קליפת יון - להכחיש בעולם הרוחני - נסיון זמננו
קאטאלאג: זמנים חנוכה נומ׳ 6 פאקעט גייד ז׳ 19 תש"נ (1989–90) אידיש 57 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז די מלחמה פון יון, וואס איז אנגעדייט אין דער מעשה פון דינה און שכם, איז א מלחמה קעגן אמונה דורך טומאה און דורך אויסמעקן דעם שם ישראל, און אז דאס איז דער נסיון פון דעם דור פאר משיח.
דער משגיח עפנט מיט פרשת וישב און ברענגט דעם כלל פונעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים, און דעם חתם סופר'ס פשט: נאכדעם וואס יעקב איז דורכגעגאנגען אלע סימנים פונעם גלות, האט ער געזוכט א סימן אויף ימות המשיח, אבער עולם הזה קען דאס נישט טראגן, און דער גלות האט זיך ווידער אנגעהויבן מיט יוסף. די מעשה פון דינה איז א סימן אויף מלחמת גוג ומגוג, די מלחמה פון יון. חכמת יון גלייבט נאר וואס דער שכל זעט, און דערפאר קעמפט זי קעגן אמונה, וואס קומט פון רוח הקודש און טהרה; איר וואפן איז טומאה, היינט די נסיונות פון עריות און מאכלות אסורות. דאס ערקלערט דעם נס פונעם שמן טהור, און דער משגיח ווייזט אז דער פך איז געווען באהאלטן אין דעם ארט פון וואו מ'האט גענומען עפר פאר א סוטה, דער ארט וואס היט טהרת בנות ישראל. פון צדקת הצדיק לערנט ער אז די אידישקייט פון א איד ליגט אין דעם וואס ער רופט זיך א איד; די יוונים, אזוי ווי שכם און עשו'ס קוש, האבן געוואלט אויסמעקן דעם שם ישראל. דערפאר האט יעקב געצוואונגען דעם מלאך מודה צו זיין גלייך אויף דעם נאמען, און חנוכה דארף זיך א איד פרייען אז ער איז א איד.
ענינים: דער נס חנוכה און די יוונים · ספיקות אין אמונה און עמלק · טומאה, טהרה און מקוה · די נסיונות פונעם דור
סדר השיעור
-
0:00 יעקב'ס בקשה צו זיצן בשלוה אלס א סימן
דער משגיח ברענגט דעם רמב"ן'ס כלל אז מעשה אבות סימן לבנים, גייט דורך יעקב'ס לעבן ביז מלחמת גוג ומגוג, און ברענגט דעם חתם סופר פארוואס יעקב האט געוואלט זיצן בשלוה און פארוואס דער גלות האט זיך ווידער אנגעהויבן מיט יוסף.
-
7:55 דינה און יעקב'ס קאמף מיטן מלאך
דער משגיח שטעלט צרת דינה אין סוף גלות, אלס מלחמת גוג ומגוג, און דערנאך רעדט ער וועגן יעקב'ס קאמף מיטן מלאך: יעקב לאזט אים נישט אוועק ביז ער איז מודה אויף די ברכות מיטן נאמען ישראל, און ער וויל נישט ווארטן ביז בית אל, כאטש דער מלאך וויינט און בעט זיך.
-
12:01 די פיר מלכיות און חכמת יון שטייט אינעם קאטאלאג
צרת דינה איז מלכות יון, איינע פון די פיר מלכיות פון מעוז צור. דער משגיח ערקלערט אז יעדער גלות געדויערט ווייטער און דער אייבערשטער האט געגעבן א וואפן קעגן יעדן, און אז חכמת יון, וואס גלייבט נאר וואס דער שכל זעט, האט געקעמפט קעגן אמונה.
-
15:49 טומאה אלס דער וואפן קעגן אמונה שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז אמונה העכער פונעם שכל קומט פון רוח הקודש וואס יעדער איד האט, דערפאר האבן די יוונים זי באקעמפט מיט טומאה, וואס רייסט אפ א איד פון זיין ריינער נשמה. ער פארבינדט דאס מיט "טמאים ביד טהורים" און מיט מלחמת גוג ומגוג אלס א מלחמה קעגן אמונה, און ברענגט דעם חפץ חיים פארוואס עס וועלן מער נישט זיין קיין דיבוקים.
