א: מסירת נפש על “ישראל גוי אחד בארץ”
קאטאלאג: זמנים חנוכה נומ׳ 15 פאקעט גייד ז׳ 19 תשע"ב (2011–12) אידיש 30 מינ׳
הערן
עפענען אין דער אפליקאציע צום הערן
וועגן דעם שיעור
דער משגיח ערקלערט אז דער נאמען ישראל, דער ענין פון "גוי אחד", איז פארדינט געווארן דורך דער מסירת נפש פון די בני יעקב אין שכם, די זעלבע מסירת נפש פון די חשמונאים וואס חנוכה מיט איר ליכט ביי דער טיר שטייט דערפאר.
דער משגיח עפנט מיט די תרי"ג מצוות און די שבע מצוות דרבנן וואס זענען כנגד די תר"כ אותיות פון די עשרת הדברות, און מיט די שישים ריבוא אותיות פון דער תורה כנגד די נשמות פון כלל ישראל. נר חנוכה, די לעצטע מצוה, איז כנגד דעם נידעריגסטן איד פון עקבתא דמשיחא. ער שילדערט די מסירת נפש פון די חשמונאים און פון חב"ד אין רוסלאנד. דערנאך פרעגט ער פארוואס יעקב האט באקומען דעם נאמען ישראל ערשט נאך שכם, און ברענגט פונעם דברי יואל פארוואס די אנשי שכם האבן זיך געלאזט מל זיין: כדי עס זאל נישט זיין קיין אפגעזונדערט אידיש פאלק. די מלחמה פון שכם איז א פאראלעל צו דער מלחמה פון חנוכה; דער פינף און צוואנציגסטער טאג איז כנגד די פינף און צוואנציג אותיות פון שמע ישראל, וואס איז קבלת מסירת נפש. נאך א מעשה מיט ר' נפתלי ראפשיצער ערקלערט ער ווי יעקב האט קובע געווען תחומים, און אז דער נר חנוכה ביי דער טיר איז א תחום צווישן ישראל און די אומות. ער שליסט מיט די שלוחים פון חב"ד.
ענינים: מסירת נפש · דער נס חנוכה און די יוונים · יצחק, יעקב און עשו
סדר השיעור
-
0:00 נר חנוכה, דער נידעריגסטער איד, און מסירת נפש
דער משגיח פארבינדט די תר"כ מצוות מיט די אותיות פון די עשרת הדברות און די אותיות פון דער תורה מיט די נשמות פון כלל ישראל, און ערקלערט אז נר חנוכה, די לעצטע מצוה, איז כנגד דעם נידעריגסטן איד פאר משיח. דערנאך שילדערט ער די מסירת נפש פון די חשמונאים און פון חב"ד אין רוסלאנד.
-
8:38 פארוואס דער נאמען ישראל איז געקומען נאך שכם שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח פרעגט פארוואס דער אייבערשטער האט געווארט ביז נאך שכם מיטן נאמען ישראל, ערקלערט אז דער נאמען ווייזט אויף דער אחדות פון ישראל מיטן רבונו של עולם, און ברענגט דעם דברי יואל פארוואס די אנשי שכם האבן זיך געלאזט מל זיין: כדי עס זאל נישט אויפקומען קיין אפגעזונדערט אידיש פאלק.
-
13:58 שכם, חנוכה און שמע ישראל שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ווייזט דעם פאראלעל צווישן דער מלחמה פון די בני יעקב אין שכם און דער מלחמה פון די חשמונאים קעגן די יוונים, ביידע פאר קדושת משפחת ישראל, און ערקלערט אז כ"ה כסלו איז כנגד די פינף און צוואנציג אותיות פון שמע ישראל, וואס איז קבלת מסירת נפש.
-
17:16 צדיקים רעדן צום אייבערשטן: ר' נפתלי'ס מילך מעשה
דער משגיח ערקלערט אז ווען צדיקים רעדן צו מענטשן רעדן זיי צום רבונו של עולם, און דערציילט ווי ר' נפתלי ראפשיצער האט אין קאך פארלאנגט שטארקע מילך פונקט פאר א מאמע איז געקומען בעטן א ישועה. דאס לייגט ער צו צו די בני יעקב, וואס זייערע ווערטער צו שכם זענען געווען א תפילה צום אייבערשטן אויף א מחיצה צווישן ישראל און די אומות.
