיא: 13:35 וויאזוי איז מען מרבה בשמחה אין אדר?

    תירוץ: 15:36 נישט דורך טרינקען, ווי דער גוי טוט, נאר דורך "פקודי ה' ישרים משמחי לב", טון דעם רצון השם אין לערנען און דאווענען.

  3. קשיא: 21:38 וויאזוי קען א מענטש וויסן צי ער האט ריכטיג געלערנט?

    תירוץ: 21:45 דורך דער שמחה: דער וואס זוכט דעם אייבערשטן שפירט א שמחה, ווי עס שטייט "ישמח לב מבקשי ה'".

  4. קשיא: 23:13 וויאזוי קען מען שפירן א שמחה פון דאווענען?

    תירוץ: 23:19 אזוי ווי ביים לערנען, אז מ'טוט זיך אריין אין דעם; לערנען ברענגט א טעם אין דאווענען און דאווענען אין לערנען, ווייל איינס ברענגט דאס אנדערע.

מעשיות

  1. 3:51 צדיקים וואס מ'האט נישט געלאזט קיין ארץ ישראל

    דער משגיח זאגט אז גרויסע אידן האבן געוואלט גיין קיין ארץ ישראל און מן השמים האט מען זיי נישט געלאזט. דער בעל שם טוב איז ארויסגעפארן און מ'האט אים פון הימל געוויזן אז ער מוז צוריקגיין. דער ווילנער גאון האט געוואלט גיין און האט געמוזט צוריקקומען, און דער חפץ חיים איז שוין געווען איינגעפאקט מיט זיינע פעקלעך און האט זיך געמוזט אויספאקן.

    אין דער מעשה: דער הייליגער בעל שם טוב, דער ווילנער גאון, דער חפץ חיים

    דערציילט אין נאך 3 שיעורים ←

  2. 8:03 שלוחים וואס זענען געקומען קיין 770 אויף יום טוב

    דער משגיח דערציילט אז שלוחים זענען געקומען קיין 770 אויף יום טוב, און דער ליובאוויטשער רבי האט זיך געבייזערט אויף זיי. ער האט זיי ווידער געוויזן זייער שליחות און געפרעגט וואס טוען זיי דא.

    אין דער מעשה: דער ליובאוויטשער רבי

  3. 24:59 די דביקות פונעם צאנזער רב און פון רבי פנחס קאריצער

    דער משגיח שילדערט דעם צאנזער רב'ס דביקות: ער האט אוועקגעווארפן דעם קאפ, נישט געוואוסט וואס טוט זיך מיט אים, און ווען מ'האט גערעדט צו אים האט ער נישט געהערט. רבי פנחס קאריצער האט געזאגט אז צווישן יום כיפור און סוכות איז רעדן צו אים ווי רעדן צו דער וואנט, ווייל יום כיפור האט אים אריינגעברענגט אין א מצב אז ער האט נישט געוואוסט אויף וועלכער וועלט ער איז.

    אין דער מעשה: דער דברי חיים, דער צאנזער רב, רבי פינחס קאריצער

געדאנקען

  1. 1:37 פורים איז באשאפן געווארן אין גלות, ממילא איז פורים אין געוויסע אופנים בעסער אין גלות ווי אין ארץ ישראל; דער פורים פון די מוקפין חומה איז פאר העכערע מדריגות ווי דער פורים פון די וואס זענען נישט מוקף.
  2. 5:11 יעדער איד אין גלות איז א שליח, און זיין הויז אויף 16טער עוועניו אדער 42סטער סטריט איז ווי א חב"ד הויז; די "גרים" וואס אידן זענען פארטריבן געווארן צוצולייגן זענען ניצוצות הקדושה.
  3. 20:32 ווען די נבואה האט אויפגעהערט, האט פורים אנגעהויבן א נייע תקופה: רוח הקודש מיינט היינט צו מכוון זיין צום אמת אין דער גמרא און אין הלכה דורך קלאר לערנען.
  4. 21:38 שמחה איז די פראבע פון לערנען: דער וואס זוכט דעם אייבערשטן אין דער גמרא שפירט א שמחה, און דער וואס שפירט נישט קיין שמחה האט נישט געזוכט דעם רצון השם אין זיין לערנען.
  5. 23:58 די תורה איז פון מוח און די תפילה פון לב; אזוי ווי א נקב אין הארץ אדער אין מוח מאכט א בהמה טריפה, דארף א מענטש ביידע, תורה און תפילה, כדי צו לעבן מיט דביקות.
  6. 24:52 דביקות איז פאר יעדן איינעם: לערנען אפילו א שטיקל חומש מיט רש"י מיט א געשמאק און מיט א חיות איז דביקות לויט אונזער מדריגה.

וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען

  1. 6:35 דער משגיח זאגט אז מ'דארף וויסן פון וואנעט דער חשק צו גיין קיין ארץ ישראל שטאמט, און נישט וועלן נאר ווייל אנדערע טוען אזוי.
  2. 9:05 דער משגיח זאגט אז מ'זאל נישט בארגן געלט אויף אזא נסיעה, און אז ער האט גערעדט מיט די בחורים אז זיי זאלן נישט שווער מאכן די עלטערן וועגן דעם.
  3. 28:12 דער משגיח זאגט אז דער וואס נוצט נישט אויס דעם גוטן דאווענען וואס איז דא, איז א בעל תשחית, בפרט אין חודש אדר.
  4. 30:07 דער משגיח זאגט אז וועלכע עבודה מ'טוט פארן רבונו של עולם, צי תורה, צי תפילה, צי צדקה, דארף עס ברענגען א שמחה.

דערמאנט אין דעם שיעור

פערזאנען דער בעל התניא, דער דברי חיים, דער צאנזער רב, דער הייליגער אר"י, דער הייליגער בעל שם טוב, דער ווילנער גאון, דער חפץ חיים, דער ליובאוויטשער רבי, דער רמב"ם, משה רבינו, רבי פינחס קאריצער, רבי שמעון בר יוחאי

ערכים אדר, דביקות, מוקפין חומה, מתנות לאביונים, נבואה, ניצוצות, סייעתא דשמיא, עקבתא דמשיחא, פורים המשולש, רוח הקודש, שליחות, תורה שבעל פה

מעלדן א טעות אויף דעם בלאט