-
20:35 די נסיונות פון אונזער צייט: עריות און מאכלות אסורות שטייט אינעם קאטאלאג
שוואכקייט אין אמונה, זאגט דער משגיח, קומט בעיקר פון צוויי עבירות וואס די תורה רופט מטמא, עריות און מאכלות אסורות, און דאס זענען די נסיונות פון היינט, וואס אונזערע זיידעס האבן נישט געהאט. א איד וואס קעמפט פאר קדושה אין די ענינים פירט די מלחמה קעגן יון; דער רמב"ם עפנט הלכות חנוכה מיט דעם וואס די יוונים האבן אריינגעברענגט טומאה אין אידישע טעכטער.
-
24:09 דער שמן טהור און וואו דער פך איז געווען באהאלטן שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס מ'האט געדארפט א נס פון שמן טהור אויב טומאה הותרה בציבור, און ענטפערט אז דאס האט אנגעוויזן דעם נצחון פון טהורים איבער טמאים. ער פארגלייכט דינה'ס טומאה מיט די יוונים וואס האבן מטמא געווען אלע שמנים, ברענגט תוספות אז דער פך איז געווען באהאלטן אין דער ערד, און פרעגט ווי אזוי דער כהן גדול האט אים געקענט באגראבן אונטער דעם דיל פונעם היכל, און ענטפערט פון דער משנה אין סוטה וועגן דעם שטיין פון וואו מ'האט גענומען עפר פאר א סוטה.
-
32:24 טהרת בנות ישראל און דער חזון איש מעשה שטייט אינעם קאטאלאג
דער פך איז אפגעהיט געווארן אין דעם ארט וואס היט טהרת בנות ישראל, ווייל זיין גאנצער ענין איז געווען צו באקעמפן די טומאה פון די יוונים. דער משגיח דערציילט ווי דער חזון איש האט געבעטן א דאקטער פאר די ציין ער זאל זיך וואשן די הענט, ווייל תורה קריגט מען נאר דורך טהרה, און ער שליסט אז די יוונים האבן באקעמפט די אמונה דורך טומאה.
-
36:19 די אידישקייט ליגט אין זיך רופן א איד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ברענגט פונעם צדקת הצדיק אז די גאנצע אידישקייט פון א איד ליגט אין דעם וואס ער רופט זיך א איד, מיטן פסוק "ובשם ישראל יכנה", דעם רדב"ז וועגן זיך אפזאגן פון אידישקייט, און א מעשה פונעם תורת חיים וועגן א איד אין דייטשלאנד וואס מ'האט אים געפרעגט צי ער איז א איד.
-
40:42 אויסמעקן דעם שם ישראל: עשו'ס קוש און שכם שטייט אינעם קאטאלאג
די יוונים האבן געוואלט אז אידן זאלן לייקענען זייער חלק אין אלקי ישראל. דער משגיח ברענגט דעם מדרש און דעם שפת אמת וועגן עשו, וואס האט נישט געקענט בייסן און דערפאר געקושט, אלס די טאקטיק פון די היינטיגע אומות און קירכעס וואס זוכן זיין צוזאמען, און ווייזט די זעלבע כוונה ביי שכם'ס פארשלאג צו ווערן איין פאלק, וואס די שבטים האבן גערופן "נבלה עשה בישראל".
-
45:54 די פרצות אינעם סורג און די כ"ה אותיות פון שמע ישראל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס די יוונים האבן פורץ געווען דווקא דעם סורג, און ענטפערט אז דאס איז געווען די וואנט צווישן אידן און גוים, צווישן טהורים און טמאים. דערנאך ערקלערט ער חנוכה אלס כ"ה, די פינף און צוואנציג אותיות פון שמע ישראל: אמונה מיינט צו גלייבן אז מען איז א ישראל, און אז השם אחד.