-
21:02 תחום שבת און די ליכט ביי דער טיר שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח ערקלערט אז די ערשטע זאך וואס יעקב האט געטון אין שכם איז געווען קובע זיין תחומים: שבת איז די רשות היחיד פון אחדות מיטן רבונו של עולם, און התבוללות איז ווי ארויסטראגן אין רשות הרבים. דער חילוק צווישן ישראל און די אומות איז ווי צווישן שבת און די ששת ימי המעשה, און דער נר חנוכה ביי דער טיר איז דער תחום.
-
25:59 דער נאמען ישראל פארדינט; די שלוחים פון חב"ד שטייט אינעם קאטאלאג
דער משגיח שליסט אז דער נאמען ישראל איז פארדינט געווארן דורך דער מסירת נפש פון שכם, נישט ביים באגעגעניש מיטן מלאך. ער רופט די רביים און חסידים פון חב"ד יוחנן כהן גדול מיט זיינע חיילים, וואס שיקן ווייטער שלוחים אפילו נאכדעם וואס שלוחים זענען געהרג'עט געווארן, און ענדיגט מיט א ברכה.
דער שיעור, אויסגעשריבן
נר חנוכה, דער נידעריגסטער איד, און מסירת נפש
דער משגיח ערקלערט אז די תרי"ג מצוות מיט די שבע מצוות דרבנן זענען כנגד די תר"כ אותיות פון די עשרת הדברות, און ווי ס'שטייט אין ספרים הקדושים זענען די שישים ריבוא אותיות פון דער תורה כנגד די שישים ריבוא נשמות; יעדער איד איז איינגעווארצלט אין אן אות און האט זיין אייגענע מצוה. די לעצטע מצוה דרבנן, נר חנוכה, איז כנגד דעם נידעריגסטן איד פון עקבתא דמשיחא, אזוי ווי דער כף סופית פון "לרעך" וואס לאזט זיך אראפ אונטער דער שורה. א
א הייפעלע חשמונאים זענען ארויסגעגאנגען קעגן דער מעכטיגער גריכישער מלוכה מיט מסירת נפש, אן קיין טבע'דיגע שאנסן, נישט כדי צו ווערן געהרג'עט נאר כדי מנצח צו זיין, מיט בטחון אין נצח ישראל און אין נצחיות התורה. די זעלבע מסירת נפש זעט דער משגיח ביי חב"ד, וואס האבן אין רוסלאנד געהאלטן תורה, חדרים און מקוואות כאטש מ'האט זיי פארשיקט קיין סיביר; זייער זכות, זאגט ער, האט צעבראכן רוסלאנד, און זיי זענען די היינטיגע חשמונאים.
פארוואס דער נאמען ישראל איז געקומען נאך שכם
דער משגיח פרעגט: אויב דער מלאך האט שוין געזאגט יעקב'ן אז ער וועט הייסן ישראל, פארוואס האט אים דער אייבערשטער געגעבן דעם נאמען ערשט נאך שכם? דער נאמען, ערקלערט ער, ווייזט אויף דער אחדות פון כלל ישראל מיטן רבונו של עולם, אזוי ווי א פרוי טראגט דעם נאמען פון איר מאן.
שכם, חנוכה און שמע ישראל
אזוי ווי די יוונים האבן, אין לשון פונעם רמב"ם, אויסגעשטרעקט די האנט אויף אידישע טעכטער, ברענגען די ספרים הקדושים א פאראלעל צווישן דער מלחמה אין שכם און דער מלחמה פון חנוכה, ביידע פאר קדושת משפחת ישראל. דער פינף און צוואנציגסטער טאג פון חנוכה איז כנגד די פינף און צוואנציג אותיות פון שמע ישראל, וואס מיינט, ערקלערט דער משגיח, קבלת מסירת נפש. נ
צדיקים רעדן צום אייבערשטן
דער משגיח ערקלערט אז ווען צדיקים רעדן צו מענטשן רעדן זיי צום רבונו של עולם. ר' נפתלי ראפשיצער האט אמאל אין קאך פארלאנגט שטארקע מילך אנשטאט מאגערע; באלד איז געקומען א מאמע וואס האט נישט געהאט קיין מילך פארן קינד, און מ'האט פארשטאנען אז ער האט אויסגעפועלט איר ישועה. אזוי אויך זענען די ווערטער פון די בני יעקב צו שכם געווען א תפילה צום אייבערשטן, מיט גרייטקייט אויף מסירת נפש, אויף א חומה צווישן ישראל און די אומות.