-
49:10 פארוואס יעקב האט געמוזט האבן דעם נאמען ישראל יעצט שטייט אינעם קאטאלאג
צוריק צום מלאך ערקלערט דער משגיח אז סיי דער מלאך און סיי יעקב האבן געוואוסט אז עס קומט שכם, וואס איז א סימן אויף יון; דער נאמען ישראל איז געווען דער וואפן פאר יענער מלחמה, דערפאר האט דער מלאך געוויינט און יעקב איז געשטאנען פעסט. מיט דעם האט יעקב געבויט דעם מזבח "אל אלקי ישראל". דערנאך זאגט דער משגיח אז חנוכה דארף זיך א איד פרייען אז ער איז א איד, און מקבל זיין אויף זיך א חיזוק אין תורה, מצוות און טהרה.
-
53:18 חנוכה: קדושה אין די וואכעדיגע טעג, מתנות פון הימל
דער משגיח שילדערט חנוכה אלס קדושה וואס מ'נעמט אריין אין די וואכעדיגע טעג און אין דער פינסטערניש פון טבת, און אלס א מתנת חנם פון הימל אפילו פאר די וואס זענען נישט ראוי. ער זאגט אז דערפון קומט דער מנהג צו געבן קינדער חנוכה מתנות: דער אייבערשטער גיט זיינע קינדער מתנות, און די כלים זיי צו מקבל זיין זענען א החלטה אין תורה, מצוות און שמחה מיט זיין א איד.
דער שיעור, אויסגעשריבן
יעקב'ס בקשה צו זיצן בשלוה אלס א סימן
דער משגיח עפנט מיט רש"י'ס ווערטער אויף וישב, אז יעקב האט געוואלט זיצן בשלוה, און ברענגט דעם רמב"ן'ס כלל אז מעשה אבות סימן לבנים: אברהם איז אראפ קיין מצרים צוליב א הונגער, שרה איז פארכאפט געווארן ביי פרעה און ארויסגעלאזט מיט מתנות, א סימן אויף גלות מצרים און אויף דעם רכוש גדול. ג,א
יעקב'ס לעבן איז א סימן אויפן לעצטן גלות: לבן וואס יאגט אים נאך איז חבלי משיח, דינה איז מלחמת גוג ומגוג, און רחל'ס פטירה איז די הריגה פון משיח בן יוסף. נאכדעם וואס ער איז דורך דאס אלעס, האט יעקב געוואלט זיין א סימן אויף ימות המשיח.
דינה און דער מלאך
די פיר מלכיות און חכמת יון
טומאה אלס דער וואפן קעגן אמונה
די נסיונות פון אונזער צייט
שוואכקייט אין אמונה קומט בעיקר פון עריות און מאכלות אסורות, וואס די תורה רופט מטמא, ווי אין פרשת שמיני. דאס זענען די נסיונות פון היינט, וואס אונזערע זיידעס האבן נישט געהאט. א איד וואס קעמפט פאר קדושת עינים און פאר אינגאנצן כשר'ע מאכלים פירט די מלחמה קעגן יון; דער רמב"ם עפנט הלכות חנוכה מיט דעם וואס די יוונים האבן מטמא געווען אידישע טעכטער. י,כ
דער שמן טהור און דער באהאלטענער פך
די מפרשים פרעגן פארוואס מ'האט געדארפט א נס, אז טומאה הותרה בציבור. דער משגיח ענטפערט אז ווייל די גאנצע מלחמה איז געווען טמא קעגן טהור, איז די שיינקייט פונעם נס געווען שמן טהור, דער נצחון פון די טהורים.
דינה'ס מעשה איז דערצו א פאראלעל: די יוונים האבן מטמא געווען אלע שמנים, און די גמרא אין כתובות רעדט פון זייער גזירה אויף כלות. לויט דער גמרא אין שבת איז געבליבן איין פארחתמטער פך; תוספות פרעגט פארוואס ער איז נישט מטמא געווארן בהיסט, און ענטפערט אז ער איז געווען באהאלטן אין דער ערד לאנגע יארן. נ,ל,מ
טהרת בנות ישראל און דער חזון איש
ממילא איז דער פך אפגעהיט געווארן אין דעם ארט וואס היט טהרת בנות ישראל, ווייל זיין תכלית איז געווען צו באזיגן די טומאה וואס די יוונים האבן אריינגעברענגט.
דער משגיח דערציילט אז דער חזון איש האט געליטן אויף די גומען, און א שכן א דאקטער פאר ציין האט זיי מאסאזשירט; ער האט אים געבעטן זיך פריער אפגיסן נעגל וואסער, ווייל תורה קריגט מען נאר דורך טהרה. ווען יענער איז איינמאל געקומען אן וואשן, האט דער חזון איש געשפירט אז דאס שטערט אים צום לערנען. דורך טומאה האבן די יוונים געוואלט אויסרייסן די אמונה.
די אידישקייט ליגט אין זיך רופן א איד
דער צדקת הצדיק לערנט אז די גאנצע אידישקייט פון א איד ליגט אין דעם וואס ער רופט זיך א איד, ווי דער פסוק זאגט אויף אידן ווייט פון תורה פאר משיח, "ובשם ישראל יכנה". דער רדב"ז פסק'נט אז מ'טאר זיך נישט ראטעווען מיט זאגן אז מ'איז א גוי, אזוי ווי אויך אין שולחן ערוך, ווייל דאס איז זיך אפזאגן פון זיין א איד. פ,צ,ק,ר
עשו'ס קוש און שכם
די פרצות אינעם סורג און שמע ישראל
פארוואס יעקב האט געדארפט דעם נאמען ישראל יעצט
קדושה אין די וואכעדיגע טעג, מתנות פון הימל
חנוכה, זאגט דער משגיח, איז קדושה אינמיטן די וואכעדיגע טעג, אנגעצונדן אפילו אין דער פינסטערניש פון טבת, א קאמף קעגן טומאה ביז דער גאולה. איר קדושה איז א מתנה פון הימל אפילו פאר די וואס זענען נישט ראוי.
ער זאגט אז דערפון קומט דער מנהג צו געבן קינדער חנוכה מתנות: דער אייבערשטער האט ליב זיינע קינדער און גיט זיי מתנות, און די כלים זיי צו מקבל זיין זענען א החלטה, לערנען, און שמחה מיט דעם חלק אין אלקי ישראל.
מראי מקומות
תורה
- ד Bereishis 32:27 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 8:24
- ו Bereishis 32:29 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 10:11
- י לכאורה Vayikra 11:43 מפתח אינעם אויסשרייב: 20:56
- ע Bamidbar 5:17 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 29:54
- ת Bereishis 33:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 40:45
- אג לכאורה Bereishis 34:22 מפתח אינעם אויסשרייב: 42:53
- אד Bereishis 34:7 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 42:53
- אז Devarim 6:4 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 48:17
- אח Bereishis 33:20 טעקסט מפתח אינעם אויסשרייב: 49:22
נביאים
כתובים
משנה
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
- א לכאורה Ramban on Bereishis 12:6 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:07
- ג לכאורה Rashi on Bereishis 37:2 מפתח אינעם אויסשרייב: 0:07
- ה לכאורה Rashi on Bereishis 32:27 מפתח אינעם אויסשרייב: 10:11
- כ לכאורה Rambam, Hilchos Chanukah 3:1 מפתח אינעם אויסשרייב: 20:56
- מ לכאורה Tosafos, Shabbos 21b מפתח אינעם אויסשרייב: 25:30
- או לכאורה Rashi on Bamidbar 19:9 מפתח אינעם אויסשרייב: 46:19
אחרונים און חסידות
- ב Chasam Sofer (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 6:08
- פ Tzidkas HaTzaddik (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 36:51, 38:12
- ק Teshuvos Radvaz (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 36:51
- ר Shulchan Aruch (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 36:51
- אב Sfas Emes (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 40:45
- אי Divrei Chaim (מקום נישט באשטימט) מפתח אינעם אויסשרייב: 15:49
תפילה און פיוט
אנדערע
עיקרי הדברים
- 0:36 דער משגיח ברענגט דעם כלל פונעם רמב"ן אז מעשה אבות סימן לבנים, און ווייזט אז יעקב'ס לעבן איז א סימן אויף דעם גאנצן גלות.
- 8:37 די מעשה פון דינה און שכם איז דער סימן אויף מלחמת גוג ומגוג אין סוף גלות, און דאס איז די מלחמה פון יון.
- 14:09 חכמת יון נעמט אן נאר וואס דער שכל כאפט, און דערפאר קעמפט זי קעגן אמונה; איר הויפט וואפן איז טומאה, וואס רייסט אפ א איד פון זיין ריינער נשמה.