תחום שבת און די ליכט ביי דער טיר
די ערשטע זאך וואס יעקב האט געטון אין שכם, ברענגט דער משגיח פון חז"ל, איז געווען קובע זיין תחומים. שבת איז די רשות היחיד פון אחדות מיטן רבונו של עולם; ארויסגיין דערפון מיינט גיין צו דער סטרא אחרא, און התבוללות איז ווי ארויסטראגן אין רשות הרבים. דער חילוק צווישן ישראל און די אומות איז ווי צווישן שבת און די וואכן טעג, און דער נר חנוכה, וואס מ'שטעלט ביים פתח צום רשות הרבים ווי די גמרא זאגט, איז דער תחום. צ,ר
דער נאמען ישראל פארדינט; די שלוחים פון חב"ד
דער משגיח שליסט אז דער נאמען ישראל איז פארדינט געווארן נישט ביים מלאך, נאר דורך דער מסירת נפש פון שכם. די רביים און חסידים פון חב"ד רופט ער יוחנן כהן גדול מיט זיינע חיילים, וואס שיקן ווייטער שלוחים אפילו נאכדעם וואס שלוחים זענען געהרג'עט געווארן, און ער ענדיגט מיט א ברכה.
מראי מקומות
תורה
כתובים
תלמוד בבלי
מדרש
ראשונים
אחרונים און חסידות
תפילה און פיוט
עיקרי הדברים
- 3:31 נר חנוכה, די לעצטע פון די שבע מצוות דרבנן, איז כנגד דעם נידעריגסטן איד, די נשמות פון עקבתא דמשיחא.
- 5:29 די חשמונאים זענען ארויסגעגאנגען אין מלחמה מיט מסירת נפש, אן קיין טבע'דיגע שאנסן, מיט בטחון אין נצח ישראל און אין נצחיות התורה.
- 12:31 די אנשי שכם האבן זיך געלאזט מל זיין ווייל א רשע קען נישט אויסהאלטן אן אפגעזונדערט אידיש פאלק וואס איז מקושר מיטן רבונו של עולם, און זיי האבן עס געוואלט פארמישן.
- 10:03 דער נאמען ישראל ווייזט אויף דער אחדות פון כלל ישראל מיטן רבונו של עולם, און מ'האט אים פארדינט ערשט דורך דער מסירת נפש פון שכם.
- 15:58 חנוכה, אויפן פינף און צוואנציגסטן טאג, איז דער יום טוב פון שמע ישראל, וואס מיינט קבלת מסירת נפש.
- 24:10 דער נר חנוכה וואס מ'שטעלט ביים פתח איז א תחום צווישן דער רשות פון כלל ישראל און דער רשות הרבים פון די אומות.
קושיות און תירוצים
-
קשיא: 9:24 אויב דער מלאך האט שוין געזאגט יעקב'ן אז ער וועט הייסן ישראל, פארוואס האט דער אייבערשטער געווארט ביז נאך שכם מיטן נאמען?
תירוץ: 10:03 דער נאמען ישראל מיינט אחדות מיטן רבונו של עולם, און דאס האט מען פארדינט ערשט דורך דער מסירת נפש פון דער מלחמה אין שכם.
-
קשיא: 11:02 פארוואס האבן די אנשי שכם מסכים געווען צו דער סכנה פון מילה?
תירוץ: 12:42 לויטן דברי יואל קען א רשע נישט אויסהאלטן אן אפגעזונדערט אידיש פאלק וואס איז מקושר מיטן רבונו של עולם, און זיי האבן זיך געלאזט מל זיין כדי דורך חתונה האבן זאל נישט בלייבן קיין אידיש פאלק.