- 36:51 לויט דעם צדקת הצדיק ליגט די אידישקייט פון א איד אין דעם וואס ער רופט זיך א איד, און די גזירה פון די יוונים איז געווען אז אידן זאלן לייקענען אז זיי האבן א חלק אין אלקי ישראל.
- 50:09 יעקב האט נישט געוואלט ווארטן ביז בית אל אויף דעם מלאך'ס הודאה, ווייל דער נאמען ישראל איז געווען זיין וואפן פאר דער קומענדיגער מלחמה מיט שכם, וואס איז א סימן אויף יון.
- 52:03 דער משגיח זאגט אז חנוכה דארף זיך יעדער איד פרייען מיט זיין חלק אין אלקי ישראל, און מקבל זיין אויף זיך א חיזוק אין תורה, מצוות און טהרה.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 0:23 וואס מיינט עס אז יעקב האט געוואלט זיצן בשלוה?
תירוץ: 5:18 נאכדעם וואס ער איז דורכגעגאנגען אלע סימנים פונעם גלות, האט ער געוואלט זיין א סימן אויף ימות המשיח; ווייל עולם הזה קען דאס נישט טראגן, האט זיך דער גלות ווידער אנגעהויבן מיט יוסף.
-
קשיא: 11:38 פארוואס האט יעקב נישט געקענט ווארטן ביז בית אל אויף דעם מלאך'ס הודאה?
תירוץ: 50:09 ווייל שכם, וואס איז א סימן אויף יון, איז געקומען פריער, און דער נאמען ישראל איז געווען דער וואפן פאר יענער מלחמה.
-
קשיא: 24:12 פארוואס האט מען געדארפט א נס פון שמן טהור, אז טומאה הותרה בציבור?
תירוץ: 24:33 די גאנצע מלחמה מיט יון איז געווען טמאים קעגן טהורים, דערפאר איז די שיינקייט פונעם נס געווען שמן טהור, א סימבאל פונעם נצחון פון די טהורים.
-
קשיא: 27:22 פון וואו האט מען געוואוסט אז דער פארחתמטער פך איז נישט מטמא געווארן בהיסט?
תירוץ: 28:13 תוספות ענטפערט אז ער איז געווען באהאלטן אין דער ערד, מיט סימנים אז ער איז דארט געלעגן אומגערירט לאנגע יארן.
-
קשיא: 29:54 ווי אזוי האט דער כהן גדול געקענט באגראבן דעם פך אונטער דעם געפלאסטערטן דיל פונעם היכל, אן צוברעכן א שטיין פונעם מקדש?
תירוץ: 31:24 די משנה אין סוטה דערציילט פון איין לויזן שטיין מיט א רינג, פון אונטער וועם מ'האט גענומען עפר פאר א סוטה; דארט איז דער פך מסתמא געווען באהאלטן.
-
קשיא: 47:05 פארוואס האבן די יוונים פורץ געווען דווקא דעם סורג און נישט די חומה פון הר הבית?
תירוץ: 47:15 דער סורג איז געווען די גרעניץ וואו א גוי טאר שוין נישט אריין, די וואנט צווישן אידן און גוים און צווישן טמאים און טהורים, און דאס האט זיי געשטערט.
מעשיות
-
33:23 דער חזון איש און דעם דאקטער'ס הענט
דער חזון איש האט געליטן יסורים אויף די גומען, און א דאקטער פאר ציין וואס האט געוואוינט נעבן אים פלעגט קומען און זיי מאסאזשירן. איינמאל פארטאגס זענען די יסורים געווען אזוי שטארק אז ער האט נישט געקענט לערנען, און ער האט געשיקט נאך דעם דאקטער. דערנאך האט ער אים געזאגט אז ער וויל זוכה זיין צו תורה, וואס מ'קריגט נאר דורך טהרה, און געבעטן אז דאס נעקסטע מאל זאל ער זיך פריער אפגיסן נעגל וואסער. איינמאל איז דער דאקטער געקומען געאיילט און זיך נישט געוואשן; דער חזון איש האט עס דערפילט און געזאגט אז דאס שטערט אים צום לערנען.