-
קשיא: 11:57 פארוואס האבן די בני יעקב צוגעלייגט "והיינו לעם אחד", וואס שכם האט נישט פארלאנגט?
תירוץ: 20:27 זיי האבן נישט גערעדט צו שכם נאר צום רבונו של עולם, אז זיי זענען גרייט אויף מסירת נפש, און געבעטן אויף א חומה צווישן ישראל און די אומות.
מעשיות
-
18:01 ר' נפתלי ראפשיצער פארלאנגט שטארקע מילך
ר' נפתלי ראפשיצער איז אריינגעגאנגען אין קאך און געפרעגט פארוואס מ'גיט אים נישט קיין גלאז מילך פאר זיין ארבעט אין עבודת השם. מ'האט אים געגעבן, אבער ער האט זיך באקלאגט אז ס'איז מאגערע, גרינע מילך אן קיין כח, און פארלאנגט א קרעפטיגע גלאז מילך, וואס מ'האט אים געברענגט. די חסידים האבן זיך געוואונדערט אויף אזעלכע מאדנע ווערטער. באלד איז געקומען א פרוי וואס האט געהאט א קינד און נישט געהאט קיין מילך; ער האט איר געזאגט אז זי וועט האבן מילך, און ווען זי איז צוריקגעקומען אז די מילך איז מאגער און נישט גוט פארן קינד, האט ער געזאגט אז זי וועט האבן גוטע מילך, און זי איז אהיימגעגאנגען צופרידן. דאן האט מען פארשטאנען אז אין קאך האט ער גערעדט צום רבונו של עולם און אויסגעפועלט א ישועה פאר דער פרוי.
אין דער מעשה: Reb Naftali of Ropshitz
געדאנקען
- 3:31 נר חנוכה, די לעצטע מצוה, איז כנגד דעם נידעריגסטן איד פון לעצטן דור, אזוי ווי דער לעצטער אות פון די עשרת הדברות, דער לאנגער כף סופית פון "לרעך", לאזט זיך אראפ אונטער דער שורה.
- 9:36 יעקב האט נישט באקומען דעם נאמען ישראל ווען ער האט מנצח געווען דעם מלאך, נאר ערשט נאך דער מסירת נפש פון שכם, ווייל דער נאמען מיינט אחדות מיטן רבונו של עולם, און דאס פארדינט מען דורך מסירת נפש.
- 20:17 ווען די בני יעקב האבן געזאגט "והיינו לעם אחד", וואס די אנשי שכם האבן אפילו נישט פארלאנגט, האבן זיי נישט גערעדט צו שכם, נאר מתפלל געווען צום רבונו של עולם אויף א חומה צווישן ישראל און די אומות.
- 22:50 התבוללות איז ווי ארויסטראגן פון רשות היחיד אין רשות הרבים אום שבת, און דער נר חנוכה ביים פתח איז דער תחום פון דער אידישער רשות.
- 15:48 די פיר און צוואנציג טעג פון כסלו פאר חנוכה זענען כנגד די פיר און צוואנציג אותיות פון "ברוך שם כבוד", און דער פינף און צוואנציגסטער טאג כנגד די פינף און צוואנציג אותיות פון שמע ישראל.
- 7:47 די חב"ד חסידים וואס האבן געדינט דעם רבונו של עולם מיט מסירת נפש אין רוסלאנד זענען די היינטיגע חשמונאים, און זייער זכות האט געברענגט אז רוסלאנד איז צעבראכן געווארן.
וואס דער משגיח זאגט מ׳זאל ארויסנעמען
דערמאנט אין דעם שיעור
פערזאנען די חשמונאים, דניאל, דער בני יששכר, דער סאטמארער רב, דער רמב"ם, דער רמב"ן, יוחנן כהן גדול, יעקב אבינו, משה רבינו, רבי נפתלי ראפשיצער, רש"י
ערכים חשמונאים, מסירות נפש, נצח, נר חנוכה, סטרא אחרא, עקבתא דמשיחא, עשרת הדברות, קריאת שמע, רבונו של עולם, רשות היחיד, רשות הרבים, שליחות, תחום שבת, תרי"ג מצוות