אין דער מעשה: דער חזון איש
-
38:19 "קיין יודע" אין דייטשלאנד
דער משגיח ברענגט פונעם תורת חיים אז ביי א גזירה אויף אידן אין דייטשלאנד האבן סאלדאטן אפגעשטעלט א איד, א תלמיד חכם, און אים געפרעגט צי ער איז א איד. ער האט געענטפערט "קיין יודע", וואס אויף דייטש מיינט "נישט קיין איד", און ער האט געמיינט אין לשון קודש "כן יהודה", יא א איד.
געדאנקען
- 5:04 לויט דעם חתם סופר איז יעקב'ס בקשה צו זיצן בשלוה נישט געווען א תאוה צו רואיגקייט: נאכדעם וואס ער איז דורכגעגאנגען אלע סימנים פונעם גלות ביז גוג ומגוג, האט ער געוואלט זיין דער סימן אויף ימות המשיח, אבער עולם הזה האט נישט קיין כלי פאר אזא סימן, און אנשטאט דעם האט זיך דער גלות ווידער אנגעהויבן מיט יוסף.
- 16:34 אמונה אין וואס איז העכער פונעם שכל איז אמת, ווייל יעדער איד האט א מדריגה פון רוח הקודש, און דערפאר האבן די יוונים, וואס האבן זי געוואלט אויסרייסן, געקעמפט מיט טומאה, וואס רייסט אפ א איד פון זיין ריינער נשמה.
- 24:19 כאטש מ'האט געמעגט נוצן שמן טמא, איז די שיינקייט פונעם נס געווען אז דער שמן איז געווען טהור, א סימבאל פונעם נצחון פון "טמאים ביד טהורים".
- 31:58 דער פך שמן איז מסתמא געווען באהאלטן אונטער דעם שטיין פון וואו מ'האט גענומען עפר פאר א סוטה, און ממילא איז ער אפגעהיט געווארן אין דעם ארט וואס היט טהרת בנות ישראל, דאס וואס די יוונים האבן געוואלט צושטערן.
- 42:45 עשו, וואס האט נישט געקענט בייסן יעקב, האט אים געקושט; דער משגיח זעט דערין די טאקטיק פון די אומות פאר משיח, וואס ווילן פארניכטן אידן מיט ליבשאפט און צוזאמענזיין אנשטאט מיט רדיפות.
- 48:17 חנוכה, אלס כ"ה, איז מרמז אויף די פינף און צוואנציג אותיות פון שמע ישראל, ווייל אמונה מיינט נישט נאר אז השם אחד, נאר אויך אז מען איז א ישראל, דאס וואס די יוונים האבן באקעמפט.
- 49:22 יעקב'ס עקשנות אז דער מלאך זאל מודה זיין יעצט און נישט אין בית אל, ווערט מתורץ מיט דעם וואס עס קומט שכם: דער נאמען ישראל איז דער וואפן קעגן יון, און דערפאר האט דער מלאך זיך אזוי געשטעלט קעגן מודה זיין.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
- 23:03 דער משגיח זאגט אז א איד וואס קעמפט פאר קדושת עינים און פאר אינגאנצן כשר'ע מאכלים, מיט אלע הוצאות, פירט די מלחמה קעגן יון.
- 35:01 דער משגיח זאגט אז ווער עס וויל זוכה זיין צו תורה דארף אכטונג געבן אויף טהרה, למשל זיך וואשן די הענט נאכן אנרירן באדעקטע ערטער פונעם גוף.
- 52:03 דער משגיח זאגט אז חנוכה דארף זיך יעדער איד פרייען אז ער האט א חלק אין אלקי ישראל, צינדן די ליכט מיט דעם געדאנק, און מאכן א החלטה זיך צו שטארקן אין תורה, מצוות און טהרה.
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען אבימלך, אברהם אבינו, דינה, דער חזון איש, דער חפץ חיים, דער חתם סופר, דער רדב"ז, דער רמב"ם, דער רמב"ן, דער שפת אמת, חמור, יוסף הצדיק, יעקב אבינו, לבן, מרדכי הצדיק, עשו, פרעה, רבי צדוק הכהן פון לובלין, רחל אמנו, רש"י, שכם בן חמור, שרה אמנו
ערכים גוג ומגוג, חבלי משיח, טהרה, טומאה, יוונים, מעשה אבות סימן לבנים, משיח בן יוסף, פך השמן, רוח הקודש